IAEA says the material, including 55 tons in fuel rods, is now under agency safeguards as Syria’s new government cooperates with inspectors and the watchdog closes its probe into Assad-era nuclear activity; says unable to resolve outstanding questions of undeclared nuclear sites in Iran.

 

 #Syrian_nuclear_bomb_sex_jihad_is_beautiful

 In the new Syrian government, it is still unclear to the president of Al-Qaeda what the difference is between Jihad al-Nikah and the atomic bomb. His specialty is Jihad al-Nikah and Sex Jihad.

 IAEA says the material, including 55 tons in fuel rods, is now under agency safeguards as Syria’s new government cooperates with inspectors and the watchdog closes its probe into Assad-era nuclear activity; says unable to resolve outstanding questions of undeclared nuclear sites in Iran.

 

***
The International Atomic Energy Agency (IAEA) said Tuesday evening in a classified report that it had resolved all outstanding questions in its investigation of Syria’s nuclear program under the Assad regime, and praised the current government of President Ahmed al-Sharaa for cooperating with inspectors. According to excerpts of the report published by Reuters and AP, IAEA Director General Rafael Grossi, together with a senior inspection team, recently visited a secret site whose existence was only disclosed to the agency in July, where inspectors found 73 metric tons of natural uranium metal.

Although reports on the document do not say so explicitly, the site may be the same secret facility reported on last month by Axios, known as “Site 99”. According to that report, the site was originally developed as part of the Assad regime’s covert nuclear program and stored nuclear material connected to the reactor project at al-Kibar, the reactor Israel bombed in 2007.

The Axios report said that, with U.S. mediation, an agreement had been reached to remove the nuclear material from the site amid Israeli concern over its continued possession by Syria. But several days later, Syrian Foreign Minister Asaad al-Shaibani said the material would remain under Damascus’ control for “peaceful purposes”, adding that “Syria has the right to use the material for civilian purposes.”

أعلنت الوكالة الدولية للطاقة الذرية أن المواد، بما فيها 55 طنًا من قضبان الوقود، تخضع الآن لضمانات الوكالة، في ظل تعاون الحكومة السورية الجديدة مع المفتشين، وإغلاق الوكالة تحقيقها في النشاط النووي الذي شهده عهد الأسد. وأشارت الوكالة إلى عدم قدرتها على حلّ المسائل العالقة المتعلقة بالمواقع النووية غير المعلنة في إيران.


*** أعلنت الوكالة الدولية للطاقة الذرية، مساء الثلاثاء، في تقرير سري، أنها حلّت جميع المسائل العالقة في تحقيقها بشأن البرنامج النووي السوري في عهد نظام الأسد، وأشادت بحكومة الرئيس أحمد الشرع الحالية لتعاونها مع المفتشين. ووفقًا لمقتطفات من التقرير نشرتها وكالتا رويترز وأسوشيتد برس، زار المدير العام للوكالة، رافائيل غروسي، برفقة فريق تفتيش رفيع المستوى، موقعًا سريًا لم يُكشف عن وجوده للوكالة إلا في يوليو/تموز الماضي، حيث عثر المفتشون على 73 طنًا متريًا من معدن اليورانيوم الطبيعي.

ورغم أن التقارير الواردة في الوثيقة لا تُصرّح بذلك صراحةً، إلا أن الموقع قد يكون هو نفسه المنشأة السرية التي كشف عنها موقع أكسيوس الشهر الماضي، والمعروفة باسم "الموقع 99". بحسب ذلك التقرير، أُنشئ الموقع في الأصل كجزء من البرنامج النووي السري لنظام الأسد، وكان يُستخدم لتخزين مواد نووية مرتبطة بمشروع مفاعل الكيبار، المفاعل الذي قصفته إسرائيل عام ٢٠٠٧.

وأفاد تقرير أكسيوس أنه، بوساطة أمريكية، تم التوصل إلى اتفاق لإزالة المواد النووية من الموقع وسط مخاوف إسرائيلية من استمرار حيازة سوريا لها. ولكن بعد عدة أيام، صرّح وزير الخارجية السوري أسعد الشيباني بأن المواد ستبقى تحت سيطرة دمشق "لأغراض سلمية"، مضيفًا أن "لسوريا الحق في استخدام هذه المواد لأغراض مدنية".

IAEA dibêje ku materyal, di nav de 55 ton di çîpên sotemeniyê de, niha di bin parastina ajansê de ye ji ber ku hikûmeta nû ya Sûriyeyê bi mufetîşan re hevkariyê dike û sazîya çavdêr lêpirsîna xwe ya li ser çalakiyên nukleerî yên serdema Esed diqedîne; dibêje ku nikare pirsên mayî yên deverên nukleerî yên neragihandî li Îranê çareser bike.

***
Ajansa Enerjiya Atomî ya Navneteweyî (IAEA) êvara Sêşemê di raporek nehênî de got ku wê hemî pirsên mayî di lêpirsîna xwe ya bernameya nukleerî ya Sûriyeyê di bin rejîma Esed de çareser kirine, û pesnê hikûmeta niha ya Serok Ehmed el-Şaraa da ji bo hevkariya bi mufetîşan re. Li gorî perçeyên raporê yên ku ji hêla Reuters û AP ve hatine weşandin, Rêvebirê Giştî yê IAEA Rafael Grossi, digel tîmek mufetîşê ya payebilind, vê dawiyê serdana cihekî veşartî kirin ku hebûna wê tenê di Tîrmehê de ji ajansê re hate eşkerekirin, ku mufetîşan 73 ton metrîk metala uranyûma xwezayî dîtin.

Her çend raporên li ser belgeyê bi eşkereyî nabêjin jî, dibe ku ew cih heman tesîsa veşartî be ku meha borî ji hêla Axios ve, ku wekî "Cihê 99" tê zanîn, hate ragihandin. Li gorî wê raporê, ew cih di destpêkê de wekî beşek ji bernameya nukleerî ya veşartî ya rejîma Esed hatiye pêşxistin û materyalên nukleerî yên girêdayî projeya reaktorê li el-Kibarê, reaktorê ku Îsraîlê di sala 2007an de bombebaran kir, tê de hatine hilanîn.

Rapora Axios got ku, bi navbeynkariya Amerîkayê, lihevkirinek hatiye kirin da ku materyalên nukleerî ji cih werin rakirin, di nav fikarên Îsraîlê yên li ser berdewamiya hebûna wan ji aliyê Sûriyeyê ve. Lê çend roj şûnda, Wezîrê Derve yê Sûriyeyê Esed el-Şeybanî got ku materyal dê ji bo "armancên aştiyane" di bin kontrola Şamê de bimîne, û got ku "mafê Sûriyeyê heye ku materyalê ji bo armancên sivîl bikar bîne."

ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆمی دەڵێت ئەو مادەیە، لەنێویاندا 55 تۆن لە داری سووتەمەنی، ئێستا لەژێر پارێزبەندی دەزگاکاندایە، لەکاتێکدا حکومەتی نوێی سوریا هاوکاری پشکنەران دەکات و دەزگای چاودێری لێکۆڵینەوەکانی لە چالاکییە ئەتۆمییەکانی سەردەمی ئەسەد دادەخات؛ دەڵێت ناتوانێت پرسیارە هەڵپەسێردراوەکانی شوێنە ئەتۆمییە ڕانەگەیەندراوەکان لە ئێران چارەسەر بکات.

*** .
ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆمی ئێوارەی سێشەممە لە ڕاپۆرتێکی نهێنیدا ڕایگەیاند، هەموو پرسیارە هەڵپەسێردراوەکانی لە لێکۆڵینەوەکانیدا لەبارەی بەرنامە ئەتۆمییەکەی سوریا لەژێر ڕژێمی ئەسەددا چارەسەرکردووە، هەروەها ستایشی حکومەتی ئێستای ئەحمەد ئەلشەرا سەرۆک کۆماری تورکیای کرد بۆ هاوکاریکردن لەگەڵ پشکنەران. بەگوێرەی بەشێک لە ڕاپۆرتەکە کە لەلایەن ئاژانسی ڕۆیتەرز و ئەی پی بڵاوکراوەتەوە، ڕافایل گرۆسی، بەڕێوەبەری گشتی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆمی، لەگەڵ تیمێکی باڵای پشکنین، لەم دواییانەدا سەردانی شوێنێکی نهێنییان کردووە کە تەنها لە مانگی تەمموزدا بوونی بۆ دەزگاکە ئاشکرا بووە، کە پشکنەرەکان 73 تۆن کانزای یۆرانیۆمی سروشتییان دۆزیوەتەوە.

هەرچەندە ڕاپۆرتەکان لەسەر بەڵگەنامەکە بە ڕوونی ئەوە ناڵێن، بەڵام ڕەنگە سایتەکە هەمان ئەو دامەزراوە نهێنییە بێت کە مانگی ڕابردوو لەلایەن ئەکسیۆسەوە ڕاپۆرتکرابوو، کە بە "سایتی ٩٩" ناسراوە. بەپێی ئەو ڕاپۆرتە، ئەو شوێنە لە سەرەتادا وەک بەشێک لە بەرنامە ئەتۆمییە نهێنییەکەی ڕژێمی ئەسەد پەرەی پێدراوە و مادەی ئەتۆمی هەڵگیراوە کە بەستراوەتەوە بە پڕۆژەی ڕیاکتۆرەکە لە ئەلکیبار، ئەو ڕیاکتۆرەی ئیسرائیل لە ساڵی ٢٠٠٧ بۆردومانی کردووە.

ڕاپۆرتەکەی ئەکسیۆس ئاماژەی بەوەشکردووە، بە نێوەندگیری ئەمریکا، ڕێککەوتنێک کراوە بۆ لابردنی ئەو ماددە ئەتۆمییە لە شوێنەکە لە کاتێکدا ئیسرائیل نیگەرانی بەردەوامی لە دەستبەسەرداگرتنی لەلایەن سوریاوە. بەڵام چەند ڕۆژێک دواتر، ئەسەد شەیبانی، وەزیری دەرەوەی سوریا ڕایگەیاند، ئەو مادەیە بۆ "مەبەستی ئاشتیانە" لەژێر کۆنترۆڵی دیمەشقدا دەمێنێتەوە، ئاماژەی بەوەشکرد کە "سوریا مافی ئەوەی هەیە ئەو مادەیە بۆ مەبەستی مەدەنی بەکاربهێنێت".