Blessing of the Islamic Republic for the people of Iran: High prices, unemployment, executions, rape, torture, and absolute poverty.

 Call to prayer to be established in the Sharia horizon and executed, Masha Allah.

Listen here, what calamity has befallen these poor people by the Islamists.

 

I had gone to Talesh and saw the government rally. I was so moved that I went up on stage and spoke my heart out. At first, I was afraid that they would leave me behind after the program, but when I came down, contrary to my expectations, they welcomed me very much and we had a lot of discussions.

 

#Allah_called_and_said,_"Kill_the_nation."_What_phone_number_did_he_call_from?

 Blessing of the Islamic Republic for the people of Iran: High prices, unemployment, executions, rape, torture, and absolute poverty.Ideology leads people to stupidity and stupidity

.

The blessing of the Islamic Republic for the people of Gaza, Lebanon, Iraq and Yemen, the misery of the suppression of the house of destruction for the Iranian people.
1. Executions take place with the beginning of the morning call to prayer.
2. Theft takes place with the sunrise and everything becomes expensive in the Islamic Republic.
3. Billions of embezzlement takes place in the Islamic Republic with the beginning of the noon call to prayer.
4. Brutal tortures take place with the setting of the disaster in the Islamic Republic.
5. Bullets are fired into the hearts of Iranian youth in the Islamic Republic with the beginning of the evening call to prayer.
6. At midnight, savages sexually assault women, girls and young men in prison. These youth have only shouted, "Why are our pockets empty and we have no money? There is no work, there is no money."7. In the Islamic Republic, television and the Iranian Broadcasting Corporation are staging a self-made spying operation against the protesters to pave the way for the murder of these youth.
8. Internet shutdown and fear of the truth leaking out and the horrific crimes committed by agents of the Islamic Republic inside Iran.
9. Transferring children to military bases and the trend of targeting children for political business from an international perspective.
10. Poverty and unemployment of the old to the hungry and thirsty Iranian nation by the Islamic Republic.
Why, despite seeing the streets drenched in the blood of tens of thousands of young people who rolled in their own blood for the crime of protesting against oppression, corruption, poverty, embezzlement, rape and looting, and their grieving mothers and fathers dancing over their corpses with sighs, groans and pain, are some people without honor still defending the authorities of this inhuman genocide with torn shirts and foaming at the mouth? What kind of creatures are these?

Why, despite seeing the machines armed with machine guns of domestic oppressors and foreign assassins who were brought to Iran at the invitation of the regime and openly bombard our compatriots in our occupied homeland in order to receive promotions, money, unlimited concubines, and free entertainment, are there still beings called the gray layer in the form of actors, singers, writers, researchers, theorists, intellectuals, program makers, and television reporters who insist on continuing the destructive life of this system and its killing machine???

The answer is simple:

They are a one-man tribe and their life is to protect their one-man interests. For them, the words homeland and fellow countrymen have no meaning. They sell themselves to anyone who gives them water, bread, more money, and better facilities, and consider him their boss, master, and god. They are so intoxicated with interests and drunk that they do not understand that they themselves are the next victims of the killing machine's politics.

I wish these self-sacrificing people would look at the statistics of the chest-smashing people of this system 47 years ago who perished at the hands of this system itself and learn a lesson, because for a government that considers the nation to be sheep, fattening sheep is not out of love and affection, but rather wants to sell them at a higher weight and at a higher price.

To better understand the identity of these stateless and destitute human beings, you should go to slaughterhouses to become more familiar with their cold and indifferent gazes.

 Execution from a psychological perspective
Execution from a psychological perspective is a complex issue with profound psychological consequences that affect not only the condemned person, but also the executioners, families, and the entire society. Psychologists usually study the effects of violence, fear, and social interactions related to this phenomenon.
In the following, various psychological dimensions of execution have been examined based on research results:
1. Impact on the condemned person
Hope until the last moment: According to psychologists, a person hopes to survive even on the verge of death, especially if the person is young.
Death by mental suggestion: In some cases, the sound and mental image caused by the suggestion of the nearness of death are so intense that the person may lose his life without losing much physical blood.
2. Impact on society (especially public executions)
Internalization of violence: Watching the scene of a public execution causes violence to become internalized and normalized in the minds of individuals, especially children and adolescents.
Normalization of death and desensitization: Public executions lose their psychological impact after a while and people become desensitized to violence.
Social fear: Repeated executions of the death penalty increase fear and insecurity in society.
3. Impact on families (victim and offender)
Lack of psychological relief: Psychological research has shown that the victim's family and friends usually do not feel better after the execution of the offender, but may have a negative psychological impact on them.
4. Other psychological aspects
Anger release (emotional approach): Some psychologists believe that those who are full of anger and hatred may experience a kind of psychological release or temporary reduction of anger by watching the execution scene.
Interactional behavior analysis (Eric Berne): In terms of interactional behavior analysis, execution can be subject to specific behavioral analyses that indicate defective social interactions.
Summary:
Scientifically, execution is often recognized as a violent solution that, instead of reducing psychological trauma, leads to increased violence and psychological trauma at the community level.
2
Execution of politicians is the inability of rulers to be accountable to the people of society and they murder their opponents.
The view that the execution of politicians indicates an inability to be accountable is one of the common arguments in the criticism of authoritarian structures. This analysis can be examined from several perspectives:
Fear of accountability: The physical elimination of opponents instead of dialogue or debate is often interpreted as a sign of weakness of argument and fear of public opinion.
Crisis of legitimacy: When a political system is unable to solve problems or respond to the legitimate demands of the people, it resorts to coercive means and execution to maintain power.
Denial of the possibility of dialogue: The execution of politicians blocks the way to dialogue, reform and reformism and indicates a deadlock in the management of society.
These measures ultimately cause the murderers or those who ordered the murder to seek further repression instead of responding.
These measures ultimately cause the murderers or those who ordered the murder to seek further repression instead of responding.
Execution is an organized crime. It can be said that execution is a crime, and the rulers use force to execute people to create fear, terror, and silence.
And in this regard, the rulers cannot respond to the legitimate demands of the people and seek to physically eliminate intellectuals who raise legal issues and people's rights and raise public awareness because intellectuals are aware of the rights and human rights of the nation and pave the way for people to achieve their legitimate rights. Accordingly, the system or the rulers imprison intellectuals under various pretexts or execute them as a form of physical elimination.
3
Execution is state violence against the people, and violence produces violence
Your point of view refers to one of the fundamental arguments of the movements against the death penalty. This point of view can be examined from several angles:
1. The cycle of violence: When the state, as the ultimate institution of power, takes a human life, it is in effect sending a secret message to society that “killing” is the ultimate solution to solving problems or enforcing justice. This can keep layers of anger and revenge alive in the fabric of society.

 2. Irreversible nature: The death penalty is the only form of punishment that has no way of remedying a miscarriage of justice. In many cases, the death penalty is used not as an instrument of justice, but as a means of instilling fear (arghab).
3. Impact on crime: Scientific research in many countries has shown that the existence of the death penalty has not necessarily reduced violent crime rates. In contrast, societies that have moved towards corrective punishments and rooting out crime have often experienced a more sustainable reduction in violence.
In fact, many criminologists believe that combating violence through violent means is like wiping the slate clean and does not eliminate the roots of crime.
Would you like to learn about legal alternatives to the death penalty or the experiences of countries that have abolished this punishment?
Execution from a psychological perspective. The view we propose is very controversial and well-known in the philosophy of law, criminology, and politics. Many opponents of the death penalty argue that when a state uses killing to resolve violence, it sends the message that violence can be a legitimate means of solving problems, which can perpetuate the cycle of violence.
In contrast, supporters of the death penalty often say that its purpose is to “deter,” “protect society,” or “do justice” to very serious crimes. But there is no clear consensus among scholars about whether the death penalty actually reduces violence.
Organizations such as Amnesty International and the United Nations have repeatedly spoken out against the death penalty, calling it a violation of the right to life. In contrast, some countries still consider it part of their penal system.
The saying “violence begets violence” is also deeply rooted in moral and political thought, and figures such as Mahatma Gandhi and Martin Luther King Jr. have emphasized the idea that violent responses often perpetuate a cycle of violence.
4
State Violence from a Psychological Perspective
From a psychological perspective, “state violence” is not just a physical act; it can also have a profound impact on people’s minds, feelings of security, collective identity, and social behavior. Social and political psychologists typically examine several aspects:
Normalization of violence: When violence is carried out by an institution of power, a segment of society may view it as “natural” or “legitimate.” This can reduce moral sensitivity to the suffering of others.
Collective fear and helplessness: Experiencing or witnessing repression, execution, torture, or threats can create a sense of “perpetual insecurity.” In psychology, this condition is sometimes referred to as “learned helplessness,” where people feel they have no control over their own fate.
Transfer of trauma: State violence does not only affect the direct victim. Families, witnesses, and even subsequent generations may experience anxiety, distrust, or intergenerational trauma.
Polarization of society: Political violence often creates an “us versus them” situation. This process can reduce empathy and foster hatred and revenge.
Reciprocal aggression: Some social psychological theories suggest that violence can reproduce violent patterns; that is, individuals or groups learn that power is exercised through force.
At the same time, some governments argue that the use of force is necessary to maintain order and prevent chaos. Political psychology explores precisely this tension: the line between “legitimate authority” and “harmful violence.”
Research in political psychology, social psychology, and trauma studies suggests that people’s perceptions of justice, legitimacy, and human dignity play a significant role in their psychological reactions to state power.
5
Political execution is a crime
This proposition is more of a moral and political position than a definitive universal legal ruling. Many people, human rights activists and organizations such as Amnesty International or Human Rights Watch consider political executions to be a serious violation of human rights and a crime, especially if they are carried out without a fair trial, under torture, or to silence dissent.
From the perspective of international law, if the killing or execution of political opponents is carried out on a large scale and in an organized manner against civilians, it may in some circumstances be considered a crime against humanity. However, the formal determination of a “crime” in the legal sense usually requires judicial review and specific criteria of international law.

 From a moral perspective, critics of political execution argue that the state should not use its power to eliminate opponents or create fear, as this harms freedom, human dignity, and social trust.
6
Execution of political figures can create public anger against the ruling system.
In many societies, the execution or severe repression of political figures can create anger and a widespread social reaction against the government, rather than creating stability. This reaction depends on several factors:
The degree of popularity or symbolism of the political figure
Public perception of the fairness or unfairness of the trial
The economic and social situation of the society
The degree of media freedom and the possibility of organizing protests
The government's history of dealing with opponents
There have been examples in history where the execution of political opponents has caused short-term fear, but in the long term it has led to protests, radicalization of opponents, or even widespread movements. Also, sometimes governments think that the physical elimination of opponents will end the crisis, but the result is the opposite and those individuals become symbols of resistance.
In contrast, in some situations, society does not react widely; especially if public opinion is convinced that the individual has committed a serious crime or violence, or if the climate of severe repression limits the possibility of a collective response.
Thus, the effect of such measures is entirely dependent on the political and social context of each country.
7 Political torture and executions can open the door to foreign spies.
From the perspective of political and security science, severe domestic repression—including political torture and executions—can in some circumstances provide the basis for infiltration or recruitment by foreign intelligence services. This usually occurs through several channels:
Increasing public dissatisfaction and distrust of the government
Creating a sense of revenge or despair among victims and their relatives
Emigration of disgruntled elites, military personnel, or civil servants who may be targeted
Weakening domestic legitimacy and widening the gap between the government and society
Providing opportunities for propaganda abuse by rival governments
Foreign intelligence services often exploit political and social divisions. The lower the level of social cohesion and public trust, the greater the vulnerability of a country to security.
Of course, this does not mean a direct and definitive relationship; many factors such as the security structure, the economic situation, war, the media, and popular support also play a role. But in the national security literature, legitimacy and social consent are usually considered one of the important foundations of resistance to external influence.

 

نیعمەتی کۆماری ئیسلامی بۆ خەڵکی ئێران، تێچووی زۆری بێکاری، ئێعدام، دەستدرێژی، ئەشکەنجە و هەژاریی ڕەهایە. بانگەواز بۆ ئاسۆی ئیسلامی بۆ هەڵوێست وەرگرتن و لەسێدارەدان ماشاءالله.
خوای گەورە بانگی کرد و وتی میللەت بکوژن. لە چ ژمارە تەلەفۆنێکەوە پەیوەندی کردووە؟
ئایدۆلۆژیا مرۆڤ بەرەو گەمژەیی و گەمژەیی دەبات

نیعمەتی کۆماری ئیسلامی بۆ خەڵکی غەززە، لوبنان، عێراق و یەمەن، نەهامەتی سەرکوتکردنی ماڵی کاولکاری بۆ گەلی ئێران.
1- لەسێدارەدانەکان لەگەڵ دەستپێکی بانگی بەیانی ڕوودەدەن.
2- دزی لەگەڵ خۆرهەڵاتن ڕوودەدات و هەموو شتێک لە کۆماری ئیسلامیدا گران دەبێت.
3. لە کۆماری ئیسلامیدا بە دەسپێکی بانگەوازی نیوەڕۆ بە ملیارەها گەندەڵی ڕوودەدات.
4- ئەشکەنجەی دڕندانە لەگەڵ دانانی کارەساتەکە لە کۆماری ئیسلامیدا ڕوودەدات.
5. لەگەڵ دەستپێکی بانگەوازی ئێوارەدا فیشەک دەدرێنە دڵی گەنجانی ئێرانی لە کۆماری ئیسلامی.
6- لە نیوەی شەودا دڕندە دەستدرێژی سێکسی دەکەنە سەر ژنان و کچان و گەنجان لە زینداندا. ئەم گەنجانە تەنها هاواریان کردووە "بۆچی گیرفانمان چۆڵە و پارەمان نییە، کار نییە، پارە نییە".
٧- لە کۆماری ئیسلامیدا، تەلەفزیۆن و دەزگای پەخشی ئێران ئۆپەراسیۆنێکی سیخوڕیی خۆدروستکراوی دژ بە خۆپیشاندەران بەڕێوەدەبەن بۆ ئەوەی زەمینە بۆ کوشتنی ئەو گەنجانە خۆش بکەن.
٨- داخستنی ئینتەرنێت و ترس لە دزەپێکردنی ڕاستییەکان و ئەو تاوانە ترسناکانەی کە لەلایەن بریکارەکانی کۆماری ئیسلامی لە ناوخۆی ئێرانەوە ئەنجام دەدرێن.
9. گواستنەوەی منداڵان بۆ سەربازگە و ڕەوتی بەئامانجگرتنی منداڵان بۆ بازرگانی سیاسی لە ڕوانگەی نێودەوڵەتییەوە.
10. هەژاری و بێکاری پیرەکان بۆ نەتەوەی برسی و تینووی ئێران لە لایەن کۆماری ئیسلامییەوە.
بۆچی سەرەڕای بینینی شەقامەکان بە خوێنی دەیان هەزار گەنج کە لە خوێنی خۆیاندا لە تاوانی ناڕەزایەتی دەربڕین بەرامبەر ستەم و گەندەڵی و هەژاری و گەندەڵی و دەستدرێژی و تاڵانکردن و تاڵانکاری و تاڵان و تاڵانکاری و دایک و باوکە خەمگینەکانیان بە ئاه و نالە و ئازارەوە بەسەر تەرمی خۆیاندا سەما دەکەن، هەندێک کەسی بێ شەرەف هێشتا بەرگری لە دەسەڵاتدارانی ئەم نامرۆڤانە دەکەن جینۆساید بە کراس دڕاو و کەف لە دەم؟ ئەمانە چ جۆرە بوونەوەرێکن؟

بۆچی سەرەڕای بینینی ئەو ماشێنە چەکدارانەی دۆشکە چەکدارەکانی ستەمکارانی ناوخۆ و بکوژە بیانییەکان کە لەسەر بانگهێشتی ڕێژیم هێنرانە ئێران و بەئاشکرا بۆمبارانی هاونیشتمانیان لە نیشتمان داگیرکراوەکەمان دەکەن لەپێناو وەرگرتنی پلەبەرزکردنەوە، پارە، خەزووری بێسنوور، و کات بەسەربردنی ئازاد، ئایا هێشتا بوونەوەرێک هەن کە بە چینی خۆڵەمێشی ناودەبرێن لە شێوەی ئەکتەر، گۆرانیبێژ، نووسەر و توێژەر و تیۆریست و ڕۆشنبیر و بەرنامە ساز و پەیامنێری تەلەفزیۆنی کە پێداگری لەسەر درێژەدان بە ژیانی وێرانکەری ئەم سیستەمە و مەکینە کوشتنەکەی دەکەن؟؟؟

وەڵامەکەی سادەیە:

عەشیرەتێکی تاک کەسین و ژیانیان بۆ پاراستنی بەرژەوەندی تاک کەسییانە. بۆ ئەوان وشەی نیشتمان و هاونیشتمان هیچ مانایەکی نییە. هەرکەسێک ئاو و نان و پارەی زیاتر و ئاسانکاری باشتریان پێبدات، خۆیان دەفرۆشن و بە سەرۆک و ئاغا و خودای خۆیان دەزانن. ئەوان ئەوەندە سەرخۆشی بەرژەوەندی و سەرخۆشن کە تێناگەن خۆیان قوربانیی داهاتووی سیاسەتی ئامێری کوشتنن.

خۆزگە ئەم مرۆڤە خۆبەختانە چاویان لە ئاماری سنگ شکێنەکانی ئەم سیستەمە ٤٧ ساڵ لەمەوبەر بکردایە کە لەسەر دەستی خودی ئەم سیستەمە لەناوچوون و وانەیەک فێربن، چونکە بۆ حکومەتێک کە میللەت بە مەڕ دەزانێت، قەڵەوکردنی مەڕ لە خۆشەویستی و سۆزەوە نییە، بەڵکو زیاتر دەیەوێت بە کێشێکی زیاتر و بە نرخێکی گرانتر بیفرۆشێت.

بۆ ئەوەی باشتر لە ناسنامەی ئەم مرۆڤە بێ دەوڵەت و بێدەسەڵاتانە تێبگەیت، پێویستە بچیتە سەر قەسابخانەکان بۆ ئەوەی زیاتر ئاشنا بیت بە نیگای سارد و بێباکانەیان.

لە سێدارەدان لە ڕوانگەی دەروونییەوە
ئێعدام لە ڕوانگەی دەروونییەوە، پرسێکی ئاڵۆزە و دەرئەنجامی دەروونی قووڵی هەیە و نەک تەنها کاریگەری لەسەر کەسی مەحکومکراو، بەڵکوو جەلاد و خێزان و هەموو کۆمەڵگاش دەگرێتەوە. دەروونناسەکان بەزۆری لێکۆڵینەوە لە کاریگەرییەکانی توندوتیژی و ترس و کارلێکە کۆمەڵایەتییەکانی پەیوەست بەم دیاردەیە دەکەن.
لەمانەی خوارەوەدا ڕەهەندە دەروونییە جۆراوجۆرەکانی لەسێدارەدان بە پشتبەستن بە ئەنجامی توێژینەوەکان تاقیکراونەتەوە:
1. کاریگەری لەسەر کەسی مەحکوم
هیوا تا دوا سات: بە بڕوای زانایانی دەروونناس مرۆڤ هیوای مانەوەی هەیە تەنانەت لە لێواری مردنیشدا، بەتایبەتی ئەگەر کەسەکە گەنج بێت.
مردن بە پێشنیاری دەروونی: لە هەندێک حاڵەتدا ئەو دەنگ و وێنەی دەروونییەی کە بەهۆی پێشنیاری نزیکبوونەوەی مردنەوە دروست دەبێت، ئەوەندە چڕ دەبێتەوە کە ڕەنگە کەسەکە ژیانی لەدەست بدات بەبێ ئەوەی خوێنی جەستەیی زۆر لەدەست بدات.
2. کاریگەری لەسەر کۆمەڵگا (بەتایبەت لەسێدارەدانی گشتی)
بە ناوەکیکردنی توندوتیژی: سەیرکردنی دیمەنی لەسێدارەدانی گشتی دەبێتە هۆی ئەوەی توندوتیژی لە مێشکی تاکەکاندا بە تایبەتی منداڵ و هەرزەکاران ببێتە ناوەکی و ئاساییبوونەوە.
ئاساییبوونەوەی مردن و بێهەستیاری: لەسێدارەدانی گشتی دوای ماوەیەک کاریگەری دەروونی خۆی لەدەست دەدات و مرۆڤەکان بێهەست دەبن بەرامبەر بە توندوتیژی.
ترسی کۆمەڵایەتی: دووبارەبوونەوەی لەسێدارەدانی سزای لەسێدارەدان ترس و نائەمنی لە کۆمەڵگادا زیاد دەکات.
3. کاریگەری لەسەر خێزانەکان (قوربانی و تاوانبار)
نەبوونی ئاسوودەیی دەروونی: توێژینەوە دەروونییەکان دەریانخستووە کە خێزان و هاوڕێکانی قوربانییەکە بە گشتی دوای لەسێدارەدانی تاوانبارەکە هەست بە باشتربوون ناکەن، بەڵام لەوانەیە کاریگەریی دەروونی نەرێنی لەسەریان هەبێت.
4. لایەنە دەروونیەکانی تر
ئازادکردنی توڕەیی (ڕێبازی سۆزداری): هەندێک لە زانایانی دەروونناس پێیان وایە ئەوانەی پڕن لە توڕەیی و ڕق و کینە، ڕەنگە بە سەیرکردنی دیمەنی لەسێدارەدان، جۆرێک لە ئازادکردنی دەروونی یان کەمبوونەوەی کاتی توڕەیی ئەزموون بکەن.
شیکاری ڕەفتاری کارلێککەر (ئێریک بێرن): لە ڕووی شیکاری ڕەفتاری کارلێکەوە، لەسێدارەدان دەتوانێت بخرێتە ژێر شیکاری ڕەفتاری تایبەتەوە کە ئاماژە بە کارلێکە کۆمەڵایەتییە کەموکوڕییەکان دەکەن.
پوختە:
لە ڕووی زانستییەوە زۆرجار لە سێدارەدان وەک چارەسەرێکی توندوتیژانە دەناسرێتەوە کە لەبری کەمکردنەوەی زەبر و زەنگی دەروونی، دەبێتە هۆی زیادبوونی توندوتیژی و زەبر و زەنگی دەروونی لەسەر ئاستی کۆمەڵگا.
٢
لەسێدارەدانی سیاسەتمەداران، بێتوانایی حاکمەکانە لە لێپرسینەوە بەرامبەر بە خەڵکی کۆمەڵگا و نەیارەکانیان دەکوژن.
ئەو بۆچوونەی کە لەسێدارەدانی سیاسەتمەداران ئاماژەیە بۆ بێتوانایی لە لێپرسینەوە، یەکێکە لە ئارگیومێنتە باوەکانی ڕەخنەگرتن لە پێکهاتە تاکڕەوەکان. ئەم شیکارییە دەتوانرێت لە چەند ڕوانگەیەکەوە بکۆڵرێتەوە: ١.
ترس لە لێپرسینەوە: نەهێشتنی جەستەیی نەیاران لەبری دیالۆگ یان مشتومڕ زۆرجار وەک نیشانەی لاوازی ئارگومێنت و ترس لە ڕای گشتی لێکدەدرێتەوە.
قەیرانی شەرعیەت: کاتێک سیستەمێکی سیاسی توانای چارەسەرکردنی کێشەکانی نەبێت یان وەڵامدانەوەی داواکاری ڕەوای خەڵک نەبێت، بۆ پاراستنی دەسەڵات پەنا بۆ ڕێگەی زۆرەملێ و لەسێدارەدان دەبات.
ئینکاری ئەگەری دیالۆگ: لەسێدارەدانی سیاسەتمەداران ڕێگای دیالۆگ و چاکسازی و ڕیفۆرمخوازی دەگرێت و ئاماژەیە بۆ بنبەست لە بەڕێوەبردنی کۆمەڵگادا.
ئەم ڕێوشوێنانە لە کۆتاییدا دەبنە هۆی ئەوەی بکوژەکان یان ئەوانەی فەرمانی کوشتنەکەیان داوە، لەبری وەڵامدانەوە، بەدوای سەرکوتکردنی زیاتردا بگەڕێن.
ئەم ڕێوشوێنانە لە کۆتاییدا دەبنە هۆی ئەوەی بکوژەکان یان ئەوانەی فەرمانی کوشتنەکەیان داوە، لەبری وەڵامدانەوە، بەدوای سەرکوتکردنی زیاتردا بگەڕێن.
لە سێدارەدان تاوانێکی ڕێکخراوە. دەکرێ بڵێین لە سێدارەدان تاوانە و دەسەڵاتداران هێز بەکاردەهێنن بۆ لەسێدارەدانی مرۆڤەکان بۆ دروستکردنی ترس و تیرۆر و بێدەنگی.
وە لەم ڕووەوە دەسەڵاتداران ناتوانن وەڵامی داخوازییە ڕەواکانی خەڵک بدەنەوە و هەوڵی نەهێشتنی فیزیکی ئەو ڕۆشنبیرانە بدەن کە بابەتی یاسایی و مافی خەڵک دەوروژێنن و هۆشیاری گشتی بەرز دەکەنەوە چونکە ڕۆشنبیران ئاگاداری ماف و مافە مرۆییەکانی میللەتن و ڕێگا خۆش دەکەن بۆ ئەوەی مرۆڤەکان بە مافە ڕەواکانی خۆیان بگەن. بەم پێیە سیستەم یان فەرمانڕەواکان بە بیانووی جۆراوجۆر ڕۆشنبیران زیندانی دەکەن یان وەک فۆرمێک لە نەهێشتنی جەستەیی لە سێدارەیان دەدەن.
3
لە سێدارەدان توندوتیژی دەوڵەتە بەرامبەر بە خەڵک و توندوتیژی توندوتیژی بەرهەم دەهێنێت
ڕوانگەی ئێوە ئاماژەیە بۆ یەکێک لە ئارگیومێنتە بنەڕەتییەکانی بزووتنەوەکان دژی سزای لەسێدارەدان. ئەم دیدگایە دەتوانرێت لە چەند گۆشەیەکەوە لێی بکۆڵینەوە: ١.
1- سووڕی توندوتیژی: کاتێک دەوڵەت وەک دواهەمین دامەزراوەی دەسەڵات، ژیانی مرۆڤ دەبات، لە ڕاستیدا پەیامێکی نهێنی بۆ کۆمەڵگە دەنێرێت کە "کوشتن" چارەسەری کۆتاییە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان یان سەپاندنی دادپەروەری. ئەمەش دەتوانێت چینەکانی توڕەیی و تۆڵەسەندنەوە لە پەیکەری کۆمەڵگادا بە زیندووی بهێڵێتەوە.

2- سروشتی نەگەڕاوە: سزای لەسێدارەدان تاکە جۆری سزایە کە هیچ ڕێگەیەکی نییە بۆ چارەسەرکردنی لەبارچوونێکی دادپەروەری. لە زۆر حاڵەتدا سزای لەسێدارەدان نەک وەک ئامرازێکی دادپەروەری، بەڵکو وەک ئامرازێک بۆ چاندنی ترس (ئەرغاب) بەکاردێت.
3. کاریگەری لەسەر تاوان: لێکۆڵینەوە زانستییەکان لە زۆرێک لە وڵاتان دەریانخستووە کە بوونی سزای لەسێدارەدان مەرج نییە ڕێژەی تاوانە توندوتیژییەکان کەم بکاتەوە. لە بەرامبەردا ئەو کۆمەڵگایانەی کە بەرەو سزای چاکسازی و ڕەگداکوتانی تاوان هەنگاویان ناوە، زۆرجار کەمبوونەوەی توندوتیژی بەردەوامتریان بەخۆوە بینیوە.
لە ڕاستیدا زۆرێک لە زانایانی تاوانناس پێیان وایە بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی لە ڕێگەی ڕێگەی توندوتیژیەوە وەک سڕینەوەی تەختە وایە و ڕەگ و ڕیشەی تاوان لەناو نابات.
ئایا دەتەوێت زانیاری لەسەر بەدیلەکانی یاسایی بۆ سزای لەسێدارەدان یان ئەزموونی ئەو وڵاتانە بزانیت کە ئەم سزایەیان هەڵوەشاندووەتەوە؟
لە سێدارەدان لە ڕوانگەی دەروونییەوە. ئەو بۆچوونەی ئێمە پێشنیاری دەکەین زۆر مشتومڕاوی و ناسراوە لە فەلسەفەی یاسا و تاوانناسی و سیاسەتدا. زۆرێک لە نەیارانی سزای لەسێدارەدان دەڵێن کاتێک دەوڵەتێک کوشتن بەکاردەهێنێت بۆ چارەسەرکردنی توندوتیژی، ئەو پەیامە دەنێرێت کە توندوتیژی دەتوانێت ئامرازێکی ڕەوای چارەسەرکردنی کێشەکان بێت، ئەمەش دەتوانێت سووڕی توندوتیژی بەردەوام بکات.
لە بەرامبەردا زۆرجار لایەنگرانی سزای لەسێدارەدان دەڵێن کە مەبەست لێی "ڕاگرتن"ە، "پاراستنی کۆمەڵگا" یان "دادپەروەریکردنە" بەرامبەر بە تاوانە زۆر قورسەکان. بەڵام هیچ کۆدەنگییەکی ڕوون لە نێوان زانایاندا نییە کە ئایا سزای لەسێدارەدان بەڕاستی توندوتیژی کەمدەکاتەوە یان نا.
ڕێکخراوەکانی وەک ڕێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی و نەتەوە یەکگرتووەکان چەندین جار دژی سزای لەسێدارەدان هاتوونەتە دەنگ و بە پێشێلکردنی مافی ژیان لەقەڵەم دەدەن. لەبەرامبەردا هەندێک وڵات هێشتا بە بەشێک لە سیستەمی سزادانی خۆیان دەزانن.
هەروەها وتەی "توندوتیژی توندوتیژی لەدایک دەبێت" ڕەگێکی قووڵی لە بیری ئەخلاقی و سیاسیدا داکوتاوە و کەسایەتییەکانی وەک مەهاتما گاندی و مارتن لوتێر کینگ جونیۆر جەختیان لەسەر ئەو بیرۆکەیە کردووەتەوە کە وەڵامدانەوەی توندوتیژی زۆرجار سووڕێکی توندوتیژی بەردەوام دەکات.
4
توندوتیژی دەوڵەت لە ڕوانگەی دەروونییەوە
لە ڕوانگەی دەروونییەوە، "توندوتیژی دەوڵەتی" تەنیا کردەوەیەکی جەستەیی نییە؛ هەروەها دەتوانێت کاریگەری قووڵی لەسەر مێشکی خەڵک، هەستی ئاسایش، ناسنامەی بەکۆمەڵ و ڕەفتاری کۆمەڵایەتی هەبێت. دەروونناسانی کۆمەڵایەتی و سیاسی بە شێوەیەکی گشتی چەند لایەنێک دەکۆڵنەوە:
ئاساییکردنەوەی توندوتیژی: کاتێک توندوتیژی لەلایەن دامەزراوەیەکی دەسەڵاتەوە ئەنجام دەدرێت، ڕەنگە توێژێکی کۆمەڵگا وەک "سروشتی" یان "شەرعی" سەیری بکات. ئەمەش دەتوانێت هەستیاری ئەخلاقی بەرامبەر بە ئازارەکانی ئەوانی تر کەم بکاتەوە.
ترس و بێدەسەڵاتی بەکۆمەڵ: ئەزموونکردن یان شایەتحاڵی سەرکوتکردن، لەسێدارەدان، ئەشکەنجەدان، یان هەڕەشە دەتوانێت هەستکردن بە "نائەمنی هەمیشەیی" دروست بکات. لە دەروونناسیدا هەندێک جار ئەم حاڵەتە بە "بێدەسەڵاتی فێربوو" ناودەبرێت، کە مرۆڤەکان هەست دەکەن هیچ کۆنتڕۆڵێکیان بەسەر چارەنووسی خۆیاندا نییە.
گواستنەوەی زەبر: توندوتیژی دەوڵەت تەنیا کاریگەری لەسەر قوربانی ڕاستەوخۆ نییە. خێزانەکان، شایەتحاڵەکان و تەنانەت نەوەکانی دواتر لەوانەیە تووشی دڵەڕاوکێ، بێمتمانەیی، یان زەبر و زەنگی نێوان نەوەکان ببن.
جەمسەرگیری کۆمەڵگا: زۆرجار توندوتیژی سیاسی دۆخێکی "ئێمە بەرامبەر ئەوان" دروست دەکات. ئەم پرۆسەیە دەتوانێت هاوسۆزی کەم بکاتەوە و ڕق و تۆڵەکردنەوە پەروەردە بکات.
شەڕانگێزی بەرامبەر: هەندێک لە تیۆرییە دەروونییە کۆمەڵایەتییەکان پێشنیاری ئەوە دەکەن کە توندوتیژی دەتوانێت نەخشە توندوتیژەکان بەرهەمبهێنێتەوە؛ واتە تاک یان گروپەکان فێر دەبن کە دەسەڵات لە ڕێگەی هێزەوە بەکاردەهێنرێت.
لە هەمان کاتدا هەندێک لە حکومەتەکان دەڵێن کە بەکارهێنانی هێز بۆ پاراستنی ڕێکوپێکی و ڕێگریکردن لە ئاژاوەگێڕی پێویستە. دەروونناسی سیاسی بە وردی ئەم گرژییە دەکۆڵێتەوە: هێڵی نێوان "دەسەڵاتی شەرعی" و "توندوتیژی زیانبەخش".
توێژینەوەکان لە دەروونناسی سیاسی، دەروونناسی کۆمەڵایەتی و توێژینەوەکانی زەبر و زەنگ پێشنیاری ئەوە دەکەن کە تێڕوانینەکانی خەڵک بۆ دادپەروەری و شەرعیەت و کەرامەتی مرۆڤ ڕۆڵێکی بەرچاو دەگێڕن لە کاردانەوە دەروونییەکانیان بەرامبەر بە دەسەڵاتی دەوڵەت.
5
لەسێدارەدانی سیاسی تاوانە
ئەم گەڵاڵەیە زیاتر هەڵوێستێکی ئەخلاقی و سیاسییە نەک بڕیارێکی یاسایی گشتگیر و یەکلاکەرەوە. زۆر کەس و چالاکوانانی مافی مرۆڤ و ڕێکخراوەکانی وەک ئەمنستی ئینتەرناشناڵ یان هیومان ڕایتس وۆچ لەسێدارەدانی سیاسی بە پێشێلکارییەکی گەورەی مافی مرۆڤ و تاوان دەزانن، بەتایبەتی ئەگەر بەبێ دادگاییکردنی دادپەروەرانە، لەژێر ئەشکەنجەدان، یان بۆ بێدەنگکردنی ناڕەزایەتییەکان ئەنجام بدرێت.
لە ڕوانگەی یاسای نێودەوڵەتییەوە، ئەگەر کوشتن یان لەسێدارەدانی نەیارانی سیاسی بە قەبارەیەکی بەرفراوان و بە شێوەیەکی ڕێکخراو لە دژی خەڵکی سڤیل ئەنجام بدرێت، لەوانەیە لە هەندێک بارودۆخدا بە تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی هەژمار بکرێت. بەڵام دیاریکردنی فەرمی "تاوان" بە مانا یاسایی بەزۆری پێویستی بە پێداچوونەوەی دادوەری و پێوەرە تایبەتەکانی یاسای نێودەوڵەتی هەیە.

لە ڕوانگەی ئەخلاقیەوە ڕەخنەگرانی ئیعدامی سیاسی دەڵێن دەوڵەت نابێت دەسەڵاتی خۆی بۆ نەهێشتنی نەیاران یان دروستکردنی ترس و دڵەڕاوکێ بەکاربهێنێت، چونکە ئەمە زیان بە ئازادی و کەرامەتی مرۆڤ و متمانەی کۆمەڵایەتی دەگەیەنێت.
6
لە سێدارەدانی کەسایەتییە سیاسییەکان دەتوانێ توڕەیی گشتی لە دژی سیستەمی دەسەڵاتدار دروست بکات.
لە زۆرێک لە کۆمەڵگاکاندا لەسێدارەدان یان سەرکوتی توندی کەسایەتییە سیاسییەکان دەتوانێت توڕەیی و کاردانەوەی کۆمەڵایەتی بەربڵاو لەدژی حکومەت دروست بکات، نەک سەقامگیری دروست بکات. ئەم کاردانەوەیە پەیوەستە بە چەند هۆکارێکەوە: ١.
پلەی جەماوەری یان هێمای کەسایەتی سیاسی
تێڕوانینی گشتی بۆ دادپەروەری یان نادادپەروەری دادگاییکردنەکە
دۆخی ئابووری و کۆمەڵایەتی کۆمەڵگا
ڕادەی ئازادی ڕاگەیاندن و ئەگەری ڕێکخستنی ناڕەزایەتی
مێژووی مامەڵەکردنی حکومەت لەگەڵ نەیاران
لە مێژوودا نموونە هەبووە کە لەسێدارەدانی نەیارانی سیاسی ترسی کورتخایەنی لێکەوتووەتەوە، بەڵام لە درێژخایەندا بووەتە هۆی ناڕەزایەتی و ڕادیکاڵکردنی نەیاران، یان تەنانەت بزووتنەوەی بەربڵاو. هەروەها هەندێک جار حکومەتەکان وا بیردەکەنەوە کە نەهێشتنی جەستەیی نەیاران کۆتایی بە قەیرانەکە دەهێنێت، بەڵام ئەنجامەکەی پێچەوانەیە و ئەو تاکانە دەبنە هێمای بەرخۆدان.
لەبەرامبەردا لە هەندێک بارودۆخدا کۆمەڵگا کاردانەوەی بەرفراوانی نییە؛ بە تایبەتی ئەگەر ڕای گشتی قەناعەتی بەوە هەبێت کە تاکەکەسەکە تاوانێکی گەورە یان توندوتیژی ئەنجامداوە، یان ئەگەر کەشوهەوای سەرکوتکردنی توند ئەگەری وەڵامدانەوەی بەکۆمەڵ سنووردار بکات.
بەم پێیە کاریگەری ئەم جۆرە ڕێوشوێنانە بە تەواوی وابەستەی چوارچێوەی سیاسی و کۆمەڵایەتی هەر وڵاتێکە.
7 ئەشکەنجەی سیاسی و لەسێدارەدان دەتوانێت دەرگا بەڕووی سیخوڕی بیانیدا بکاتەوە.
لە ڕوانگەی زانستی سیاسی و ئەمنییەوە، سەرکوتی توندی ناوخۆیی- لەوانەش ئەشکەنجەی سیاسی و لەسێدارەدان- دەتوانێت لە هەندێک بارودۆخدا بنەمای دزەکردن یان دامەزراندنی دەزگا هەواڵگرییە بیانییەکان دابین بکات. ئەمەش بەزۆری لە ڕێگەی چەند کەناڵێکەوە ڕوودەدات: ١.
زیادبوونی ناڕەزایی گشتی و بێمتمانەیی بە حکومەت
دروستکردنی هەستی تۆڵەسەندنەوە یان نائومێدی لای قوربانییەکان و کەسوکاریان
کۆچی نوخبەی ناڕازی، کارمەندانی سەربازی، یان فەرمانبەرانی حکومی کە ڕەنگە ببنە ئامانج
لاوازکردنی شەرعیەتی ناوخۆ و فراوانکردنی کەلێنی نێوان حکومەت و کۆمەڵگا
ڕەخساندنی دەرفەت بۆ خراپ بەکارهێنانی پڕوپاگەندە لەلایەن حکومەتە ڕکابەرەکانەوە
زۆرجار دەزگا هەواڵگرییە بیانییەکان دابەشبوونە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکان دەقۆزنەوە. تا ئاستی یەکگرتوویی کۆمەڵایەتی و متمانەی گشتی نزمتر بێت، ئاستەنگی وڵاتێک بۆ ئاسایش زیاتر دەبێت.
بێگومان ئەمە بە مانای پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆ و یەکلاکەرەوە نییە؛ زۆرێک لە هۆکارەکانی وەک پێکهاتەی ئەمنی، دۆخی ئابووری، شەڕ، میدیا و پشتیوانی جەماوەریش ڕۆڵ دەگێڕن. بەڵام لە ئەدەبیاتی ئاسایشی نیشتمانیدا بەزۆری شەرعیەت و ڕەزامەندی کۆمەڵایەتی بە یەکێک لە بناغە گرنگەکانی بەرەنگاربوونەوەی کاریگەری دەرەکی دادەنرێت..

 nî'metî komarî iîslamî bo xellkî iêran, têçûî zorî bêkarî, iê'dam, destdrêjî, ieşkence w hejarîî rrehaîe. baňewaz bo iasoî iîslamî bo hellwêst wergrtn w lesêdaredan maşaʾallh.
xwaî gewre baňî krd w wtî mîllet bkwjn. le ç jmare telefonêkewe peîwendî krdûe?
iaîdolojîa mrov berew gemjeîî w gemjeîî debat

 nî'metî komarî iîslamî bo xellkî ẍezze, lwbnan, 'êraq w îemen, nehametî serkwtkrdnî mallî kawlkarî bo gelî iêran. 
1- lesêdaredanekan legell destpêkî baňî beîanî rrûdeden. 
2- dzî legell xorhellatn rrûdedat w hemû ştêk le komarî iîslamîda gran debêt. 
3. le komarî iîslamîda be despêkî baňewazî nîwerro be mlîareha gendellî rrûdedat. 
4- ieşkenceî drrndane legell dananî karesateke le komarî iîslamîda rrûdedat. 
5. legell destpêkî baňewazî iêwareda fîşek dedrêne dllî gencanî iêranî le komarî iîslamî. 
6- le nîweî şewda drrnde destdrêjî sêksî dekene ser jnan w kçan w gencan le zîndanda. iem gencane tenha hawarîan krdûe "boçî gîrfanman çolle w pareman nîîe, kar nîîe, pare nîîe". 
7- le komarî iîslamîda, telefzîon w dezgaî pexşî iêran ioperasîonêkî sîxwrrîî xodrwstkrawî dj be xopîşanderan berrêwedeben bo ieweî zemîne bo kwştnî iew gencane xoş bken. 
8- daxstnî iînternêt w trs le dzepêkrdnî rrastîîekan w iew tawane trsnakaneî ke lelaîen brîkarekanî komarî iîslamî le nawxoî iêranewe iencam dedrên. 
9. gwastneweî mndallan bo serbazge w rrewtî beiamancgrtnî mndallan bo bazrganî sîasî le rrwaňeî nêwdewlletîîewe.
10. hejarî w bêkarî pîrekan bo neteweî brsî w tînûî iêran le laîen komarî iîslamîîewe.
boçî sererraî bînînî şeqamekan be xwênî deîan hezar genc ke le xwênî xoîanda le tawanî narrezaîetî derbrrîn beramber stem w gendellî w hejarî w gendellî w destdrêjî w tallankrdn w tallankarî w tallan w tallankarî w daîk w bawke xemgînekanîan be iah w nale w iazarewe beser termî xoîanda sema deken, hendêk kesî bê şeref hêşta bergrî le desellatdaranî iem namrovane deken cînosaîd be kras drraw w kef le dem? iemane ç core bûnewerêkn?

boçî sererraî bînînî iew maşêne çekdaraneî doşke çekdarekanî stemkaranî nawxo w bkwje bîanîîekan ke leser baňhêştî rrêjîm hênrane iêran w beiaşkra bombaranî hawnîştmanîan le nîştman dagîrkrawekeman deken lepênaw wergrtnî pleberzkrdnewe, pare, xezûrî bêsnûr, w kat beserbrdnî iazad, iaîa hêşta bûnewerêk hen ke be çînî xollemêşî nawdebrên le şêweî iekter, goranîbêj, nûser w twêjer w tîorîst w rroşnbîr w bername saz w peîamnêrî telefzîonî ke pêdagrî leser drêjedan be jîanî wêrankerî iem sîsteme w mekîne kwştnekeî deken???

wellamekeî sadeîe:

'eşîretêkî tak kesîn w jîanîan bo parastnî berjewendî tak kesîîane. bo iewan wşeî nîştman w hawnîştman hîç manaîekî nîîe. herkesêk iaw w nan w pareî zîatr w iasankarî baştrîan pêbdat, xoîan defroşn w be serok w iaẍa w xwdaî xoîan dezann. iewan iewende serxoşî berjewendî w serxoşn ke tênagen xoîan qwrbanîî dahatûî sîasetî iamêrî kwştnn.

xozge iem mrove xobextane çawîan le iamarî sň şkênekanî iem sîsteme 47 sall lemewber bkrdaîe ke leser destî xwdî iem sîsteme lenawçûn w waneîek fêrbn, çwnke bo ḧkwmetêk ke mîllet be merr dezanêt, qellewkrdnî merr le xoşewîstî w sozewe nîîe, bellkw zîatr deîewêt be kêşêkî zîatr w be nrxêkî grantr bîfroşêt.

bo ieweî baştr le nasnameî iem mrove bê dewllet w bêdesellatane têbgeît, pêwîste bçîte ser qesabxanekan bo ieweî zîatr iaşna bît be nîgaî sard w bêbakaneîan.

 le sêdaredan le rrwaňeî derûnîîewe
iê'dam le rrwaňeî derûnîîewe, prsêkî ialloze w deriencamî derûnî qûllî heîe w nek tenha karîgerî leser kesî meḧkwmkraw, bellkû celad w xêzan w hemû komellgaş degrêtewe. derûnnasekan bezorî lêkollînewe le karîgerîîekanî twndwtîjî w trs w karlêke komellaîetîîekanî peîwest bem dîardeîe deken.
lemaneî xwareweda rrehende derûnîîe corawcorekanî lesêdaredan be pştbestn be iencamî twêjînewekan taqîkrawnetewe:
1. karîgerî leser kesî meḧkwm
hîwa ta dwa sat: be brrwaî zanaîanî derûnnas mrov hîwaî maneweî heîe tenanet le lêwarî mrdnîşda, betaîbetî ieger keseke genc bêt.
mrdn be pêşnîarî derûnî: le hendêk ḧalletda iew deň w wêneî derûnîîeî ke behoî pêşnîarî nzîkbûneweî mrdnewe drwst debêt, iewende çrr debêtewe ke rreňe keseke jîanî ledest bdat bebê ieweî xwênî cesteîî zor ledest bdat. 
2. karîgerî leser komellga (betaîbet lesêdaredanî gştî)
be nawekîkrdnî twndwtîjî: seîrkrdnî dîmenî lesêdaredanî gştî debête hoî ieweî twndwtîjî le mêşkî takekanda be taîbetî mndall w herzekaran bbête nawekî w iasaîîbûnewe.
iasaîîbûneweî mrdn w bêhestîarî: lesêdaredanî gştî dwaî maweîek karîgerî derûnî xoî ledest dedat w mrovekan bêhest debn beramber be twndwtîjî.
trsî komellaîetî: dûbarebûneweî lesêdaredanî szaî lesêdaredan trs w naiemnî le komellgada zîad dekat. 
3. karîgerî leser xêzanekan (qwrbanî w tawanbar)
nebûnî iasûdeîî derûnî: twêjînewe derûnîîekan derîanxstûe ke xêzan w hawrrêkanî qwrbanîîeke be gştî dwaî lesêdaredanî tawanbareke hest be baştrbûn naken, bellam lewaneîe karîgerîî derûnî nerênî leserîan hebêt. 
4. laîene derûnîekanî tr
iazadkrdnî twrreîî (rrêbazî sozdarî): hendêk le zanaîanî derûnnas pêîan waîe iewaneî prrn le twrreîî w rrq w kîne, rreňe be seîrkrdnî dîmenî lesêdaredan, corêk le iazadkrdnî derûnî îan kembûneweî katî twrreîî iezmûn bken.
şîkarî rreftarî karlêkker (iêrîk bêrn): le rrûî şîkarî rreftarî karlêkewe, lesêdaredan detwanêt bxrête jêr şîkarî rreftarî taîbetewe ke iamaje be karlêke komellaîetîîe kemwkwrrîîekan deken. 
pwxte:
le rrûî zanstîîewe zorcar le sêdaredan wek çareserêkî twndwtîjane denasrêtewe ke lebrî kemkrdneweî zebr w zeňî derûnî, debête hoî zîadbûnî twndwtîjî w zebr w zeňî derûnî leser iastî komellga. 
2
lesêdaredanî sîasetmedaran, bêtwanaîî ḧakmekane le lêprsînewe beramber be xellkî komellga w neîarekanîan dekwjn.
iew boçûneî ke lesêdaredanî sîasetmedaran iamajeîe bo bêtwanaîî le lêprsînewe, îekêke le iargîwmênte bawekanî rrexnegrtn le pêkhate takrrewekan. iem şîkarîîe detwanrêt le çend rrwaňeîekewe bkollrêtewe: 1.
trs le lêprsînewe: nehêştnî cesteîî neîaran lebrî dîalog îan mştwmrr zorcar wek nîşaneî lawazî iargwmênt w trs le rraî gştî lêkdedrêtewe.
qeîranî şer'îet: katêk sîstemêkî sîasî twanaî çareserkrdnî kêşekanî nebêt îan wellamdaneweî dawakarî rrewaî xellk nebêt, bo parastnî desellat pena bo rrêgeî zoremlê w lesêdaredan debat.
iînkarî iegerî dîalog: lesêdaredanî sîasetmedaran rrêgaî dîalog w çaksazî w rrîformxwazî degrêt w iamajeîe bo bnbest le berrêwebrdnî komellgada.
iem rrêwşwênane le kotaîîda debne hoî ieweî bkwjekan îan iewaneî fermanî kwştnekeîan dawe, lebrî wellamdanewe, bedwaî serkwtkrdnî zîatrda bgerrên.
iem rrêwşwênane le kotaîîda debne hoî ieweî bkwjekan îan iewaneî fermanî kwştnekeîan dawe, lebrî wellamdanewe, bedwaî serkwtkrdnî zîatrda bgerrên.
le sêdaredan tawanêkî rrêkxrawe. dekrê bllêîn le sêdaredan tawane w desellatdaran hêz bekardehênn bo lesêdaredanî mrovekan bo drwstkrdnî trs w tîror w bêdeňî.
we lem rrûewe desellatdaran natwann wellamî daxwazîîe rrewakanî xellk bdenewe w hewllî nehêştnî fîzîkî iew rroşnbîrane bden ke babetî îasaîî w mafî xellk dewrwjênn w hoşîarî gştî berz dekenewe çwnke rroşnbîran iagadarî maf w mafe mroîîekanî mîlletn w rrêga xoş deken bo ieweî mrovekan be mafe rrewakanî xoîan bgen. bem pêîe sîstem îan fermanrrewakan be bîanûî corawcor rroşnbîran zîndanî deken îan wek formêk le nehêştnî cesteîî le sêdareîan deden.
3
le sêdaredan twndwtîjî dewllete beramber be xellk w twndwtîjî twndwtîjî berhem dehênêt
rrwaňeî iêwe iamajeîe bo îekêk le iargîwmênte bnerretîîekanî bzûtnewekan djî szaî lesêdaredan. iem dîdgaîe detwanrêt le çend goşeîekewe lêî bkollînewe: 1.
1- sûrrî twndwtîjî: katêk dewllet wek dwahemîn damezraweî desellat, jîanî mrov debat, le rrastîda peîamêkî nhênî bo komellge denêrêt ke "kwştn" çareserî kotaîîe bo çareserkrdnî kêşekan îan sepandnî dadperwerî. iemeş detwanêt çînekanî twrreîî w tollesendnewe le peîkerî komellgada be zîndûî bhêllêtewe.

 2- srwştî negerrawe: szaî lesêdaredan take corî szaîe ke hîç rrêgeîekî nîîe bo çareserkrdnî lebarçûnêkî dadperwerî. le zor ḧalletda szaî lesêdaredan nek wek iamrazêkî dadperwerî, bellkw wek iamrazêk bo çandnî trs (ierẍab) bekardêt.
3. karîgerî leser tawan: lêkollînewe zanstîîekan le zorêk le wllatan derîanxstûe ke bûnî szaî lesêdaredan merc nîîe rrêjeî tawane twndwtîjîîekan kem bkatewe. le beramberda iew komellgaîaneî ke berew szaî çaksazî w rregdakwtanî tawan heňawîan nawe, zorcar kembûneweî twndwtîjî berdewamtrîan bexowe bînîwe.
le rrastîda zorêk le zanaîanî tawannas pêîan waîe bereňarbûneweî twndwtîjî le rrêgeî rrêgeî twndwtîjîewe wek srrîneweî texte waîe w rreg w rrîşeî tawan lenaw nabat.
iaîa detewêt zanîarî leser bedîlekanî îasaîî bo szaî lesêdaredan îan iezmûnî iew wllatane bzanît ke iem szaîeîan hellweşandûetewe?
le sêdaredan le rrwaňeî derûnîîewe. iew boçûneî iême pêşnîarî dekeîn zor mştwmrrawî w nasrawe le felsefeî îasa w tawannasî w sîasetda. zorêk le neîaranî szaî lesêdaredan dellên katêk dewlletêk kwştn bekardehênêt bo çareserkrdnî twndwtîjî, iew peîame denêrêt ke twndwtîjî detwanêt iamrazêkî rrewaî çareserkrdnî kêşekan bêt, iemeş detwanêt sûrrî twndwtîjî berdewam bkat.
le beramberda zorcar laîeňranî szaî lesêdaredan dellên ke mebest lêî "rragrtn"e, "parastnî komellga" îan "dadperwerîkrdne" beramber be tawane zor qwrsekan. bellam hîç kodeňîîekî rrûn le nêwan zanaîanda nîîe ke iaîa szaî lesêdaredan berrastî twndwtîjî kemdekatewe îan na.
rrêkxrawekanî wek rrêkxrawî lêbwrdnî nêwdewlletî w netewe îekgrtûekan çendîn car djî szaî lesêdaredan hatûnete deň w be pêşêlkrdnî mafî jîan leqellem deden. leberamberda hendêk wllat hêşta be beşêk le sîstemî szadanî xoîan dezann.
herweha wteî "twndwtîjî twndwtîjî ledaîk debêt" rregêkî qûllî le bîrî iexlaqî w sîasîda dakwtawe w kesaîetîîekanî wek mehatma gandî w martn lwtêr kîň cwnîor cextîan leser iew bîrokeîe krdûetewe ke wellamdaneweî twndwtîjî zorcar sûrrêkî twndwtîjî berdewam dekat.
4
twndwtîjî dewllet le rrwaňeî derûnîîewe
le rrwaňeî derûnîîewe, "twndwtîjî dewlletî" tenîa krdeweîekî cesteîî nîîe; herweha detwanêt karîgerî qûllî leser mêşkî xellk, hestî iasaîş, nasnameî bekomell w rreftarî komellaîetî hebêt. derûnnasanî komellaîetî w sîasî be şêweîekî gştî çend laîenêk dekollnewe:
iasaîîkrdneweî twndwtîjî: katêk twndwtîjî lelaîen damezraweîekî desellatewe iencam dedrêt, rreňe twêjêkî komellga wek "srwştî" îan "şer'î" seîrî bkat. iemeş detwanêt hestîarî iexlaqî beramber be iazarekanî iewanî tr kem bkatewe.
trs w bêdesellatî bekomell: iezmûnkrdn îan şaîetḧallî serkwtkrdn, lesêdaredan, ieşkencedan, îan herreşe detwanêt hestkrdn be "naiemnî hemîşeîî" drwst bkat. le derûnnasîda hendêk car iem ḧallete be "bêdesellatî fêrbû" nawdebrêt, ke mrovekan hest deken hîç kontrrollêkîan beser çarenûsî xoîanda nîîe.
gwastneweî zebr: twndwtîjî dewllet tenîa karîgerî leser qwrbanî rrastewxo nîîe. xêzanekan, şaîetḧallekan w tenanet newekanî dwatr lewaneîe tûşî dllerrawkê, bêmtmaneîî, îan zebr w zeňî nêwan newekan bbn.
cemsergîrî komellga: zorcar twndwtîjî sîasî doxêkî "iême beramber iewan" drwst dekat. iem proseîe detwanêt hawsozî kem bkatewe w rrq w tollekrdnewe perwerde bkat.
şerraňêzî beramber: hendêk le tîorîîe derûnîîe komellaîetîîekan pêşnîarî iewe deken ke twndwtîjî detwanêt nexşe twndwtîjekan berhembhênêtewe; wate tak îan grwpekan fêr debn ke desellat le rrêgeî hêzewe bekardehênrêt.
le heman katda hendêk le ḧkwmetekan dellên ke bekarhênanî hêz bo parastnî rrêkwpêkî w rrêgrîkrdn le iajawegêrrî pêwîste. derûnnasî sîasî be wrdî iem grjîîe dekollêtewe: hêllî nêwan "desellatî şer'î" w "twndwtîjî zîanbexş".
twêjînewekan le derûnnasî sîasî, derûnnasî komellaîetî w twêjînewekanî zebr w zeň pêşnîarî iewe deken ke têrrwanînekanî xellk bo dadperwerî w şer'îet w kerametî mrov rrollêkî berçaw degêrrn le kardanewe derûnîîekanîan beramber be desellatî dewllet.
5
lesêdaredanî sîasî tawane
iem gellalleîe zîatr hellwêstêkî iexlaqî w sîasîîe nek brrîarêkî îasaîî gştgîr w îeklakerewe. zor kes w çalakwananî mafî mrov w rrêkxrawekanî wek iemnstî iînternaşnall îan hîwman rraîts woç lesêdaredanî sîasî be pêşêlkarîîekî gewreî mafî mrov w tawan dezann, betaîbetî ieger bebê dadgaîîkrdnî dadperwerane, lejêr ieşkencedan, îan bo bêdeňkrdnî narrezaîetîîekan iencam bdrêt.
le rrwaňeî îasaî nêwdewlletîîewe, ieger kwştn îan lesêdaredanî neîaranî sîasî be qebareîekî berfrawan w be şêweîekî rrêkxraw le djî xellkî svîl iencam bdrêt, lewaneîe le hendêk barwdoxda be tawanî dj be mrovaîetî hejmar bkrêt. bellam dîarîkrdnî fermî "tawan" be mana îasaîî bezorî pêwîstî be pêdaçûneweî dadwerî w pêwere taîbetekanî îasaî nêwdewlletî heîe.

 le rrwaňeî iexlaqîewe rrexnegranî iî'damî sîasî dellên dewllet nabêt desellatî xoî bo nehêştnî neîaran îan drwstkrdnî trs w dllerrawkê bekarbhênêt, çwnke ieme zîan be iazadî w kerametî mrov w mtmaneî komellaîetî degeîenêt.
6
le sêdaredanî kesaîetîîe sîasîîekan detwanê twrreîî gştî le djî sîstemî desellatdar drwst bkat.
le zorêk le komellgakanda lesêdaredan îan serkwtî twndî kesaîetîîe sîasîîekan detwanêt twrreîî w kardaneweî komellaîetî berbllaw ledjî ḧkwmet drwst bkat, nek seqamgîrî drwst bkat. iem kardaneweîe peîweste be çend hokarêkewe: 1.
pleî cemawerî îan hêmaî kesaîetî sîasî
têrrwanînî gştî bo dadperwerî îan nadadperwerî dadgaîîkrdneke
doxî iabûrî w komellaîetî komellga
rradeî iazadî rrageîandn w iegerî rrêkxstnî narrezaîetî
mêjûî mamellekrdnî ḧkwmet legell neîaran
le mêjûda nmûne hebûe ke lesêdaredanî neîaranî sîasî trsî kwrtxaîenî lêkewtûetewe, bellam le drêjxaîenda bûete hoî narrezaîetî w rradîkallkrdnî neîaran, îan tenanet bzûtneweî berbllaw. herweha hendêk car ḧkwmetekan wa bîrdekenewe ke nehêştnî cesteîî neîaran kotaîî be qeîraneke dehênêt, bellam iencamekeî pêçewaneîe w iew takane debne hêmaî berxodan.
leberamberda le hendêk barwdoxda komellga kardaneweî berfrawanî nîîe; be taîbetî ieger rraî gştî qena'etî bewe hebêt ke takekeseke tawanêkî gewre îan twndwtîjî iencamdawe, îan ieger keşwhewaî serkwtkrdnî twnd iegerî wellamdaneweî bekomell snûrdar bkat.
bem pêîe karîgerî iem core rrêwşwênane be tewawî wabesteî çwarçêweî sîasî w komellaîetî her wllatêke.
7 ieşkenceî sîasî w lesêdaredan detwanêt derga berrûî sîxwrrî bîanîda bkatewe.
le rrwaňeî zanstî sîasî w iemnîîewe, serkwtî twndî nawxoîî- lewaneş ieşkenceî sîasî w lesêdaredan- detwanêt le hendêk barwdoxda bnemaî dzekrdn îan damezrandnî dezga hewallgrîîe bîanîîekan dabîn bkat. iemeş bezorî le rrêgeî çend kenallêkewe rrûdedat: 1.
zîadbûnî narrezaîî gştî w bêmtmaneîî be ḧkwmet
drwstkrdnî hestî tollesendnewe îan naiwmêdî laî qwrbanîîekan w keswkarîan
koçî nwxbeî narrazî, karmendanî serbazî, îan fermanberanî ḧkwmî ke rreňe bbne iamanc
lawazkrdnî şer'îetî nawxo w frawankrdnî kelênî nêwan ḧkwmet w komellga
rrexsandnî derfet bo xrap bekarhênanî prrwpagende lelaîen ḧkwmete rrkaberekanewe
zorcar dezga hewallgrîîe bîanîîekan dabeşbûne sîasî w komellaîetîîekan deqoznewe. ta iastî îekgrtûîî komellaîetî w mtmaneî gştî nzmtr bêt, iasteňî wllatêk bo iasaîş zîatr debêt.
bêgwman ieme be manaî peîwendîîekî rrastewxo w îeklakerewe nîîe; zorêk le hokarekanî wek pêkhateî iemnî, doxî iabûrî, şerr, mîdîa w pştîwanî cemawerîş rroll degêrrn. bellam le iedebîatî iasaîşî nîştmanîda bezorî şer'îet w rrezamendî komellaîetî be îekêk le bnaẍe grňekanî bereňarbûneweî karîgerî derekî dadenrêt.

برکت جمهوری اسلامی برای مردم ایران گرانی بیکاری  اعدام تجاوز شکنجه و فقر مطلق .آذان به افق شرعی جا گرفتن و اعدام کردن ماشاالله بزن.
الله زنگ زد گفت ملت را بکش راستی با چه شماره تلفنی زنگ زد ؟
ایدئولوژی انسانها را به خریت و حماقت  میرساند 

برکت جمهوری اسلامی برای مردم غزه و لبنان و عراق و یمن بدبختی سرکوب خانه ویرانی برای مردمان  ایرانی . 
۱با شروع اذان صبح اعدام صورت میگیرد.
۲ با طلوع آفتاب دزدی صورت میگیرد و در جمهوری اسلامی  همه چیز گران میشود.
۳ با شروع اذان ظهر اختلاس میلیاردی صورت میگیرد در جمهوری اسلامی.
۴ با غروب آفتاد   در جمهوری اسلامی شکنجه های وحشیانه  صورت میگیرد .
۵ با شروع  اذان مغرب شلیک گلوله ها بر قلب جوانان ایرانی صورت میگیرد در جمهوری اسلامی.
۶ نیمه شب وحشیها دست به تجاوز جنسی به زنان و دختران و سران جوانی در زندان صورت میگیرد  این جوانان   تنها فریاد زده اند چرا جیب ما خالی است و پول نداریم کار نییست پول نیست.
۷ در جمهوری اسلامی تلویزیونها و صدا و سیما در حال صحنه سازی جاسوسی سازی خود ساخته ملاساخته  علیه معترضین هستند تا زمینه برای قتل این جوانان هموار کنند.
۸ قطع اینترنت و ترس از درز حقایق به بیرون و جنایتهای هولناکی که صورت گرفته است توسط ماموران جمهوری اسلامی در داخل ایران .
۹ انتقال کودکان به پایگاه های نظامی و مود هدف قرار گرفتن کودکان برای کسب و کار سیاسی از نظر بین المللی .
۱۰ فقر و بیکاری قدیم به ملت گرسنه و تشنه ی ایرانی از سوی جمهوری اسلامی .
چرا با وجود دیدن خیابانهای غرق به خون دهها هزار جوان پرپر شده ای که به جرم اعتراض به ظلم و فساد و فقر و اختلاس و تجاوز و غارت در خون خود غلتیدند و مادران و پدران داغدارشان با آه و ناله و درد و رنج بر روی جنازه شان رقصیدند هنوز هم عده ای فاقد شرافت از مسئولین این نسل کشی ضد بشری با پیراهن دریده و دهن کف کرده دفاع میکنند؟ این موجودات از چه جنس و قماشی اند ؟

چرا با وجود دیدن ماشینهای مسلح به تیربار های جنگی سرکوبگران داخلی و آدمکشان خارجی که بنا به دعوت رژیم به ایران آورده شده و علنا در وطن اشغال شده مان هموطنانمان را بخاطر دریافت ترفیع مقام و پول و صیغه نامحدود و عیاشی رایگان به رگبار می بندند هنوز هم موجوداتی بنام قشر خاکستری در قالب هنرپیشه و خواننده و نویسنده و پژوهشگر و تئوریسین و روشنفکر و برنامه ساز و خبرنگار تلویزیونی پیدا میشوند که اصرار به ادامه حیات نابود کننده این نظام و ماشین کشتارش دارند ؟؟؟

جواب ساده است:
آنها قبیله یک نفره اند و حیاتشان در حفظ منافع یک نفره شان ست. برایشان واژه وطن و هموطن هیچ مفهومی ندارد. خودشان را به هر کسی که آب و نان و پول بیشتر و امکانات بهتری بدهد میفروشند و او را رئیس و ارباب و خدای خود میدانند . آنقدر نشئه منافع و خمار دیده شدنند که نمی فهمند خودشان هم قربانیان بعدی سیاست ماشین کشتارند .

کاش این خودفروشان به آمار سینه چاکان 47 سال پیش این نظام که بدست خود این نظام به هلاکت رسیدند نگاه کنند و عبرت بگیرند زیرا برای دولتی که ملت را گوسفند فرض میکند فربه کردن گوسفندان از روی عشق و علاقه نیست بلکه میخواهد با وزن بیشتر و قیمت گرانتر بفروشد .

برای درک بیشتر هویت این موجودات بی وطن و فاقد کرامت انسانی باید به کشتارگاه ها بروید تا با نگاههای سرد و بی تفاوتشان آشنا تر شوید. 

اعدام از دیدگاه روانشناسی
اعدام از دیدگاه روانشناسی، موضوعی پیچیده با پیامدهای عمیق روانی است که نه‌تنها بر فرد محکوم، بلکه بر مجریان حکم، خانواده‌ها و کل جامعه تأثیر می‌گذارد. روانشناسان معمولاً به بررسی آثار خشونت، ترس و تعاملات اجتماعی مرتبط با این پدیده می‌پردازند.
در ادامه، ابعاد مختلف روانشناختی اعدام بر اساس نتایج پژوهش‌ها بررسی شده است:
۱. تأثیر بر فرد محکوم به اعدام
امید تا لحظه آخر: طبق نظرات روانشناسان، انسان حتی در آستانه مرگ نیز به زنده ماندن امید دارد، به‌ویژه اگر فرد جوان باشد.
مرگ با تلقین ذهنی: در مواردی، صدا و تصویر ذهنی ناشی از تلقین نزدیک بودن مرگ، چنان شدید است که فرد ممکن است بدون از دست دادن خونریزی فیزیکی زیاد، جان خود را از دست بدهد. 
۲. تأثیر بر جامعه (به‌ویژه اعدام در ملاعام)
درونی‌سازی خشونت: تماشای صحنه اعدام در ملاعام باعث می‌شود خشونت در ذهن افراد، به‌ویژه کودکان و نوجوانان، درونی و عادی شود.
عادی‌شدن مرگ و کاهش حساسیت: اعدام در ملاعام پس از مدتی تاثیر روانی خود را از دست می‌دهد و مردم نسبت به خشونت بی‌حس می‌شوند.
ترس اجتماعی: اجرای مکرر مجازات مرگ، ترس و ناامنی را در سطح جامعه افزایش می‌دهد. 
۳. تأثیر بر خانواده‌ها (مقتول و مجرم)
عدم تسکین روانی: تحقیقات روان‌شناختی نشان داده است که خانواده و دوستان مقتول معمولاً پس از اعدام مجرم احساس بهتری پیدا نمی‌کنند، بلکه ممکن است تاثیر منفی روانی بر آنها داشته باشد. 
۴. جنبه‌های روانی دیگر
تخلیه خشم (رویکرد هیجانی): برخی روانشناسان معتقدند کسانی که وجودشان لبریز از خشم و نفرت است، ممکن است با تماشای صحنه اعدام نوعی تخلیه روانی یا کاهش موقت خشم را تجربه کنند.
تحلیل رفتار متقابل (اریک برن): از نظر تحلیل رفتار متقابل، اعدام می‌تواند تحت تحلیل‌های رفتاری خاصی قرار بگیرد که نشان‌دهنده تعاملات معیوب اجتماعی است. 
خلاصه:
از نظر علمی، اعدام اغلب به عنوان راهکاری خشن شناخته می‌شود که به جای کاهش آسیب‌های روانی، منجر به افزایش خشونت و آسیب‌های روانی در سطح جامعه می‌شود. 
۲
اعدام سیاسیون عدم توانایی حاکمان به  پاسخگوی  به مردم جامعه است و دست به قتل مخالفین میزنند.
این دیدگاه که اعدام سیاسیون نشان‌دهنده ناتوانی در پاسخگویی است، یکی از استدلال‌های رایج در نقد ساختارهای اقتدارگرا است. این تحلیل از چند منظر قابل بررسی است:
هراس از پاسخگویی: حذف فیزیکی مخالفان به جای گفتگو یا مناظره، اغلب به عنوان نشانه‌ای از ضعف استدلال و هراس از افکار عمومی تفسیر می‌شود .
بحران مشروعیت: زمانی که یک سیستم سیاسی توانایی حل مشکلات یا پاسخ به مطالبات مشروع مردم را ندارد، برای حفظ قدرت به ابزارهای قهریه و اعدام متوسل می‌شود.
سلب امکان گفتگو: اعدام سیاسیون راه را بر گفت‌وگو، اصلاح و اصلاح‌طلبی می‌بندد و نشان‌دهنده بن‌بست در مدیریت جامعه است .
این اقدامات در نهایت باعث می‌شود که قاتلین یا آمران قتل، به جای پاسخگویی، به دنبال سرکوب بیشتر بروند .
این اقدامات در نهایت باعث می‌شود که قاتلین یا آمران قتل، به جای پاسخگویی، به دنبال سرکوب بیشتر بروند.
اعدام یک جنایت سازمان یافته است میتوان گفت اعدام جنایت است و حاکمان برای ایجاد ترس و رعب و وحشت و سکوت مردم با زور دست به اعدام میزنند.
 و در این رابطه حاکمان نمیتوانند به خواستهای بر حق مردم پاسخ بدهند و در صدد حذف فیزیکی روشنفکرانی هستند که مسائل حقوقی و حق مردم را مطرح میکنند و باعث آگاهی عمومی میشوند  چون روشنفکران از حق و حقوق انسانی  ملت باخبر هستند و راه گشایی رسیدن مردم به احقاق حوق مشروع خویش هستند  بر همین اساس نظام و یا حاکمان جانی به بهانه های گوناگون یا روشنفکران زندانی میکنند و یا آنها را اعدام بعنوان حذف فیزیکی.
۳
اعدام خشونت دولتی است علیه مردم و خشونت خشونت را تولید میکند
دیدگاه شما به یکی از استدلال‌های بنیادین جنبش‌های مخالف مجازات اعدام اشاره دارد. این دیدگاه از چند جهت قابل بررسی است:
۱. چرخه خشونت: وقتی دولت به عنوان عالی‌ترین نهاد قدرت، جان انسانی را می‌گیرد، در واقع این پیام را به جامعه مخفیانه مخابره می‌کند که «کشتن» راهکار نهایی برای حل مشکلات یا اجرای عدالت است. این موضوع می‌تواند لایه‌های خشم و انتقام‌جویی را در بافت جامعه زنده نگه دارد.

۲. ماهیت بازگشت‌ناپذیر: اعدام تنها شکلی از مجازات است که در صورت بروز خطای قضایی، هیچ راهی برای جبران آن وجود ندارد. در بسیاری از موارد، اعدام نه به عنوان ابزاری برای عدالت، بلکه به عنوان ابزاری برای ایجاد ترس (ارغاب) استفاده می‌شود .
۳. تأثیر بر جرم‌خیزی: تحقیقات علمی در بسیاری از کشورها نشان داده که وجود مجازات اعدام الزماً باعث کاهش نرخ جرایم خشن نشده است. در مقابل، جوامعی که به سمت مجازات‌های اصلاحی و ریشه‌یابی جرم رفته‌اند، اغلب با کاهش پایدارتری در خشونت مواجه شده‌اند .
در واقع، بسیاری از جرم‌شناسان معتقدند که مبارزه با خشونت از طریق ابزار خشن، مانند پاک کردن صورت مسئله است و ریشه‌های جرم را از بین نمی‌برد.
آیا مایل هستید درباره جایگزین‌های قانونی اعدام یا تجربیات کشورهایی که این مجازات را لغو کرده‌اند .
اعدام از دیدگاه  روانشناسی . دیدگاهی که مطرح می‌کنیم در فلسفهٔ حقوق، جرم‌شناسی و سیاست بسیار بحث‌برانگیز و شناخته‌شده است. بسیاری از مخالفان مجازات اعدام استدلال می‌کنند که وقتی دولت برای حل خشونت از کشتن استفاده می‌کند، این پیام را منتقل می‌کند که خشونت می‌تواند ابزار مشروع حل مسئله باشد؛ و همین می‌تواند چرخهٔ خشونت را بازتولید کند.
در مقابل، موافقان اعدام معمولاً می‌گویند هدف آن «بازدارندگی»، «حفاظت از جامعه» یا «اجرای عدالت» در قبال جرم‌های بسیار سنگین است. اما دربارهٔ اینکه اعدام واقعاً خشونت را کاهش می‌دهد یا نه، میان پژوهشگران اجماع قطعی وجود ندارد.
سازمان‌هایی مثل Amnesty International و United Nations بارها علیه مجازات اعدام موضع گرفته‌اند و آن را ناقض حق حیات دانسته‌اند. در مقابل، برخی کشورها هنوز آن را بخشی از نظام کیفری خود می‌دانند.
جملهٔ «خشونت، خشونت می‌آفریند» هم ریشه‌ای عمیق در اندیشه‌های اخلاقی و سیاسی دارد و افرادی مانند Mahatma Gandhi و Martin Luther King Jr. نیز بر این ایده تأکید کرده‌اند که پاسخ خشونت‌آمیز، اغلب چرخهٔ خشونت را ادامه می‌دهد.
۴
خشونت دولتی از دیدگاه روانشناسی
از دیدگاه روان‌شناسی، «خشونت دولتی» فقط یک عمل فیزیکی نیست؛ بلکه می‌تواند بر ذهن، احساس امنیت، هویت جمعی و رفتار اجتماعی مردم اثر عمیق بگذارد. روان‌شناسان اجتماعی و سیاسی معمولاً چند جنبه را بررسی می‌کنند:
عادی‌سازی خشونت: وقتی خشونت از سوی نهاد قدرت انجام می‌شود، ممکن است بخشی از جامعه آن را «طبیعی» یا «مشروع» تلقی کند. این می‌تواند حساسیت اخلاقی نسبت به رنج دیگران را کاهش دهد.
ترس و درماندگی جمعی: تجربه یا مشاهدهٔ سرکوب، اعدام، شکنجه یا تهدید می‌تواند احساس «ناامنی دائمی» ایجاد کند. در روان‌شناسی به این وضعیت گاهی نزدیک به مفهوم «درماندگی آموخته‌شده» می‌دانند؛ یعنی مردم احساس می‌کنند هیچ کنترلی بر سرنوشت خود ندارند.
انتقال تروما: خشونت دولتی فقط قربانی مستقیم را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد. خانواده‌ها، شاهدان و حتی نسل‌های بعدی ممکن است دچار اضطراب، بی‌اعتمادی یا ترومای بین‌نسلی شوند.
دو قطبی شدن جامعه: خشونت سیاسی اغلب «ما در برابر آنها» ایجاد می‌کند. این فرایند می‌تواند همدلی را کاهش دهد و نفرت و انتقام‌جویی را تقویت کند.
پرخاشگری متقابل: برخی نظریه‌های روان‌شناسی اجتماعی می‌گویند خشونت می‌تواند الگوهای خشونت‌آمیز را بازتولید کند؛ یعنی افراد یا گروه‌ها یاد می‌گیرند که قدرت از طریق زور اعمال می‌شود.
در عین حال، بعضی حکومت‌ها استدلال می‌کنند که استفاده از زور برای حفظ نظم و جلوگیری از هرج‌ومرج ضروری است. روان‌شناسی سیاسی دقیقاً همین تنش را بررسی می‌کند: مرز میان «اقتدار قانونی» و «خشونت آسیب‌زا».
پژوهش‌هایی در حوزهٔ Political Psychology، Social Psychology و مطالعات تروما نشان می‌دهند که ادراک مردم از عدالت، مشروعیت و کرامت انسانی نقش مهمی در واکنش روانی آنها به قدرت دولتی دارد.
۵
اعدام سیاسی جنایت  است
این گزاره بیشتر یک موضع اخلاقی و سیاسی است تا یک حکم قطعی حقوقیِ جهانی. بسیاری از مردم، فعالان حقوق بشر و سازمان‌هایی مانند Amnesty International یا Human Rights Watch اعدام سیاسی را نقض شدید حقوق بشر و نوعی جنایت می‌دانند، به‌ویژه اگر بدون دادرسی عادلانه، تحت شکنجه، یا برای خاموش کردن مخالفان انجام شود.
از نظر حقوق بین‌الملل نیز اگر قتل یا اعدام مخالفان سیاسی به‌صورت گسترده و سازمان‌یافته علیه غیرنظامیان انجام شود، ممکن است در برخی شرایط ذیل عنوان‌هایی مانند «جنایت علیه بشریت» بررسی شود. اما تعیین رسمیِ «جنایت» بودن در معنای حقوقی، معمولاً نیازمند بررسی قضایی و معیارهای مشخص حقوق بین‌الملل است

از منظر اخلاقی، منتقدان اعدام سیاسی استدلال می‌کنند که دولت نباید از قدرت خود برای حذف مخالفان یا ایجاد ترس استفاده کند، چون این کار به آزادی، کرامت انسانی و اعتماد اجتماعی آسیب می‌زند.
۶
اعدام افراد سیاسی  میتواند قهر جامعه علیه نظام حاکم ایجاد کند.
در بسیاری از جوامع اعدام یا سرکوب شدید چهره‌های سیاسی می‌تواند به‌جای ایجاد ثبات، خشم و واکنش اجتماعی گسترده علیه حکومت ایجاد کند. این واکنش به چند عامل بستگی دارد:
میزان محبوبیت یا نمادین بودن آن فرد سیاسی
برداشت عمومی از عادلانه یا ناعادلانه بودن محاکمه
وضعیت اقتصادی و اجتماعی جامعه
میزان آزادی رسانه و امکان سازماندهی اعتراض‌ها
سابقهٔ برخورد حکومت با مخالفان
در تاریخ نمونه‌هایی وجود داشته که اعدام مخالفان سیاسی باعث ترس کوتاه‌مدت شده، اما در بلندمدت به اعتراض، رادیکال‌شدن مخالفان، یا حتی جنبش‌های گسترده منجر شده است. همچنین گاهی حکومت‌ها تصور می‌کنند حذف فیزیکی مخالفان باعث پایان بحران می‌شود، اما نتیجه برعکس می‌شود و آن افراد به نماد مقاومت تبدیل می‌شوند.
در مقابل، در برخی شرایط نیز جامعه واکنش گسترده نشان نمی‌دهد؛ مخصوصاً اگر افکار عمومی قانع شده باشد که فرد مرتکب خشونت یا جرم جدی شده است یا فضای سرکوب شدید امکان واکنش جمعی را محدود کند.
بنابراین اثر چنین اقداماتی کاملاً وابسته به زمینهٔ سیاسی و اجتماعی هر کشور است
۷ شکنجه و اعدام سیاسی می تواند درها را بر روی جاسوسان خارجی باز کند.
از نگاه علوم سیاسی و امنیتی، سرکوب شدید داخلی—including شکنجه و اعدام‌های سیاسی—می‌تواند در بعضی شرایط زمینه را برای نفوذ یا جذب نیرو توسط سرویس‌های اطلاعاتی خارجی فراهم کند. این موضوع معمولاً از چند مسیر رخ می‌دهد:
افزایش نارضایتی و بی‌اعتمادی عمومی نسبت به حکومت
ایجاد احساس انتقام یا ناامیدی در میان قربانیان و نزدیکانشان
مهاجرت نخبگان، نظامیان یا کارمندان ناراضی که ممکن است هدف جذب قرار گیرند
تضعیف مشروعیت داخلی و افزایش شکاف میان حکومت و جامعه
فراهم شدن امکان سوءاستفاده تبلیغاتی برای دولت‌های رقیب
سرویس‌های اطلاعاتی خارجی معمولاً از شکاف‌های سیاسی و اجتماعی بهره‌برداری می‌کنند. هرچه انسجام اجتماعی و اعتماد عمومی کمتر شود، آسیب‌پذیری امنیتی یک کشور می‌تواند بیشتر شود.
البته این به معنی رابطهٔ مستقیم و قطعی نیست؛ عوامل زیادی مثل ساختار امنیتی، وضعیت اقتصادی، جنگ، رسانه‌ها و حمایت مردمی نیز نقش دارند. اما در ادبیات امنیت ملی، مشروعیت و رضایت اجتماعی معمولاً یکی از پایه‌های مهم مقاومت در برابر نفوذ خارجی دانسته می‌شود.