France has been the mother of Europe’s revolutions; all such revolutions began in France and spread to other European countries.

 

 

 #France,_the mother of Europe’s revolutions against corruption

 France has been the mother of Europe’s revolutions; all such revolutions began in France and spread to other European countries.

 Currently, there is an uprising in France directed against economic corruption and unemployment. Due to the war in Ukraine, European countries have been grappling with economic hardships and unemployment.

 ▪️ Today’s Protests by European Youth: A Cry for the Future

In the autumn of 2026, the streets of Europe are witnessing a wave of youth protests—fundamentally a legitimate demand for basic rights. Students and young adults are calling for quality education, adequate housing, secure employment, and a predictable future. From Paris and Rome to Athens, Lisbon, Madrid, and Tirana, young people have taken to the streets; what began in mid-September with French high school students protesting teacher shortages has evolved into a widespread movement addressing inequality and the cost of living. The roots of this anger lie in two successive shocks—the COVID-19 pandemic and the war in Ukraine—which placed a heavier burden on the younger generation than on any other group. Consequently, one of the core promises of liberal democracy—that each generation will enjoy a better life than the one before it—is now crumbling.

The COVID-19 pandemic struck just as Europe was beginning to recover from the 2008 financial crisis, with employment levels finally returning to pre-crisis figures. Young people bore the brunt of the impact, as many were employed in sectors such as hospitality, tourism, and retail—often under temporary or part-time contracts. According to a report by Eurofound, approximately 12 percent of young people aged 18 to 29 lost their jobs, and 12 percent of students faced unemployment. The consequences were not merely economic; the same organization reported that roughly two-thirds of young people were at risk of depression. In the spring of 2021, 43 percent of young people who were unemployed or economically inactive struggled to cover their living expenses; 39 percent had no savings, and 17 percent faced housing insecurity. The closure of schools and universities also created an educational gap—manifest today in overcrowded classrooms and teacher shortages—the very issues against which students in France and Italy are currently protesting.

Crucially, according to Eurofound, most government support policies during that period were merely temporary. The organization warned that, to build resilience against future crises, governments must prioritize long-term measures, such as permanently improving access to employment and internships, and enhancing job security. In effect, today’s protesters are echoing this very recommendation—in the language of the streets.
2. In Spain, the demand for affordable housing became so widespread that the government was compelled to call early elections. This wave reached Portugal as well, where protesters are calling for a cap on rent increases and the repeal of a law that has made it easier to evict tenants.

In Greece, students and teachers marched together to demand free public education, while in Belgium, young people in Brussels and Liège demonstrated against the rising cost of living. In Albania, a proposal to build a luxury complex—backed by Jared Kushner—sparked protests that evolved into a broader fight against corruption and demands for the resignation of Edi Rama’s government. In Serbia, a student-led movement against corruption has been ongoing for two years. Meanwhile, in Germany, a nationwide protest has been called for October 31st. The wave continues. Unions in France and Spain have called for general strikes on November 5 and 11, while student unions in the UK and Italy have designated November 20 as a day of protest against the costs of education. The slogan used by Greek protesters—"From Greece to France, we demand free, public education"—aptly encapsulates this solidarity.

What the protesters seek are not special privileges, but recognized rights. Free, high-quality education, decent housing, dignified work, and public healthcare are enshrined in the Charter of Fundamental Rights of the European Union and the European Social Charter; young people are simply asking that governments fulfill the commitments they have already made. Their demands are concrete and actionable: in France, they call for smaller class sizes and increased funding for teachers, while in Portugal, they seek rent caps and the repeal of specific legislation. These are policy agendas, not abstract slogans.

1. Before the wounds of the COVID-19 pandemic had even healed, the Russian invasion of Ukraine in February 2022 delivered a second shock. Energy and food prices surged—notably because, prior to the war, Ukraine was the world’s fifth-largest wheat producer and the largest producer of sunflower oil. By mid-2022, inflation in the Eurozone reached 8.1%, subsequently hitting a record high of 9.9%. The International Monetary Fund (IMF) warned that the energy crisis had severely eroded household purchasing power. Amidst this, young people proved the most vulnerable; in 2021, the 18–29 age group faced the highest risk of poverty, and young people—particularly young women—bore the brunt of the cost-of-living crisis. They have lower incomes and negligible savings, with a larger share of their earnings going toward rent, food, and transportation.

The deepest layer of this wound, however, is the housing crisis. Between 2015 and the third quarter of 2025, housing prices in the European Union rose by 64.9 percent, and rents increased by 21.8 percent. In Portugal, housing prices surged by 180 percent; just this week, protesters in Portugal set up tents in Lisbon’s Rossio Square. According to Eurofound, young people living independently spend a significantly larger portion of their income on housing—and many, even when employed, cannot afford to live on their own. In Spain, Italy, Greece, and Croatia, the average age at which young people leave their parents' home is around thirty or older. Elisa Pastore, a student who—along with her brother—struggles to pay the rent for a shared room in Rome, told a CNN reporter that she is forced to commute 120 kilometers every day. Furthermore, the energy shock has not yet subsided; just today, Italian truck drivers blocked roads in protest against the high cost of fuel. These crises have compounded one another.

 While the spark for these protests varied by country, protesters have drawn inspiration from one another, and student unions have been sharing their experiences. In France, the movement began in September with high school students protesting a shortage of teachers; their demands have since expanded to include smaller class sizes, increased funding for educators, essential infrastructure, and an end to police violence. In Italy, students at a high school in Rome occupied their school on October 7th—invoking the situation in France—to call for safe schools, dignified work, public health, and social justice.
3. During their formative years, Generation Z has lived through two major crises, despite having played no role in causing either. Pandemic-era support proved temporary, and the inflationary costs stemming from the war in Ukraine have fallen disproportionately on low-income individuals. Now, artificial intelligence threatens entry-level jobs, casting further uncertainty over future career prospects. Governments have largely responded with denial and repression rather than dialogue. Italy’s Minister of Education rejected any parallel to the situation in France, attributing the issues instead to immigrants. In Lisbon, 55 people were arrested, and Emmanuel Macron has moved to restrict protests that occur outside the framework of established labor unions. When institutional channels are closed off, the streets become the final remaining platform for expression.

These movements extend beyond the younger generation alone. The housing crisis has drawn older generations into the streets as well; ultimately, the demands voiced by the youth are calls for universal social justice. The vast majority of these protests have been peaceful, though acts of violence have undoubtedly occurred—perpetrated both by certain protesters and by the police. The problem does not lie in the condemnation of violence, but rather in the selective nature of that condemnation. The very narratives that meticulously highlight every burnt-out car remain silent about the teenager who lost most of his teeth after being struck by a tear-gas canister, or the fifteen-year-old boy who had his hand severed by a police-thrown grenade. When violence against property is framed as the defining truth of a movement, while violence inflicted upon the bodies of young people is ignored, we are no longer dealing with a genuine condemnation of violence; instead, we are witnessing its instrumentalization. Virtually every major mass mobilization—from the strikes of 1968 to the Yellow Vests—has involved a violent fringe; yet, no one reduces the significance of those movements to mere broken glass.

The protests by young people in Europe represent the outcry of a generation that, through no fault of its own, has paid the price for two historical shocks—sacrificing its career prospects, education, mental health, and access to housing. The COVID-19 pandemic disrupted this generation’s education and early professional steps, while the war in Ukraine—bringing with it inflation in energy and food costs—devoured their meager savings. This has all unfolded against the backdrop of an already raging housing crisis. Manageable class sizes, an adequate number of teachers, affordable rent, and secure employment are neither radical nor fanciful demands; rather, they are the very promises made by European governments themselves. Today’s generation is justified in its lack of trust in liberal democracy and the promises it makes.

فەرەنسا دایکی شۆڕشەکانی ئەوروپا بووە. هەموو شۆڕشەکان لە فەڕەنساوە دەستیان پێکرد و بۆ وڵاتانی تری ئەوروپا بڵاوبووەوە. لە ئێستادا شۆڕشی فەرەنسا دژی گەندەڵی ئابووری و بێکارییە لەو وڵاتەدا. بەهۆی شەڕی ئۆکرانیا، وڵاتانی ئەوروپی ڕووبەڕووی کێشەی ئابووری و بێکاری بوونەتەوە.

▪️ ناڕەزایەتییەکانی ئەمڕۆی گەنجانی ئەوروپا: هاوارێک بۆ داهاتوو

لە پاییزی ٢٠٢٦دا، شەقامەکانی ئەوروپا شاهیدی شەپۆلێکی ناڕەزایەتی گەنجانن- لە بنەڕەتدا داواکارییەکی ڕەوا بۆ مافە سەرەتاییەکان. خوێندکاران و گەنجانی پێگەیشتوو داوای پەروەردەیەکی کوالیتی و خانووبەرەی گونجاو و دامەزراندنێکی دڵنیا و داهاتوویەکی پێشبینیکراو دەکەن. لە پاریس و ڕۆمەوە تا ئەسینای پایتەخت و لیسبۆن و مەدرید و تیرانا، گەنجان ڕژاونەتە سەر شەقامەکان؛ ئەوەی لە ناوەڕاستی مانگی ئەیلولدا بە ناڕەزایەتی دەربڕینی خوێندکارانی ئامادەیی فەرەنسی بۆ کەمیی مامۆستا دەستیپێکرد، پەرەی سەندووە بۆ بزووتنەوەیەکی بەرفراوان کە چارەسەری نایەکسانی و تێچووی ژیان دەکات. ڕەگ و ڕیشەی ئەم توڕەییە لە دوو شۆکی یەک لە دوای یەکدایە- پەتای کۆڤید-١٩ و شەڕی ئۆکرانیا- کە بارگرانییەکی قورستری خستە سەر نەوەی گەنج لە هەموو گروپێکی تر. لە ئەنجامدا، یەکێک لە بەڵێنە سەرەکییەکانی دیموکراسی لیبڕاڵ- کە هەر نەوەیەک چێژ لە ژیانێکی باشتر لە نەوەی پێش خۆی وەربگرێت- ئێستا لەت و پەتدایە.

پەتای کۆڤید-١٩ هەر لەو کاتەدا ڕوویدا کە ئەوروپا دەستی بە چاکبوونەوە دەکرد لە قەیرانی دارایی ساڵی ٢٠٠٨، دواجار ئاستی دامەزراندن گەڕایەوە بۆ ئامارەکانی پێش قەیرانەکان. گەنجان قورسایی کاریگەرییەکانیان لە ئەستۆ گرت، چونکە زۆربەیان لە کەرتەکانی وەک میوانداری، گەشتیاری و فرۆشتنی تاکەکەسیدا دامەزران- زۆرجار بە گرێبەستی کاتی یان نیوەکاتی. بەپێی ڕاپۆرتێکی یۆرۆفاوند، نزیکەی لەسەدا ١٢ی گەنجانی تەمەن ١٨ بۆ ٢٩ ساڵ کارەکانیان لەدەستداوە و لەسەدا ١٢ی خوێندکارانیش ڕووبەڕووی بێکاری بوونەتەوە. دەرئەنجامەکانی تەنیا ئابووری نەبوون؛ هەمان ڕێکخراو ڕاپۆرتی دا کە نزیکەی دوو لەسەر سێی گەنجان مەترسی خەمۆکییان لەسەرە. لە بەهاری ساڵی ٢٠٢١دا، لەسەدا ٤٣ی ئەو گەنجانەی کە بێکار بوون یان لە ڕووی ئابوورییەوە ناچالاک بوون، خەباتیان دەکرد بۆ دابینکردنی خەرجییەکانی ژیانیان؛ لەسەدا ٣٩ هیچ پاشەکەوتێکیان نەبووە و لەسەدا ١٧یان ڕووبەڕووی نائەمنی نیشتەجێبوون بوونەتەوە. هەروەها داخستنی قوتابخانە و زانکۆکان بۆشایی پەروەردەیی دروستکرد- ئەمڕۆ لە قەرەباڵغی پۆلەکان و کەمیی مامۆستاکاندا دەردەکەوێت- هەر ئەو پرسانەی کە لە ئێستادا خوێندکاران لە فەرەنسا و ئیتاڵیا ناڕەزایەتیان دەربڕیوە.

شتێکی گرنگ ئەوەیە کە بەپێی یۆرۆفاوند، زۆربەی سیاسەتەکانی پشتیوانی حکومەت لەو ماوەیەدا تەنها کاتی بوون. ڕێکخراوەکە هۆشداریدا لەوەی، بۆ بنیاتنانی خۆڕاگری لە بەرامبەر قەیرانەکانی داهاتوو، حکومەتەکان دەبێت ڕێوشوێنی درێژخایەن لە پێشینەدا دابنێن، وەک باشترکردنی هەمیشەیی دەستڕاگەیشتن بە دامەزراندن و مەشقکردن، و بەرزکردنەوەی ئاسایشی کار. لە ڕاستیدا خۆپیشاندەرانی ئەمڕۆ هەر ئەم پێشنیارە دەنگ دەدەنەوە- بە زمانی شەقامەکان.
2- لە ئیسپانیا خواست لەسەر خانووبەرەی گونجاو ئەوەندە بەربڵاو بوو، حکومەت ناچار بوو هەڵبژاردنی پێشوەختە بانگهێشت بکات. ئەم شەپۆلە گەیشتە پورتوگالیش، خۆپیشاندەران داوای سنووردارکردنی زیادکردنی کرێی خانوو و هەڵوەشاندنەوەی یاسایەک دەکەن کە دەرکردنی کرێچییەکانی ئاسانتر کردووە.

لە یۆنان خوێندکاران و مامۆستایان پێکەوە ڕێپێوانیان کرد و داوای خوێندنی گشتی بێبەرامبەریان کرد، لە بەلجیکا گەنجان لە برۆکسل و لیێج دژی بەرزبوونەوەی تێچووی ژیان خۆپیشاندانیان کرد. لە ئەلبانیا، پێشنیارێک بۆ دروستکردنی کۆمەڵگەیەکی لوکس- کە جارێد کوشنەر پشتگیری دەکرد- ناڕەزایەتییەکانی لێکەوتەوە کە پەرەی سەند و بوو بە شەڕێکی فراوانتر دژی گەندەڵی و داواکاری دەستلەکارکێشانەوەی حکومەتی ئیدی ڕاما. لە سربیا ماوەی دوو ساڵە بزووتنەوەیەک بە سەرکردایەتی خوێندکاران دژی گەندەڵی بەردەوامە. هاوکات لە ئەڵمانیا داوای ناڕەزایەتییەکی سەرتاسەری لە ٣١ی ئۆکتۆبەر کراوە. شەپۆلەکە بەردەوامە. سەندیکاکانی فەڕەنسا و ئیسپانیا داوای مانگرتنی گشتییان کردووە لە ڕۆژانی ٥ و ١١ی ئەم مانگە، سەندیکاکانی خوێندکاران لە بەریتانیا و ئیتاڵیاش ڕۆژی ٢٠ی ئەم مانگەیان وەک ڕۆژی ناڕەزایەتی لە بەرامبەر تێچووی خوێندن دیاری کردووە. ئەو دروشمەی کە خۆپیشاندەرانی یۆنان بەکاریان هێناوە- "لە یۆنانەوە تا فەرەنسا، داوای پەروەردەی ئازاد و گشتی دەکەین"- بە شێوەیەکی گونجاو ئەم هاودەنگییە لەخۆدەگرێت.

ئەوەی خۆپیشاندەران بەدوایدا دەگەڕێن ئیمتیازاتی تایبەت نییە، بەڵکو مافی دانپێدانراون. خوێندنی بێبەرامبەر و کوالیتی بەرز، خانووبەرەی شایستە، کاری بەڕێز و چاودێری تەندروستی گشتی لە میساقی مافە بنەڕەتییەکانی یەکێتی ئەوروپا و میساقی کۆمەڵایەتی ئەوروپادا جێگیرکراون؛ گەنجان تەنها داوای ئەوە دەکەن کە حکومەتەکان ئەو بەڵێنانە جێبەجێ بکەن کە پێشتر داویانە. داواکارییەکانیان کۆنکرێت و کاریگەرن: لە فەرەنسا داوای بچووککردنەوەی قەبارەی پۆلەکان و زیادکردنی بودجە بۆ مامۆستایان دەکەن، لەکاتێکدا لە پورتوگال، بەدوای کۆتاییهێنان بە کرێی خانوو و هەڵوەشاندنەوەی یاسای تایبەتدا دەگەڕێن. ئەمانە ئەجێندای سیاسەتن نەک دروشمی ئەبستراکت.

1- پێش ئەوەی برینەکانی پەتای کۆڤید-19 تەنانەت ساڕێژ ببن، لەشکرکێشی ڕوسیا بۆ سەر ئۆکرانیا لە شوباتی 2022 شۆکی دووەمی لێکەوتەوە. نرخی وزە و خۆراک بەرزبووەوە- بەتایبەتی لەبەر ئەوەی، پێش جەنگ، ئۆکرانیا پێنجەم گەورەترین بەرهەمهێنەری گەنم بوو لە جیهاندا و گەورەترین بەرهەمهێنەری زەیتی گوڵەبەڕۆژە بوو. تا ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٢٢، هەڵاوسان لە ناوچەی یۆرۆ گەیشتە ٨.١%، دواتر بەرزترین ئاستی تۆمارکرد کە ٩.٩% بوو. سندوقی دراوی نێودەوڵەتی هۆشداریدا لەوەی قەیرانی وزە توانای کڕینی ماڵەکانی بە توندی دابەزاندووە. لە نێوان ئەمانەدا گەنجان سەلماندیان کە زۆرترین زیانیان بەرکەوتووە؛ لە ساڵی ٢٠٢١، گروپی تەمەنی ١٨-٢٩ ساڵان ڕووبەڕووی زۆرترین مەترسی هەژاری بوونەتەوە و گەنجان- بەتایبەتی ژنانی گەنج- قورسایی قەیرانی تێچووی ژیانیان لە ئەستۆ گرت. داهاتیان کەمترە و پاشەکەوتی کەمیان هەیە، بەشێکی زیاتر لە داهاتەکانیان بۆ کرێ و خواردن و گواستنەوە دەچێت.

بەڵام قووڵترین چینی ئەم برینە قەیرانی نیشتەجێبوونە. لە نێوان ساڵانی 2015 تا چارەکی سێیەمی ساڵی 2025، نرخی خانووبەرە لە یەکێتی ئەوروپا بەڕێژەی 64.9% بەرزبووەتەوە، هەروەها کرێی خانووبەرە بەڕێژەی 21.8% زیادیکردووە. لە پورتوگال نرخی خانووبەرە بە ڕێژەی لەسەدا ١٨٠ بەرزبووەتەوە؛ تەنها لەم هەفتەیەدا، خۆپیشاندەران لە پورتوگال چادریان لە گۆڕەپانی ڕۆسیۆ لە لیسبۆن داناوە. بەپێی یۆرۆفاوند، ئەو گەنجانەی کە بە شێوەیەکی سەربەخۆ دەژین، بەشێکی بەرچاو زیاتر لە داهاتەکانیان بۆ خانووبەرە خەرج دەکەن- و زۆربەیان، تەنانەت کاتێک دامەزراون، توانای ژیانیان نییە بە تەنیا. لە ئیسپانیا، ئیتاڵیا، یۆنان و کرواتیا، تێکڕای تەمەنی گەنجان لە ماڵی دایک و باوکیان لە دەوروبەری سی ساڵ یان زیاترە. ئەلیسا پاستۆر، خوێندکارێکە کە - لەگەڵ براکەیدا - کێشەیەکی زۆری هەیە لە پێدانی کرێی ژوورێکی هاوبەش لە ڕۆما، بە پەیامنێرێکی سی ئێن ئێنی ڕاگەیاندووە کە ڕۆژانە ناچارە ١٢٠ کیلۆمەتر هاتوچۆ بکات. جگە لەوەش هێشتا شۆکی وزە کەم نەبووەتەوە؛ هەر ئەمڕۆ شۆفێرانی بارهەڵگری ئیتاڵی ڕێگاکانیان داخست وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە گرانبوونی نرخی سووتەمەنی. ئەم قەیرانانە یەکتریان ئاڵۆزتر کردووە.

لە کاتێکدا کە پریشکی ئەم ناڕەزایەتیانە بەپێی وڵاتەکان جیاواز بوو، خۆپیشاندەران ئیلهامیان لە یەکتر وەرگرتووە و سەندیکاکانی خوێندکاران ئەزموونەکانیان بەیەکەوە باس کردووە. لە فەرەنسا بزووتنەوەکە لە مانگی ئەیلولدا دەستی پێکرد و خوێندکارانی ئامادەیی ناڕەزایەتیان دەربڕی بەرامبەر کەمی مامۆستا؛ لەو کاتەوە داواکارییەکانیان فراوانتر بووە و قەبارەی بچووکتری پۆلەکان، زیادکردنی بودجە بۆ پەروەردەکاران، ژێرخانی بنەڕەتی و کۆتاییهێنان بە توندوتیژی پۆلیس لەخۆدەگرێت. لە ئیتاڵیا، خوێندکارانی قوتابخانەیەکی ئامادەیی لە ڕۆما لە ٧ی تشرینی یەکەمدا قوتابخانەکەیان داگیرکرد- بە بانگەشە بۆ دۆخی فەرەنسا- بۆ ئەوەی داوای قوتابخانەی سەلامەت، کاری بەڕێز، تەندروستی گشتی و دادپەروەری کۆمەڵایەتی بکەن.
3- لە ساڵانی پێکهاتنیدا، نەوەی Z بە دوو قەیرانی گەورەدا تێپەڕیوە، سەرەڕای ئەوەی هیچ ڕۆڵێکی نەبووە لە هۆکاری هیچ کام لەم دوو قەیرانەدا. پشتگیرییەکانی سەردەمی پەتاکە کاتیی دەرکەوت و تێچووی هەڵاوسان کە لە شەڕی ئۆکرانیا سەرچاوەی گرتووە، بە شێوەیەکی ناڕێژەیی لەسەر کەسانی کەم داهات دابەزیوە. ئێستا، زیرەکی دەستکرد هەڕەشە لە کارە سەرەتاییەکان دەکات، ئەمەش نادڵنیایی زیاتر لەسەر ئاسۆی پیشەیی داهاتوو دەخاتە ڕوو. حکومەتەکان تا ڕادەیەکی زۆر بە ئینکاری و سەرکوت وەڵامیان داوەتەوە نەک بە دیالۆگ. وەزیری پەروەردەی ئیتاڵیا هەر جۆرە هاوتەریبێکی لەگەڵ دۆخی فەرەنسا ڕەتکردەوە و لەبری ئەوە پرسەکانی بۆ کۆچبەران گەڕاندەوە. لە شاری لیسبۆن ٥٥ کەس دەستگیرکران و ئیمانوێل ماکرۆن هەنگاوی ناوە بۆ سنووردارکردنی ئەو ناڕەزایەتیانەی کە لە دەرەوەی چوارچێوەی سەندیکاکانی کرێکاری دامەزراو ڕوودەدەن. کاتێک کەناڵە دامەزراوەییەکان دادەخرێن، شەقامەکان دەبنە دوا سەکۆی ماوەتەوە بۆ دەربڕین.

ئەم بزووتنەوەیانە تەنیا لە نەوەی گەنج تێدەپەڕن. قەیرانی نیشتەجێبوون نەوە کۆنەکانیشی بۆ سەر شەقامەکان ڕاکێشاوە؛ لە کۆتاییدا ئەو داواکاریانەی کە گەنجان دەنگی دەدەنەوە، بانگەوازن بۆ دادپەروەری کۆمەڵایەتی گشتگیر. زۆربەی زۆری ئەم ناڕەزایەتیانە ئاشتیانە بوون، هەرچەندە بێ گومان کردەوەی توندوتیژی ڕوویانداوە- هەم لەلایەن هەندێک ناڕازی و هەم لەلایەن پۆلیسەوە ئەنجامدراون. کێشەکە لە ئیدانەکردنی توندوتیژیدا نییە، بەڵکو لە سروشتی هەڵبژێردراوی ئەو ئیدانەدایە. هەر ئەو گێڕانەوەیانەی کە بە وردی تیشک دەخەنە سەر هەموو ئۆتۆمبێلێکی سووتاو، بێدەنگن بەرامبەر بەو هەرزەکارەی کە زۆربەی ددانەکانی لەدەستداوە دوای ئەوەی لەلایەن دەبەیەکی گازی فرمێسکڕێژەوە لێیدرا، یان ئەو کوڕە پانزە ساڵانەی کە دەستی بە نارنجۆکێکی فڕێدراوی پۆلیس بڕاوە. کاتێک توندوتیژی دژی موڵک و ماڵی وەک ڕاستی پێناسەکەری بزووتنەوەیەک لە چوارچێوەیەکدا دادەنرێت، لە کاتێکدا توندوتیژیی بەسەر جەستەی گەنجاندا پشتگوێ دەخرێت، ئێمە چیتر مامەڵە لەگەڵ ئیدانەکردنی ڕاستەقینەی توندوتیژیدا ناکەین؛ بەڵکو ئێمە شاهیدی ئامرازکردنین. بە شێوەیەکی بنەڕەتی هەموو کۆکردنەوەیەکی جەماوەری گەورە- لە مانگرتنەکانی ساڵی ١٩٦٨ەوە تا جلیقە زەردەکان- پەراوێزێکی توندوتیژی لەخۆگرتووە؛ بەڵام کەس گرنگی ئەو بزووتنەوانە لە تەنها شووشەی شکاودا کورت ناکاتەوە.

ناڕەزایەتییەکانی گەنجان لە ئەوروپا نوێنەرایەتی ناڕەزایی نەوەیەک دەکەن کە بە هیچ تاوانێکی خۆیانەوە، باجی دوو شۆکی مێژوویی داوە- قوربانیدانی ئاسۆی پیشەیی خۆی، خوێندن، تەندروستی دەروونی و دەستڕاگەیشتن بە خانووبەرە. پەتای کۆڤید-١٩ پەروەردەی ئەم نەوەیە و هەنگاوە پیشەییەکانی سەرەتایی تێکدا، لە کاتێکدا شەڕی ئۆکرانیا- کە هەڵاوسانی تێچووی وزە و خۆراکی لەگەڵ خۆی هێنا- پاشەکەوتە کەمەکانیان خوارد. ئەمە هەمووی لە پاشخانی قەیرانێکی نیشتەجێبووندا ڕوویداوە کە لە ئێستاوە پەرەی سەندووە. قەبارەی پۆلەکانی بەڕێوەبردن، ژمارەیەکی گونجاو لە مامۆستایان، کرێی گونجاو و دامەزراندنێکی پارێزراو نە داواکارییەکی ڕادیکاڵ و نە خەیاڵییە؛ بەڵکو هەر ئەو بەڵێنانەن کە حکومەتەکانی ئەوروپا خۆیان داوە. نەوەی ئەمڕۆ ڕەوایە لە نەبوونی متمانە بە دیموکراسی لیبڕاڵ و ئەو بەڵێنانەی کە دەیدا.