Even those who came from European countries and America to help the Kurds were arrested by the traitor Barzani and then handed over to Türkiye.
The genocide of the Yazidi Kurds by the true Muslims of the path of Muhammad in Iraq and Syria. The genocide of the Kurds was carried out based on two Quranic verses, Surah At-Tawbah 9 and 29, and another Quranic verse, Surah Al-Isra 5 and Surah Al-Anfal 8. It is stated in the Quran that if you have a non-religious companion, he can corrupt your religion and must be eradicated.
The Yazidi genocide began on August 3, 2014, when the terrorist group ISIS (Daesh) launched a brutal, systematic campaign to ethnically cleanse the Yazidi ethno-religious minority in the Sinjar region of northern Iraq. Viewing the Yazidis as "infidels," ISIS executed thousands of men, systematically enslaved women and girls, and forced boys into combat. The United Nations, the United States, the United Kingdom, and Germany, among others, formally recognize these atrocities as a genocide.
.The Yazidi Genocide – August 3, 2014
On August 3, 2014, ISIS committed one of the most horrific crimes of the 21st century against the Yazidi people in Sinjar. The atrocities committed by ISIS have been recognized by the United Nations and several countries as genocide.
ISIS targeted the Yazidis solely because of their religious identity. Thousands of men and elderly people were murdered in mass executions, while thousands of women, girls, and children were abducted. Women and girls were subjected to sexual slavery and human trafficking, children were separated from their families, and many were forcibly recruited. Villages and sacred religious sites were destroyed, and hundreds of thousands of Yazidis were forced to flee their homes. Many became trapped on Mount Sinjar without food, water, or protection, facing a humanitarian catastrophe.
These crimes were not random acts of violence. They were part of a systematic campaign to destroy the Yazidi community as a religious group and to erase its identity, culture, and heritage.
More than a decade later, thousands of abducted Yazidis remain missing, and their families continue to wait for answers. Commemorating August 3 is not only about remembering the past—it is a commitment to seeking truth, justice, accountability, and the return or identification of all those who remain missing.
Glory and mercy to the victims of the Yazidi Genocide.
Freedom for all abducted Yazidis.
Justice for the victims, and peace to Sinjar—the land of resilience and heroes. #yazidigenocide #yazidi #الأبادة_الأيزيدية #sinjar #yazidis
It's been 12 years since Yazidi sisters Jilan and Jihan chose death over rape and forced conversion to Islam at the hands of ISIS.The two sisters were kidnapped when ISIS launched its genocidal assault on Iraq's Sinjar region in August 2014. According to accounts from survivors and relatives, an ISIS militant ordered them to wash before they were to be sexually enslaved. Rather than submit, Jilan slit her wrists, while Jihan used an electric wire to take her own life.
Their story became one of the most heartbreaking symbols of the ISIS genocide against the Yazidis, during which thousands were murdered and thousands of women and girls were abducted, raped, and enslaved for refusing to abandon their faith.
The story of Yuva, a child who embodies the pain of the Yazidi genocide
On August 3, 2014, as thousands of Yazidi families fled the brutality of the ISIS terrorist organization, Yuva Haider Ibrahim fell from the car carrying her family as they tried to escape death.
Her father had no choice but to continue driving, as ISIS vehicles pursued them. Stopping would have meant exposing the entire family to death or capture.
Since that day, Yuva has been missing from her family's sight, her fate unknown. Her story has become a symbol of the suffering of thousands of Yazidi children who lost their childhood, were abducted, or disappeared during the genocide.
Yova's story is not just the story of a child; it is a living testament to one of the most heinous crimes of modern times, and a constant reminder that justice will not be complete until the fate of all the missing is revealed, the perpetrators of these crimes are held accountable, and guarantees are made that such crimes will never be repeated.
Read the full article on Jumar's website, link in bio and story.
Jaafari Law: Hatred of Humanity and Mental Illness
Writer Balsam Mustafa analyzes the relationship between Jaafari law and the transformations in Iraqi discourse on motherhood. She explores how legal, jurisprudential, and social changes have contributed to redefining the status and rights of mothers. Motherhood, long presented as a social value and a symbol of giving and nurturing, has become the target of a discourse that seeks to strip it of its symbolic aura, distort it, and diminish it, rather than question or constructively critique it. This occurs amidst the social changes that accompanied the debate surrounding Jaafari law and its codification, and the resulting impact on women, particularly mothers and children.
An Iraqi mother recounts how she and her children ended up on the street after her husband married another woman and left them homeless. Watch the full story in the video.
#Genocide_against_kurds_in_Turkey
July 13 marks the 96th anniversary of the Zilan Valley massacre. In this brutal massacre, thousands of Kurdish women, children, and civilians were martyred at the hands of the Turkish occupation army. The Zilan Valley is located in the Erdiş district of Van province, part of Northern Kurdistan (Bakur).
The new policy of the occupying Turkish state towards the Kurds was based on denial, repression, and physical extermination. In the face of this genocidal policy, the Kurdish people rose up, following in the footsteps of Sheikh Said, in areas such as Koçgiri, Bitşebab, Ağrı, and Dersim, relying on the right to resist.
Following Sheikh Said's uprising in 1925, the tribes of the Serhed region, led by Berivi Heski Telli, launched a new uprising on May 16, 1926, around Mount Ağrı. However, in June of the same year, the Turkish army launched a large-scale attack on Mount Ağrı, forcing the leaders of the uprising to flee to Eastern Kurdistan and Iran. Later, the Turkish and Iranian states signed an agreement regarding Kurdish lands and borders. Under this agreement, Mount Ararat became entirely within the borders of the Republic of Turkey, and part of the Qalani (Çaldıran) district was annexed to Iran.
The embers of resistance had not yet died out when the Khoybîn organization (founded in Lebanon on October 5, 1927), led by the martyr Ihsan Nuri Pasha, was sent to the Serhed region in 1928, reigniting the revolution. In the same year, the Republic of Ararat was declared, and the Kurdish tribes in the region supported it.
جینۆسایدی کوردانی ئێزیدی لەلایەن موسڵمانە ڕاستەقینەکانی ڕێبازی محمد لە عێراق و سوریا. جینۆسایدی کورد بە پشتبەستن بە دوو ئایەتی قورئانی سورەتی التوبە ٩ و ٢٩ و ئایەتێکی تری قورئانی سورەتی الاسرا ٥ و سورەتی ئەنفال ٨ ئەنجام دراوە، لە قورئاندا هاتووە ئەگەر هاوەڵێکی غەیرە ئایینیت هەبێت دەتوانێت ئایینەکەت گەندەڵ بکات و دەبێت لەناوببرێت.
جینۆسایدی ئێزیدیەکان لە ٣ی ئابی ٢٠١٤ دەستی پێکرد، کاتێک تاقمی تیرۆریستی داعش (داعش) هەڵمەتێکی دڕندانە و سیستماتیکی بۆ پاکتاوکردنی نەتەوەیی کەمینەی ئیتنۆ-ئاینی ئێزیدی لە ناوچەی شەنگال لە باکووری عێراق دەستپێکرد. داعش بە تەماشاکردنی ئێزیدییەکان وەک "کافر"، هەزاران پیاوی لە سێدارە دا، بە شێوەیەکی سیستماتیک ژن و کچی کردە کۆیلە و کوڕانی ناچار کرد بۆ شەڕ. نەتەوە یەکگرتووەکان، ئەمریکا، شانشینی یەکگرتوو و ئەڵمانیا و وڵاتانی دیکە، بە فەرمی ئەم دڕندەییانەی وەک جینۆساید دەناسن.
لایەنە سەرەکییەکانی جینۆسایدی ساڵی ٢٠١٤ توندوتیژی و کۆیلەکردن: داعش هەزاران پیاوی لە سێدارە دا و زیاتر لە ٦٤٠٠ ژن و کچی ڕفاند، کە کەوتە ژێر کۆیلایەتی سێکسییەوە. گەمارۆ و ئاوارەبوون: دەیان هەزار کەس بەبێ پێداویستی لەسەر چیای شنگال گیریان خواردبوو، لە کاتێکدا هەندێکی دیکە ناچار بوون ببنە سەربازێکی منداڵ.قەیران و دادپەروەری بەردەوام: دوای چەند ساڵێک زیاتر لە ٢٨٠٠ کەس بێسەروشوێنن و ژمارەیەکی زۆر گۆڕی بەکۆمەڵ دەستنیشانکراون و هەزاران کەسیش لە کەمپەکانی ئاوارەبووندا ماونەتەوە. هەوڵە نێودەوڵەتییەکان، لەوانەش ڕێکاری یاسایی لە دادگاکانی ئەڵمانیا، بەردەوامە بۆ داوای دادپەروەری بۆ قوربانییەکان.
جینۆسایدی ئێزیدییەکان – ٣ی ئابی ٢٠١٤
لە 3ی ئابی 2014، داعش یەکێک لە تاوانە ترسناکەکانی سەدەی 21ی دژ بە گەلی ئێزیدی لە شنگال ئەنجامدا. ئەو دڕندەییانەی داعش ئەنجامی دەدەن، لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکان و چەند وڵاتێکەوە بە جینۆساید ناسێنراون.
داعش تەنیا لەبەر ناسنامەی ئایینی ئێزیدییەکانی کردە ئامانج. لە سێدارەدانی بەکۆمەڵدا هەزاران پیاو و بەساڵاچوو کوژران و هەزاران ژن و کچ و منداڵ ڕفێنران. ژنان و کچان تووشی کۆیلایەتی سێکسی و بازرگانیکردن بە مرۆڤەوە بوون، منداڵان لە خێزانەکانیان جیا دەکرانەوە و زۆرێکیان بە زۆر دامەزران. گوند و شوێنە پیرۆزە ئاینیەکان وێران بوون و سەدان هەزار ئێزیدی ناچار بوون ماڵ و حاڵی خۆیان بەجێبهێڵن. زۆرێکیان لە چیای شەنگالدا گیریان خواردووە بەبێ خواردن و ئاو و پارێزگاریکردن و ڕووبەڕووی کارەساتێکی مرۆیی بوونەتەوە.
ئەم تاوانانە کردەوەی توندوتیژی هەڕەمەکی نەبوون. ئەوان بەشێک بوون لە هەڵمەتێکی سیستماتیکی بۆ لەناوبردنی کۆمەڵگەی ئێزیدی وەک گروپێکی ئایینی و سڕینەوەی ناسنامە و کولتوور و میراتەکەی.
دوای زیاتر لە دە ساڵ، هەزاران ئێزیدی ڕفێنراو بێسەروشوێنن و بنەماڵەکانیان بەردەوامن لە چاوەڕوانی وەڵام. یادکردنەوەی ٣ی ئاب تەنها بیرهێنانەوەی ڕابردوو نییە- پابەندبوونە بە گەڕان بەدوای ڕاستی، دادپەروەری، لێپرسینەوە و گەڕانەوە یان ناسینەوەی هەموو ئەوانەی کە بێسەروشوێن ماونەتەوە.
شکۆ و ڕەحم بۆ قوربانیانی جینۆسایدی ئێزیدییەکان.
ئازادی بۆ هەموو ئێزیدییە ڕفێنراوەکان.
دادپەروەری بۆ قوربانییەکان، و ئارامی بۆ شنگال- خاکی خۆڕاگری و پاڵەوانەکان. #yazidigenocide #yazidi
#الأبادة_الأيزيدية #شنگال #یەزیدیەکان
چیرۆکی یوڤا، منداڵێک کە ئازاری جینۆسایدی ئێزیدیەکان بەرجەستە دەکات
ڕۆژی 3ی ئابی 2014، لەکاتێکدا هەزاران خێزانی ئێزیدی لە دڕندەیی ڕێکخراوی تیرۆریستی داعش هەڵهاتن، یوڤا حەیدەر ئیبراهیم لە ئۆتۆمبێلەکەی هەڵگری خێزانەکەی کەوتە خوارەوە، کاتێک هەوڵی دەربازبوونیان لە مردن دەدا.
باوکی هیچ بژاردەیەکی نەبوو جگە لە بەردەوامبوون لە لێخوڕین، چونکە ئۆتۆمبێلەکانی داعش بەدوایاندا دەگەڕان. وەستان بە مانای بەرکەوتنی هەموو خێزانەکە دەبوو بە مردن یان گرتن.
لەو ڕۆژەوە یوڤا لە چاوی خێزانەکەی بێسەروشوێن بووە، چارەنووسی نادیارە. چیرۆکەکەی بووەتە هێمای ئازارەکانی هەزاران منداڵی ئێزیدی کە لە کاتی جینۆسایدەکەدا منداڵی خۆیان لەدەستداوە، ڕفێنراون، یان بێسەروشوێن بوون.
چیرۆکی یۆڤا تەنیا چیرۆکی منداڵێک نییە؛ بەڵگەیەکی زیندووە لەسەر یەکێک لە قێزەونترین تاوانەکانی سەردەمی مۆدێرن، وە بیرخستنەوەی بەردەوامە کە دادپەروەری تەواو نابێت تا چارەنووسی هەموو ونبووەکان ئاشکرا نەکرێت و ئەنجامدەرانی ئەو تاوانانە لێپرسینەوەیان لەگەڵدا نەکرێت و گەرەنتی ئەوەش دەدرێت کە ئەو جۆرە تاوانانە هەرگیز دووبارە نابنەوە.
١٣ی خاکەلێوە ٩٦ ساڵ بەسەر کۆمەڵکوژیی دۆڵی زیلان تێدەپەڕێت. لەو کۆمەڵکوژییە دڕندانەدا، هەزاران ژن و منداڵ و مەدەنی کورد بە دەستی سوپای داگیرکەری تورکیا شەهید بوون. دۆڵی زیلان دەکەوێتە ناحیەی ئەردیش سەر بە پارێزگای وان، بەشێک لە باکووری کوردستان (باکور).
سیاسەتی نوێی دەوڵەتی داگیرکەری تورک بەرامبەر بە کورد لەسەر بنەمای ئینکاری و سەرکوت و قڕکردنی جەستەیی بوو. لە بەرامبەر ئەم سیاسەتە جینۆسایدەدا، گەلی کورد، بە شوێن پێی شێخ سەعید، لە ناوچەکانی وەک کۆچگیری، بیتشەباب، ئاگری، و دێرسیم، پشتی بە مافی خۆڕاگری بەستبوو، ڕاپەڕی.
دوابەدوای ڕاپەڕینی شێخ سەعید لە ساڵی ١٩٢٥، هۆزەکانی ناوچەی سێرهێد بە سەرۆکایەتی بێریڤی هێسکی تەللی لە ١٦ی ئایاری ١٩٢٦ لە دەوروبەری چیای ئاگری ڕاپەڕینێکی نوێیان دەستپێکرد. بەڵام لە مانگی حوزەیرانی هەمان ساڵدا سوپای تورکیا هێرشێکی بەرفراوانی بۆ سەر چیای ئاگری دەستپێکرد و سەرکردەکانی ڕاپەڕین ناچارکرد بەرەو ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران هەڵبێن. دواتر دەوڵەتانی تورکیا و ئێران ڕێککەوتنێکیان سەبارەت بە خاک و سنوورەکانی کورد واژۆ کرد. بەپێی ئەم ڕێککەوتنە چیای ئارارات بە تەواوی بوو بە سنوورەکانی کۆماری تورکیا و بەشێک لە قەزای قەلانی (چالدران)یش لکێنرا بە ئێرانەوە.
هێشتا گڵۆپی بەرخۆدان نەمردبوو، کاتێک ڕێکخراوی خویبین (کە لە ٥ی ئۆکتۆبەری ١٩٢٧ لە لوبنان دامەزرا، بە سەرۆکایەتی شەهید ئیحسان نوری پاشا، لە ساڵی ١٩٢٨دا ڕەوانەی ناوچەی سێرهێد کرا و شۆڕشی داگیرساندەوە. هەر لەو ساڵەدا کۆماری ئارارات ڕاگەیەندرا و عەشیرەتە کوردەکانی ناوچەکە پشتیوانیان لێکرد.
12 ساڵە خوشکەکانی ئێزیدی جیلان و جیهان مردنیان هەڵبژارد لەبری دەستدرێژی و موسڵمانبوونی زۆرەملێ لەسەر دەستی داعش.
ئەو دوو خوشکە ڕفێندراون کاتێک داعش لە مانگی ئابی 2014 دەستی بە هێرشە جینۆسایدییەکانی کردە سەر دەڤەری شنگال لە عێراق، بەگوێرەی گێڕانەوەی ڕزگاربووان و کەسوکاریان، چەکدارێکی داعش فەرمانی کردووە خۆیان بشۆن پێش ئەوەی ببنە کۆیلەی سێکسی. جیلان لەجیاتی ئەوەی ملکەچ بێت، مەچەکی درز کرد، لە کاتێکدا جیهان وایەرێکی کارەبایی بەکارهێنا بۆ ئەوەی ژیانی خۆی ببات.
چیرۆکەکەیان بوو بە یەکێک لە دڵتەزێنترین هێماکانی جینۆسایدی داعش لە دژی ئێزیدییەکان، کە لەو ماوەیەدا هەزاران کەس کوژران و هەزاران ژن و کچ ڕفێنران و دەستدرێژی سێکسیان کرایە سەر و کراون بە کۆیلە بەهۆی ئەوەی ڕەتیانکردەوە واز لە ئیمانەکەیان بهێنن.
ئەمڕۆ نزیکەی 200 هەزار ئێزیدی دوای زیاتر لە دە ساڵ لە جینۆسایدەکەی داعش ئاوارە ماونەتەوە و هەزاران کەسیش بێسەروشوێنن و زۆرێک لە ڕزگاربووانیش بەردەوامن لە ژیان لە کەمپەکاندا، بەهۆی نائەمنی و وێرانبوونی ژێرخان و گروپە چەکدارە کێبڕکێکارەکانەوە ناتوانن بگەڕێنەوە ماڵەوە..
تەواوی بابەتەکە لە ماڵپەڕی جومەر بخوێنەرەوە، لینکی ناو بایۆ و ستۆری.
یاسای جەعفەری: ڕق لە مرۆڤایەتی و نەخۆشی دەروونی
نووسەر بەڵسام مستەفا، پەیوەندی نێوان یاسای جەعفەری و گۆڕانکارییەکانی گوتاری عێراقی سەبارەت بە دایکایەتی شی دەکاتەوە. ئەو لێکۆڵینەوە لەوە دەکات کە چۆن گۆڕانکارییە یاسایی و فیقهییەکان و کۆمەڵایەتییەکان بەشدارییان کردووە لە پێناسەکردنەوەی پێگە و مافەکانی دایکان. دایکایەتی کە لەمێژە وەک بەهایەکی کۆمەڵایەتی و هێمای بەخشین و پەروەردەکردن پێشکەش دەکرێت، بووەتە ئامانجی گوتارێک کە هەوڵدەدات ئاورای ڕەمزییەکەی لێ بسەنێتەوە و بیشێوێنێت و کەمی بکاتەوە، نەک پرسیاری لێبکات یان ڕەخنەی بنیاتنەری لێبگرێت. ئەمەش لە نێوان ئەو گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتییانەی کە لەگەڵ مشتومڕەکانی دەوروبەری یاسای جەعفەری و کۆدکردنیدا بووە، و کاریگەرییەکانی دەرئەنجامی لەسەر ژنان، بەتایبەتی دایکان و منداڵان، ڕوودەدات.
دایکێکی عێراقی باس لەوە دەکات کە چۆن خۆی و منداڵەکانی لەسەر شەقام کۆتاییان هات، دوای ئەوەی هاوسەرەکەی ژنێکی دیکەی هاوسەرگیری کرد و بێ ماڵ و حاڵیان کرد. تەواوی چیرۆکەکە لە ڤیدیۆکەدا بینەری بن.
Tewa ew kesên ku ji welatên Ewropî û Amerîkayê hatibûn da ku alîkariya Kurdan bikin ji aliyê xayîn Barzaniyê neqanûnî ve hatin girtin û dû re radestî Tirkiyeyê hatin kirin.
Qirkirina Kurdên Êzîdî ji aliyê Misilmanên rastîn ên rêya Muhemmed ve li Iraq û Sûriyeyê. Qirkirina Kurdan li ser bingeha du ayetên Quranê, Sûreya Tewbe 9 û 29, û ayeteke din a Quranê, Sûreya Îsra 5 û Sûreya Enfal 8, pêk hat. Di Quranê de tê gotin ku heke hevalekî we yê bêol hebe, ew dikare ola we xera bike û divê were tunekirin.
Jenosîda Êzîdiyan di 3ê Tebaxa 2014an de dest pê kir, dema ku koma terorîst a DAIŞê (DAIŞ) kampanyayek hovane û sîstematîk da destpêkirin da ku kêmaniya etno-olî ya Êzîdî li herêma Şingalê ya bakurê Iraqê bi awayekî etnîkî paqij bike. Bi dîtina Êzîdiyan wekî "kafiran", DAIŞê bi hezaran mêr îdam kirin, jin û keç bi awayekî sîstematîk kole kirin, û kur jî neçar kirin ku şer bikin. Neteweyên Yekbûyî, Dewletên Yekbûyî, Keyaniya Yekbûyî û Almanya, di nav yên din de, van wehşetan bi fermî wekî jenosîd nas dikin.
Aliyên Sereke yên Jenosîda 2014anTundûtûjî û Kolekirin: DAIŞê bi hezaran mêr îdam kirin û zêdetirî 6,400 jin û keç revandin, wan kirin koletiya cinsî.Dorpêçkirin û Koçberkirin: Bi deh hezaran kes li Çiyayê Şingalê bê pêdiviyan asê man, hinên din jî neçar man ku bibin leşkerên zarok.Krîza Berdewam û Edalet: Piştî salan, zêdetirî 2,800 kes hîn jî winda ne, gelek gorên komî hatine destnîşankirin, û bi hezaran kes di kampên koçberiyê de mane. Hewldanên navneteweyî, di nav de çalakiyên qanûnî li dadgehên Alman, berdewam dikin ku edaletê ji bo qurbaniyan bigerin.Jenosîda Êzîdiyan – 3ê Tebaxa 2014an
Di 3ê Tebaxa 2014an de, DAIŞê yek ji tawanên herî tirsnak ên sedsala 21an li dijî gelê Êzîdî li Şingalê kir. Wehşetên ku DAIŞê kirine ji aliyê Neteweyên Yekbûyî û çend welatan ve wekî jenosîd hatine nas kirin.
DAIŞê tenê ji ber nasnameya wan a olî Êzîdî hedef girtin. Bi hezaran mêr û kal û pîr bi darvekirinên girseyî hatin kuştin, di heman demê de bi hezaran jin, keç û zarok hatin revandin. Jin û keç rastî koletiya cinsî û bazirganiya mirovan hatin, zarok ji malbatên xwe hatin veqetandin, û gelek ji wan bi zorê hatin tevlîkirin. Gund û cihên pîroz ên olî hatin wêrankirin, û bi sed hezaran Êzîdî neçar man ku ji malên xwe birevin. Gelek ji wan li Çiyayê Şingalê bê xwarin, av an parastinê asê man, bi karesateke mirovî re rû bi rû man.
Ev tawan ne kiryarên tundûtûjiyê yên bêserûber bûn. Ew beşek ji kampanyayek sîstematîk bûn ji bo tunekirina civaka Êzîdî wekî komeke olî û jiholêrakirina nasname, çand û mîrata wê.
Piştî zêdetirî deh salan, bi hezaran Êzîdîyên hatine revandin hîn jî winda ne, û malbatên wan li benda bersivan in. Bîranîna 3ê Tebaxê ne tenê bîranîna rabirdûyê ye - ew pabendbûnek e ji bo lêgerîna rastî, edalet, hesabpirsîn û vegerandin an jî naskirina hemû kesên ku hîn winda ne.
Rûmet û dilovanî ji bo qurbaniyên Jenosîda Êzîdiyan.
Azadî ji bo hemû Êzîdiyên revandî.
Edalet ji bo qurbaniyan û aştî ji bo Şingalê - welatê berxwedan û qehremanan.
Çîroka Yuva, zarokek ku êşa qirkirina Êzîdiyan temsîl dike
Di 3ê Tebaxa 2014an de, dema ku bi hezaran malbatên Êzîdî ji hovîtiya rêxistina terorîst a DAIŞê direviyan, Yuva Haider Ibrahim ji otomobîla ku malbata wê hildigirt ket xwarê dema ku ew hewl didan ji mirinê birevin.
Bavê wê neçar ma ku ajotinê bidomîne, ji ber ku wesayîtên DAIŞê li pey wan diçûn. Rawestandina wê tê wateya ku tevahiya malbatê bi mirin an girtinê re rû bi rû bimîne.
Ji wê rojê ve, Yuva ji çavên malbata xwe winda bûye, çarenûsa wê nayê zanîn. Çîroka wê bûye sembola êşa bi hezaran zarokên Êzîdî yên ku zarokatiya xwe winda kirine, hatine revandin, an jî di dema qirkirinê de winda bûne.
Çîroka Yova ne tenê çîroka zarokekî ye; ew şahidiyek zindî ye ji bo yek ji sûcên herî hovane yên demên nûjen, û bîranînek domdar e ku edalet dê temam nebe heya ku çarenûsa hemî windayan neyê eşkerekirin, sûcdarên van sûcan neyên hesabpirsîn, û garantî neyên dayîn ku sûcên weha qet dubare nabin.
13ê Tîrmehê salvegera 96emîn a komkujiya Geliyê Zîlanê ye. Di vê komkujiya hovane de, bi hezaran jin, zarok û sivîlên Kurd bi destê artêşa dagirker a Tirk hatin şehîdkirin. Geliyê Zîlanê li navçeya Erdîşê ya parêzgeha Wanê ye, ku beşek ji Bakurê Kurdistanê (Bakur) ye.
Siyaseta nû ya dewleta dagirker a Tirkiyeyê li hember Kurdan li ser bingeha înkar, tepeserkirin û tunekirina fîzîkî bû. Li hember vê siyaseta qirkirinê, gelê Kurd, li ser şopa Şêx Seîd, li deverên wekî Koçgirî, Bitşebab, Agirî û Dêrsimê, bi piştgiriya mafê berxwedanê rabû ser piyan.
Piştî serhildana Şêx Seîd a sala 1925an, eşîrên herêma Serhedê, bi serokatiya Berîvî Heskî Tellî, di 16ê Gulana 1926an de li dora Çiyayê Agirî serhildanek nû dan destpêkirin. Lêbelê, di Hezîrana heman salê de, artêşa Tirkiyeyê êrîşek berfireh li ser Çiyayê Agirî da destpêkirin, rêberên serhildanê neçar kirin ku birevin Rojhilatê Kurdistan û Îranê. Paşê, dewletên Tirkiye û Îranê li ser erd û sînorên Kurdan peymanek îmze kirin. Li gorî vê peymanê, Çiyayê Araratê bi tevahî ket nav sînorên Komara Tirkiyeyê û beşek ji navçeya Qelaniyê (Çaldıran) bi Îranê ve hate girêdan.
Dema ku rêxistina Xoybînê (ku di 5ê Cotmeha 1927an de li Lubnanê hate damezrandin), bi serokatiya şehîd Îhsan Nûrî Paşa, di sala 1928an de ji bo herêma Serhedê hate şandin û şoreş ji nû ve geş kir, agirê berxwedanê hîn netemirîbû. Di heman salê de Komara Araratê hate ragihandin û eşîrên Kurd ên li herêmê piştgirî dan wê.12 sal derbas bûn ji dema ku xwişkên Êzîdî Cîlan û Cîhan mirin li şûna tecawiz û guherîna bi zorê bo Îslamê di destê DAIŞê de hilbijartin.
Herdu xwişk dema ku DAIŞê di Tebaxa 2014an de êrîşa xwe ya qirkirinê li ser herêma Şingalê ya Iraqê dest pê kir, hatin revandin. Li gorî vegotinên ji rizgarbûyan û xizmên wan, çekdarekî DAIŞê ferman da wan ku berî ku bibin kole, bişon. Li şûna ku teslîm bibe, Cîlan lepên xwe birî, di heman demê de Cîhan bi têlek elektrîkê jiyana xwe ji dest da.
Çîroka wan bû yek ji sembolên herî dilşewat ên qirkirina DAIŞê li dijî Êzîdiyan, ku di dema wê de bi hezaran hatin kuştin û bi hezaran jin û keç ji ber ku red kirin ku dev ji baweriya xwe berdin, hatin revandin, tecawiz kirin û kole kirin.
Îro, piştî qirkirina DAIŞê zêdetirî deh salan, nêzîkî 200,000 Êzîdî bê cih û war mane, bi hezaran hîn jî winda ne, û gelek rizgarbûyiyan hîn jî di kampan de dijîn, nikarin vegerin malên xwe ji ber bêewlehiyê, binesaziya wêranbûyî û komên çekdar ên pêşbaz.Gotara tevahî li ser malpera Jumar bixwînin, lînka di biyografiyê û çîrokê de ye.
Qanûna Caferî: Nefreta Mirovahiyê û Nexweşiya Derûnî
Nivîskar Balsam Mustafa têkiliya di navbera qanûna Caferî û veguherînên di gotûbêja Iraqî de li ser dayiktiyê analîz dike. Ew lêkolîn dike ka çawa guhertinên qanûnî, dadwerî û civakî beşdarî ji nû ve pênasekirina statu û mafên dayikan bûne. Dayiktî, ku demek dirêj wekî nirxek civakî û sembola dayîn û xwedîderketinê tê pêşkêş kirin, bûye hedefa gotûbêjek ku hewl dide wê ji aura wê ya sembolîk derxîne, wê xera bike û kêm bike, li şûna ku pirsyar bike an jî bi awayekî avaker rexne bike. Ev di nav guhertinên civakî yên ku bi nîqaşa li dora qanûna Caferî û kodkirina wê, û bandora wê ya li ser jinan, nemaze dayik û zarokan re pêk hat de diqewime.
Dayikek Iraqî vedibêje ka ew û zarokên wê çawa piştî ku mêrê wê bi jineke din re zewicî û ew bêmal hiştin, li kolanê bi dawî bûn. Çîroka tevahî di vîdyoyê de temaşe bikin.
Inga kommentarer:
Skicka en kommentar