.jpg)
Barzani's traitors, corrupt and thieves mercenaries are, in Europe.
Barzani's mercenaries are traitors, corrupt thieves who steal the money of the people of Kurdistan and spend it on his mercenaries in Europe
Was Mullah Mustafa Barzani a patriot and a Kurdish nationalist or a great traitor who has committed atrocities on the blood of the Kurdish nation?The removal of Mr. Jalal Talabani from the negotiating team between Qasemlo and Iran, the role of Barzani's party in the assassination of Qasemlo, and the sacrifice of Dr. Fazel, a member of Barzani's own party, played an important role in the assassination of Dr. Qasemlo.
Barzani and his children have committed more than 55 national treasons, the treason of the fratricidal war brought by Saddam's army in 1996 on August 31 of that year.
The criminal and corrupt Barzani gang that steals the money and wealth of the Kurdish people and spends it on their own mercenaries in Europe, most of whom are from eastern Kurdistan, and because Masrour Barzani had wrongly told the parties in eastern Kurdistan a few years ago that if you don't want to die of hunger, you should speak ill of the Kurdistan Workers' Party in cyberspace.
Mullah Mustafa Barzani's betrayal of the Kurds of eastern Kurdistan and his children's betrayal and crimes as part of the Revolutionary Guard against the Kurds of eastern Kurdistan.
Barzani is the greatest traitor in the history of Kurdistan. If we write about Barzani's betrayals for years from now, we will still not reach the bottom of these inhuman and anti-Kurdish betrayals.
Today is the 56th anniversary of the assassination of a Kurdish revolutionary figure named Suleiman Moini. Moini was shot on this day by order of Mullah Mustafa Barzani and his body was handed over to the Pahlavi government.
Mullah Mustafa Barzani is the most traitorous person in the history of Kurdistan, as everyone has witnessed the black history of this person and his family. Mullah Mustafa and his children have betrayed the Kurdish nation.
Today's article is about Mullah Mustafa Barzani. Was Mullah Mustafa Barzani an individual who fought for the freedom of Kurdistan or was he a servant of foreigners and played a role in the murder of Kurdish youth and fighters?
The murder of Suleiman Moini, one of the leaders of the Eastern Kurdistan Freedom Movement, and Ismail Sharifzadeh, and the murder of Mullah Awara, the former leader of the Kurdistan Democratic Party of Iran.
The Barzani family is the enemy of the Kurds of Iran yesterday; today, the enemy of the Kurds of Syria.
After Mullah Mustafa's family, disbanding their armed activities, became refugees in Iran along with their children, family, and commanders. They settled in the Karaj region near Tehran in a hundred houses that the Shah had designated for them. Since then, Barzani has become a tool in the hands of the Iranian SAVAK apparatus, and Iran has used him for its disputes in Iraq. Iran had dealt a fatal blow to its opponents in the form of Iranian Kurdistan organizations through Barzani. In other words, Iran killed two birds with one stone.
In this regard, there are documents that confirm the facts. Regarding this issue, Kurdish politician Mahmoud Osman says: Barzani's leaders, in line with their personal interests and short political horizon, lack of belief in the policy and rights of the Kurdish people, dangerously abandoned this tactic that we discussed and, at the request of the Iranian rulers, handed over a number of Iranian Kurdish opponents to the Pahlavi government, and some were killed by the government, among whom was one of the leaders of the Democratic Party of Iranian Kurdistan, Soleiman Moini.
Soleiman Moini was born in January 1933 in Mahabad and, after completing his education in the cities of Mahabad, Tabriz and Tehran, became a political figure in Mahabad in his early youth.
During the time of Mohammad Mossadegh's prime ministership in Iran, Moini was one of the activists opposing the Pahlavi government. He was imprisoned by the Pahlavi government for a year in 1956.
After the coup of 18 Mordad and the return of the Shah to Iran, the suppression of freedom seekers in Kurdistan had begun, and Suleiman Moini, along with a group of political activists, continued to fight under the name of the Revolutionary Committee of the Democratic Party of Kurdistan of Iran and was elected as its secretary.
Moini and his companions, who had expanded their scope of activity and struggle to the mountainous regions of eastern and southern Kurdistan, came under greater pressure as the war between the Peshmerga of the Iraqi Kurdistan Democratic Party and the Iraqi Baath government intensified and the relations between Mullah Mustafa Barzani, the leader of the Democratic Party at the time, and the Shah of Iran strengthened.
Mohammad Reza Shah Pahlavi, who had asked Barzani not to spare the Kurds opposing the Iranian government at that time, assigned Major General Ovesi, one of the most ruthless generals in Iran, to suppress the Kurdish uprising.
Owais, in collaboration with local elements, especially Pahlavi's mercenary Mullah Mustafa Barzani and some people affiliated with Barzani, attempted to assassinate a number of revolutionary leaders, including Suleiman Moini.
After Suleiman Moini was arrested by the forces of the Iraqi Kurdistan Democratic Party, Barzani asked him to surrender to Iran and stop fighting, but Moini opposed this request. Suleiman Moini, who was unwilling to surrender and apologize, was shot on May 15, 1968, on the orders of Mullah Mustafa Barzani, along with another revolutionary named Khalil Shobash, and his body was handed over to the Iranian government.
The Iranian government at the time displayed Suleiman Moini's body in the cities of Kurdistan to create fear and terror among the Kurds. However, with Moini's assassination, the anger of the people of Rojhilat increased and people went on a general strike in the cities.
Suleiman Moini's body was eventually taken back from the government by his family and buried in the Mahabad cemetery.
Massoud Barzani wrote in a book titled "Barzani and the Kurdish Freedom Movement" confirming the assassination of Suleiman Moini by Mullah Mustafa Barzani, Suleiman Moini had acted against the interests of the Kurdish movement, so we killed him and handed his body over to Iran, but the killing of Moini was one of the bitter events in 1968. Currently, hundreds of Kurds from eastern Kurdistan are in Barzani's prisons, without the right to a lawyer or the right to defend themselves. They have been held in Barzani's prisons for years and are subjected to physical and psychological torture by Barzani's executioners.
Mullah Mustafa Barzani's betrayal of Peshwa Qazi Mohammed
The betrayals of the interim leadership to the Kurdish nation
For some time now, the Kurdistan Democratic Party (KDP) has been trying to sanctify the history of the KDP and Mullah Mustafa Barzani's family through a group of mercenaries from East Kurdistan, especially through a group of KDP cadres.
introduction
For some time now, the Kurdistan Democratic Party (KDP) has been trying to sanctify the history of the KDP and Mullah Mustafa Barzani's family through a group of mercenaries from East Kurdistan, especially through a group of KDP cadres.
I consider it my duty to reveal the true face of Mullah Mustafa's family and his party as it is with evidence and unveil it, so that the new generation of Kurdistan, especially East Kurdistan and the Kurdistan Democratic Party of Iran are no longer misled; Through a group of pen sellers and mercenaries of their party or some other pen sellers who have sold themselves to the family of Mullah Mustafa Barzani.
To answer the pen sellers of the Mullah Mustafa family who have sold their conscience for money and are writing a misleading history, a book published in 1981 by the Central Committee of the Kurdistan Democratic Party of Iran entitled “Betrayals of the Temporary Leadership to the Kurdish Nation”. The authors of this book were Mullah Abdullah Hassanzadeh and Dr. Qasemloo.
I will publish the book, which was once published by the same party and now they have become men of the KPd and the Barzani family, as it is.
Mullah Mustafa Barzani and his sons have more than 50 national treasons.
introduction
For some time now, the Kurdistan Democratic Party (KDP) has been trying to sanctify the history of the KDP and Mullah Mustafa Barzani's family through a group of mercenaries from East Kurdistan, especially through a group of KDP cadres.
I consider it my duty to reveal the true face of Mullah Mustafa's family and his party as it is with evidence and unveil it, so that the new generation of Kurdistan, especially East Kurdistan and the Kurdistan Democratic Party of Iran are no longer misled; Through a group of pen sellers and mercenaries of their party or some other pen sellers who have sold themselves to the family of Mullah Mustafa Barzani.
To answer the pen sellers of the Mullah Mustafa family who have sold their conscience for money and are writing a misleading history, a book published in 1981 by the Central Committee of the Kurdistan Democratic Party of Iran entitled “Betrayals of the Temporary Leadership to the Kurdish Nation”. The authors of this book were Mullah Abdullah Hassanzadeh and Dr. Qasemloo.
I will publish the book, which was once published by the same party and now they have become men of the kdp and the Barzani family, as it is.
Sabah Ali / Qareman
The betrayals of the interim leadership to the Kurdish nation
The behavior and actions of the Presidency of the Iraqi Kurdistan Democratic Party (KDP) towards the Kurdish people in Iranian Kurdistan.
First of all
In the relationship between political parties and organizations, both within a country and in different countries, as well as in the world of politics in general, many disasters occur and many issues occur that a political party in a certain historical circumstances. The reason is that publishing the matter at that time will not be in the public interest of the struggle to achieve the goals of the party and the people, but this does not mean that the tragedy will be forgotten forever and never unveiled. The point is that the discussion of these events is moved to a more favorable environment that serves to advance the goals.
What follows is something of that. In this brief article we want to explain some historical events to the public opinion of the Kurdish people and the peoples of the region and thereby present the position of the Presidency of the Iraqi Kurdistan Democratic Party (KDP) towards the Kurdish National Democratic Movement.
The KDP did not believe in raising these issues in the current situation, but the actions of the PKK leadership and recent writings of its leaders trying to present the facts in the opposite direction forced us to look at the historical events of the past 15-20 years Let us present the Kurdish people and the Kurdistan Democratic Party of Iran as they have been and are to the struggling masses of the Kurdish people so that they can become judges and rule for themselves.
What brought us to write this article is that the kdp leadership has always misused our party's patience and self-defense in the past two years and considered our silence on its anti-people policy and criminal and suspicious acts as a sign of weakness. As our citizens are aware, the PKK leadership has reached the point where it is fabricating lies and slander against our party to cover up its betrayals and is showing its stealthy and mercenary face to us. Moreover, recently, along with the jash, the army, the Revolutionary Guards and all the repressive forces of the conservative Khomeini regime, it has drawn troops into Kurdistan and attacked the towns and villages of Iranian Kurdistan.
Therefore, the leadership of our party came to the conclusion that it is no longer right to remain silent about the treachery and crimes of this mercenary group and the reality of events from ancient times to today should be presented openly and unveiled.
The attitude of the Iranian Kurdish people towards the Iraqi Kurdistan movement led by Barzani
After the victory of the July 14, 1958 Iraqi Revolution, a historic opportunity arose for the Kurdish people in Iraqi Kurdistan to achieve their national rights autonomously within a democratic Iraq. Following the victory of the Freedom and Democracy Revolution, they largely settled in Iraq. The Kurdistan Democratic Party (KDP), which had been struggling in secret until then, began its struggle openly. Soon Kurdish newspapers and magazines were officially published, one of which was Khabat, the organ of the Iraqi Kurdistan Democratic Party. The Barzanis, who had lived in the Soviet Union for 13 years, returned home and the slogan of Kurdish-Arab brotherhood in Iraq became a reality.
The government of Abdul Karim Qassim initially took many useful and revolutionary steps in favor of the Iraqi people and the working classes, one of which was the issue of land distribution. But Qassim gradually became afraid of the collapse of the Iraqi people's national movement, and on the other hand, the Iraqi democratic and national forces could not benefit from the change of the Iraqi political system. As a result, democratic freedoms were restricted day by day and the ground was prepared for the deterioration of the political situation in Iraq.
In 1961, some of the nobles of Iraqi Kurdistan, who were dissatisfied with the land reform program of Abdul Karim Qasim's regime, took up arms and went to the mountains. After a while, the Kurdistan Democratic Party (KDP) took over the leadership of the armed movement and raised the slogan of national autonomy for Kurdistan. Since September 1961, the movement has taken on a national form and gradually gathered around itself all sections of the Kurdish people in Iraqi Kurdistan.
From September 11, 1961 to March 6, 1975, the Iraqi Kurdistan movement went through many different stages, which unfortunately resulted in an unprecedented defeat that is known as “empty bread” in the history of the Kurdish people. We do not want to go into details about what caused this great defeat and how and why a movement that, according to the kdp leadership, had 100,000 Peshmergas, disappeared within a few days. This discussion requires more time and opportunity and cannot be included in a brief discussion. The only thing we want to set foot on is the responsibility of the kdp presidency in this empty bread; An empty bread that cost the killing and execution of hundreds of people and the displacement of hundreds of thousands of our Iraqi Kurdish brothers. It also delayed the Kurdish people's movement in Iraqi Kurdistan for decades. We remind you of this fact because the kdp presidency still does not consider itself responsible for this great defeat, but also presents itself as a hero and its behavior and actions in such a way that the Kurdish people owe something to the kdp presidency and the Barzani family.
We will explain the events of the past twenty years, the behavior and actions of the kdp presidency as the leader of the 1961 movement in Iraqi Kurdistan, especially the behavior of the Barzani family. But what we want to do is to explain the position of the Kurdish people and the KDP towards the Iraqi Kurdish movement and the policy of the movement's presidency towards the Kurdish people and the KDP.
From the very beginning of the Kurdish people's movement in Iraqi Kurdistan in 1961, the KDP devoted much of its work and efforts to support and assist this movement. The people of Iranian Kurdistan had looked to the movement of our people in Iraqi Kurdistan with great hope and, believing that the achievement of the legitimate rights of the Kurdish people in any part of Kurdistan could become an example for other parts of Kurdistan.
Our party cadres and officials, both those who were working secretly inside the country and those who had fled to Iraqi Kurdistan, had focused their work on the struggle to introduce and help our people's movement in Iraqi Kurdistan. Our cadres who lived in Iraqi Kurdistan secretly returned to Iranian Kurdistan in groups and with the help of party organizations collected weapons, money, ammunition, food, clothes and shoes and delivered them to their brothers in Iraqi Kurdistan. It should be noted that most of the aid collected and sent went directly to Barzani.
The people of Iranian Kurdistan remember well that under the oppression of the Savak, members of our party collected aid for the Iraqi Kurdistan movement.
Even on the battle fronts, the party members, supporters, cadres and officials never distanced themselves from their Iraqi Peshmerga brothers and always shot their chests alongside them in the mountains and plains of Kurdistan. The mountains of Handrin, Zozk, Badinan, Pishdar and Penjwen and in short all the fronts of the Iraqi Kurdistan war witnessed the martyrdom of Iranian Kurdish Peshmergas who fought with their weapons and bullets under the leadership of their Kurdish brothers.
Let it be said that the behavior of Barzani and the leadership of the Iraqi Kurdistan Movement from the beginning until the time when he relied mostly on helping the Kurdish people was friendly to our displaced brothers and to our party. Gradually, however, the Hama Reza Shah government and the Savak spy agency intervened in the movement and became involved with the presidency. As the Shah's regime and the leadership of the Iraqi Kurdistan Movement drew closer together, the behavior and attitude of the Barzani presidency towards our party became worse and worse. The closer the SAWAK spy agency got to Barzani's headquarters, the more the field of work and struggle of our party cadres and members became more restricted.
In the early spring of 1965, the famous second army officer, Sarhang Madresi, was stationed in Sangasar, which was then the center of the movement's leadership. Upon the arrival of Sarhang Madrasi, it was clear that he intended to determine the assignment of our brothers. The Barzani presidency, which could not disobey the orders of the SAVAK and the second column of the Iranian army, officially summoned the representatives of our party and told them that they must destroy their bases near the Iranian border and not travel to Iranian Kurdistan. He went further and called for all kinds of struggles of the Kurdistan Democratic Party to be stopped within the country. Following this historic order, Barzani's men attacked and destroyed the Iranian Kurdish bases near the border and emptied all the printing equipment and the library so that our brothers could not publish party statements and writings.
It was here that the Barzani presidency put the help of the conservative and imperialist state of Hama Reza Shah instead of helping the Kurdish people. He turned to the enemies of the Kurdish people and supported the Kurdish people. In fact, the foundation stone of Barzan's 1975 “Empty Bread” – which made history famous – was laid here, and the Kurdish people in Iraqi Kurdistan and other parts of Kurdistan are still being beaten by this rejection of Barzani's presidency.
For the sake of truth and history, it must be conveyed that the honorable people of Iraqi Kurdistan, members and Peshmergas of the Kdp and even a large part of the cadres of the PKK leadership were against this policy. But they could not do anything against the dictatorship of the Barzani family. They knew that the real friend of the Iraqi Kurdistan movement was the Kurdish people of Iran, not the government of Hama Reza Shah. Away from the eyes of the intelligence agency of Barzani's headquarters, they always made friends with the Iranian Kurdish fighters and made them happy. Many honorable Iraqi Kurds, who were associated with Iranian Kurds for something criminal, were subjected to a flood of hatred from the Barzanis and subjected to torture, imprisonment, suffering and trials.
Initially, it was clear that the basic condition for supporting the Hama Reza Shah regime, led by the Iraqi Kurdistan Movement, was that it would not allow any movement against the conservative and imperialist regime to flourish in Iranian Kurdistan.
The man is right. He kept his promise about Barzani and never let him complain about Pahlavi. Subsequent events, which we will discuss below, show how uncommitted Barzani was to the Kurdish people and how he remained faithful to the promise he made to the enemies of the Kurdish people.
In the spring of 1967, Idris Barzani ordered Ali Shaban Barzani, the Peshmerga commander in the Bitwin region, to attack the KDP base in the village of Diri and arrest all his comrades. But before Ali Shaban could carry out the order against the people, the news reached our brothers through an honorable Kurd. When martyr Mr. Suleimani Mo'ini and his comrades heard the news, they understood that their lives were in danger in Iraqi Kurdistan and there was no place for the Iranian Kurdish fighters. Therefore, they reached Iranian Kurdistan through the uprising.
Following them, groups of displaced cadres and members of the Kurdistan Democratic Party returned to Iran and began their political struggle under very difficult conditions and full of police violence. Obviously, Hama Reza Shah's regime could not tolerate such a widespread party struggle, and therefore I sent thousands of jashes and gendarmes to chase the party fighters. As a result, our comrades had no choice but to defend themselves armed, and thus the armed uprising of 1967–47, largely the result of the anti-Kurdish policy of the Barzani presidency, began untimely and unprepared.
Although the uprising was not prepared for itself, it was generally produced in Iran. Because the working masses of the Kurdish people warmly supported the party's Peshmergas, the uprising lasted for 18 months and caused a lot of headaches for the Pahlavi mercenary regime.
When the Pahlavi dictatorship realized that it could not suppress the uprising with all its jashes and gendarmes, it called on Barzani to help him in accordance with his previous promise to suppress and extinguish the fire of the uprising. Here too, Barzani helped the Pahlavi court loyally! He reached out with a shout.
In the early spring of 1965, the famous second-ranking army officer, Sarhang Madrasi, was stationed in Sangasar, which was then the center of the movement's leadership. With the arrival of Sarhang Madrasi there, the task of our brothers became clear. The Barzani presidency, which could not disobey the orders of the SAVAK and the second pillar of the Iranian army, officially summoned the representatives of our party and told them that they must destroy their bases near the Iranian border and not travel to Iranian Kurdistan. He went further and demanded that all kinds of struggles of the Kurdistan Democratic Party be stopped within the country. Following this “historic” order, Barzani's men attacked the Iranian Kurdish bases near the border, destroyed them, and looted all the printing equipment and the library to prevent our brothers from publishing party statements and writings.
It was here that the Barzani presidency put the help of the conservative and imperialist state of Hama Reza Shah instead of helping the Kurdish people, turned to the enemies of the Kurdish people and turned its back on the Kurdish people. In fact, the foundation stone of Barzani's 1975 “Empty Bread” was laid here and the Kurdish people in Iraqi Kurdistan and even in other parts of Kurdistan are still suffering from the rejection of Barzani's presidency.
For the sake of truth and history, it must be said that the honorable people of Iraqi Kurdistan, members and Peshmergas of the kdp and even many cadres of the kdp leadership were against this policy, but they could not do anything against the dictatorship. They knew that the real friend of the Iraqi Kurdistan movement was the Kurdish people of Iran, not the government of Hama Reza Shah. Secretly, away from the eyes of the intelligence agency of Barzani's headquarters, they always made friends with the Iranian Kurdish fighters and cheered them up. Indeed, many honorable Iraqi Kurds have been tortured, imprisoned and suffered because of their friendship with our brothers.
It was obvious from the beginning and later proved that the most basic condition of the Hama Reza Shah's regime's assistance to the Iraqi Kurdistan Movement was that it would not allow any movement against the conservative and imperialist regime to emerge and flourish in Iranian Kurdistan.
To be honest, Barzani kept his promise and never allowed the Pahlavi court to complain about it. The events that followed, which we will discuss below, show how Barzani remained faithful to the promise he had made to the Kurdish enemies.
In the spring of 1967, Idris Barzani ordered Ali Shaban Barzani, the Peshmerga commander in the Bitwin region, to go to the KDP base in the village of Diri and arrest all his comrades. But before Ali Shaban could carry out the order against the people, the news reached our brothers through an honorable Kurd. When martyr Mr. Suleimani Mo'ini and his comrades heard this news, they understood that their lives were in danger in Iraqi Kurdistan and there was no place for the Iranian Kurdish fighters in Iraqi Kurdistan; Therefore, they reached Iranian Kurdistan through this uprising.
Following them, dozens of displaced cadres and members of the Kurdistan Democratic Party returned to Iran and began their political struggle under very difficult conditions and full of police violence. Obviously, the Hama Reza Shah regime could not tolerate such a widespread struggle of our party and therefore deployed thousands of jashes and gendarmes to expel the party fighters. As a result, our comrades had no choice but to defend themselves armed, and thus the armed uprising of 1967–1968, which was largely the result of the anti-Kurdish policy of the Barzani presidency, began prematurely and without being prepared for it.
Although the uprising was not prepared for itself, the conditions in Iran were generally ready for an armed uprising. Because the working masses of the Kurdish people warmly embraced and supported the party's Peshmergas, the uprising lasted for 18 months and caused a lot of headaches for the Pahlavi mercenary regime.
When the Pahlavi dictatorship realized that it could not suppress the armed movement with all the jashes and gendarmes, it appealed to Barzani and asked him to help it according to his promise to suppress and extinguish the fire of the uprising. Here, too, the Barzani court “manfully” came to the aid of the Pahlavi court with “loyalty”! He reached out with a shout.
Barzani's support for Hama Reza Shah's government was twofold: he sent his armed men to help the Shah's repressive forces in Iranian Kurdistan, and he arrested, expelled, and handed over KDP activists, alive or dead, inside Iraqi Kurdistan.
The people of Piranshahr, Sardasht and Bana witnessed how Barzani's fighters were searching for the Peshmergas of the Kurdistan Democratic Party of Iran (KDP) in the heart of Iranian Kurdistan alongside members and jashes. Mam Wasoo Dzeyi, the commander of some of the fighters who came to Iranian Kurdistan, returned to Iraq after several days of searching in Iranian Kurdistan. There he had said openly: “I cannot betray that anymore. I have felt that the people of Iranian Kurdistan consider us jashes and in fact we are jashes.” Hasso Mirkhani Barzani, the commander of Kawa's forces in Qaladze, hated him and the dispute between the two men did not end until after the empty bread.
In Iraqi Kurdistan, the anti-people agency of the Barzani regime began to arrest and expel the cadres and officials of our party who had remained in the hot Kurdistan. The first victim of this inhuman attack was a comrade of the martyr (Mullah Rahimi Virdi) from Manijalan, Bana and a member of the Central Committee of the Kurdistan Democratic Party of Iran. Mr. Rahim, also known as Mirza Ahmad, lived in the village of Soora Dze in the Mawat region of Iraqi Kurdistan. The fighters of Abdul Wahab Atroshi, a mercenary of the Savak and the then commander of the Khabat Force, arrested him and took him to the Iranian border. They shamelessly martyred him on the way and took his lifeless body as a small gift!! He surrendered to the cruel regime of Hama Reza Shah.
In addition to Mirza Ahmad, four other members and Peshmergas of the Kurdistan Democratic Party of Iran (KDP) were arrested by Abdul Wahab Atroshi and handed over to Iran alive. They were released after several years in prison. The four men were from Hawramabad and Jawanro regions. In 1969, the same Atroshi assassinated Mr. Hashemi Haq Talab, also known as Qadir Sharifi, in one of the mosques in Sulaimani and proudly announced the news of this “masterpiece” to Barzani's headquarters by wireless.
After the March 11, 1970 declaration, when Abdul Wahab Atroshi was appointed governor of Erbil, one of the representatives of our party went to him with several loyal Iraqi Kurds and confessed the crime. He had shown him an official letter from Barzani's headquarters ordering the arrest and extradition of Mirza Ahmad.
In the spring of 1968, when the armed movement in Kurdistan of Iran was still going on, Martyr Suleimani Mo'ini, a member of the Central Committee of the Kurdistan Democratic Party, secretly went to Sulaimani with his cadre brother Khalili Mostafazadeh. The journey was a bit long and as a result the Sawak felt that Mr. Suleiman had gone across. Therefore, they discussed postponing Suleiman with the Barzani presidency.
To achieve this cruel wish, the Barzani leadership, through the kdp secretary and another member of the central committee, instructed Mr. Sulaiman to try to return the party officials and Peshmergas in Iranian Kurdistan to Iraqi Kurdistan, sometimes leaving Iranian Kurdistan; In the name that the Kurdish issue is the same and now that there is a movement in Iraq, we cannot open another front. We promise him that if he returns to Iraqi Kurdistan, Barzani will personally guarantee their safety. Mr. Suleiman promises to settle the matter with his friends when he returns to Iran.
Mr. Suleiman returned to Iranian Kurdistan from Sulaymaniyah. However, outside Sulaimani, he was ambushed by Sadiq Effendi, a member of the central committee and head of the fourth branch of the Kurdistan Workers Party (kdp).
Mr. Sulaiman and a friend were arrested unarmed and sent to Haji Omeran, where Barzani's headquarters was located at the time. When they took Martyr Sulaiman to Barzani, Mullah Mustafa insulted him. But the late martyr, who knows that Barzani has decided to extradite him deliberately and to make him angry against justice and what the mouth of justice tells him; The purpose would be to kill him there and not hand him over alive to the Shah's regime. Barzani, whom no one has ever been able to talk to, goes out of religion and says in one round: “Take him, take him, kill him, Saya, Sabab”.
Obviously, this short phrase in the Barzani dictionary means trial, court, judgment and everything. They shot the two activists that night and sent their bodies back to Iran in the morning to enjoy the wine table of the Shah's regime officials. The honorable people of Kurdistan have seen for themselves how the pus-eaters of the SAVAK carried the lifeless body of this martyred fighter through the cities and towns, and we do not need to go into it further.
That wasn't the end of the matter. The Shah's regime and the Barzani dynasty were together trying to extinguish the fire of the armed uprising in Iranian Kurdistan. On the one hand, Barzani sent his armed men to chase our party fighters, shouting at the Shah's jashes and gendarmes, and on the other hand, he ordered them to return to Iraqi Kurdistan in the name of loyalty.
In 1968, while Mr. Sulaiman was martyred by Barzani's thugs, the famous activist Mullah Awara was arrested and martyred three months later. Mr. Smaili Sharifzadeh and three of his comrades were martyred in Bana region. Mr. Awlay Mo'ini was martyred along with the famous Peshmerga Minesham near Qalua in the Mahabad region, and many of the Peshmergas died in clashes with the jash and gendarmerie.
When many of the movement's leaders were destroyed, the Peshmerga brothers themselves appeared helpless. Therefore, when Hasso Mir-Khan Barzani, the commander of Kawa's forces in Pishdar, promised them that they would die if they returned to Iraq, they agreed and returned to Iraqi Kurdistan.
However, the Barzanis' honorable promise was fulfilled in such a way that in addition to arming them all, they immediately dispersed them and after a few days arrested eleven of them and handed them over to Iran without thirty-two beatings.
The executioners of the Shah's regime shot four of the eleven valuable sons, such as Saleh Lajani, Suleiman Karkashan, Awlay Bayaza Manja and Hamasoori, without trial, while the others were sentenced to long prison terms. The graves of these four martyrs are still on the road between Piranshahr and Naghdeh.
In the summer of 1968, the blood of the four martyrs had not yet dried up when the hands of Barzani's murderers were red with the blood of another group of fighters for the liberation of Iranian Kurdistan. A group of Peshmergas who remained in the Lajan area fought with the jash and gendarmerie. After several hours of shooting, they were forced to retreat to Iraqi Kurdistan.
The five brothers met near the Iranian border under the name of Alani. The gendarmes and jashes, who saw the Peshmergas retreating to Iraqi territory through binoculars, drove to Haji Omeran and there they attacked them with several Barzani fighters led by Ghazali Mirkhan Barzani, Ahmad Haji and the famous murderer Saeed Masifi.
The Peshmergas, knowing that they are surrounded by Iranian jashes and gendarmerie, do not give up and shoot at them. But Ghazali, who is close to Barzani's court, calls them and says: “We are not jashes and gendarmes, we are Barzani's Peshmergas. Nobody will do anything to you for Barzani's honor and your lives are in their hands.
Thirty of our comrades came out to surrender in order not to fight the Peshmerga. But as soon as they came out of the door, Saeed Masifi shot them and killed them all!! When the other two Peshmergas saw that they would not surrender, they fought with them until the end, but when they were shot, they were shot.
They handed over the bodies of the five martyrs to the Shah's gendarmes to bring them back to Iran.
These were just some of the crimes committed by the leadership of the Iraqi Kurdistan Movement against Iranian Kurdish activists in the pre-1970s. If we want to talk about everything, we have to write hundreds of pages about it.
In 1969, the second conference of our party was held. The party's central committee sent a memorandum to the kdp and Barzani on behalf of the conference, expressing its dissatisfaction with these unjust acts. Obviously, after a while, the central committee of our party sent a delegation to the Political Bureau of the Iraqi Kurdistan Democratic Party to discuss some issues.
It is true that Bunyam is a queer. Those who spoke with the representatives of our party on behalf of the Political Bureau were Habib Mohammed Karim, the then secretary of the kdp, and Ali Abdullah, the current secretary of thekdp. When our party representatives told them about the tragedy, they both said: “What has been done to your party is a stain of shame in the eyes of the kdp, but we promise not to repeat it.” We were very happy and hoped that the ship would not sink.
However, in addition to the crimes they later committed against the Iranian Kurds, we will discuss them later. Unfortunately, now you see that he is Mr. Ali Abdullah. It has enlarged the stain of shame and courage so much that it has covered not only the eyes and head, but the entire body of the kdp.
The issuance of the March 11, 1970 statement and the position of the Barzani presidency towards the HDK
On March 11, 1970, after several meetings between representatives of the Iraqi state and the Iraqi Kurdistan People's National Movement, the famous March 11 Declaration was issued. The declaration officially recognized the national rights of the Kurdish people in Iraq in the form of autonomy and laid the foundation stone for a final solution to the Kurdish issue in Iraq. Unfortunately, the March 11, 1970 Iraqi Declaration was like a delicate glass that had been given to ignorant Indian children to play with and break in terms of ignorance. Otherwise, this historical document fully reflected the right of the Iraqi Kurdish people to autonomy and could have become an example for resolving the Kurdish issue in other parts of Kurdistan.
But the state of Hama Reza Shah Kanai could see an autonomous Kurdistan in Iran's neighborhood, alongside five million Iranian Kurds. From the day of the statement, he began to conspire to destroy this historic achievement of the Kurdish people. To this end, he approached Barzani as closely as he could to disrupt the atmosphere of understanding and brotherhood between the Iraqi state and the leadership of the Kurdish movement, thus preventing the implementation of the contents of the statement.
The Barzani presidency ignored the fact that the declaration is the product of decades of struggle of the Kurdish people's liberation sons and without thinking that the March 11 declaration is the blood of tens of thousands of Kurdish martyrs. With the teeth of the servants of imperialism, he began to destroy the favorable and friendly conditions that had been established between the Iraqi state and the Kurdish people's movement.
Here we do not want to make a cleansing for the Iraqi state officials and blame the entire crime on the Barzani presidency. But there are some realities that we would like to present to the Kurdish people, whether in Iran, Iraq or anywhere else where Kurds live, so that if the movement's leadership felt responsible, it could protect Iraqi Kurdistan from war and destruction.
According to the representatives of the Iraqi Kurdistan Democratic Party (KDP), when the KDP delegation first secretly went to Baghdad in February 1970 and met with Saddam Hussein, the deputy chairman of the revolutionary leadership council, they demanded the implementation of the June 29 statement There was a focus on Kurdistan. "Why the June 29 declaration? You have the right to autonomy as a nation in Iraq. Let's talk about it on that basis and cut the issue off once and for all," Hussein said. Thus, representatives of the central government were present at the negotiating table for the issue of Kurdistan's autonomy.
According to the kdp representatives, after agreeing on the framework of the March 11 declaration, Saddam Hussein had proposed: "Now that we have agreed on the issue of autonomy, let's discuss the boundaries of the autonomous zone. But the Kdp representatives, Wad Yara, were too hasty in the agreement. They said: No, we will postpone that part until the situation is better. The pessimism created by years of war should be eradicated. Thus, they had referred one of the basic issues of resolving the Kurdish issue to destiny.
kdp's position towards the HDKA After the publication of the March 11 statement
The publication of the declaration of March 11, 1970 was a good news of salvation and the benefits of the victory of the struggle for the sons of the Kurdish people in all parts of Kurdistan. Therefore, he was celebrated and sweets were distributed throughout Kurdistan. But most of all, the leadership of the Kurdistan Democratic Party of Iran was pleased with the publication of this historic document.
Many of our party's executive cadres, cadres and officials who lived in Iraqi Kurdistan for several years under the pretext of protecting the interests of the Kurdish movement!! They have been banned from all forms of struggle and the leadership of the Iraqi Kurdistan Movement no longer needs Iran. This time, they will not only allow them to develop their political struggle abroad and inside the country, but also help them and, if necessary, send their own Peshmergas to fight alongside their brothers in Iranian Kurdistan against the dictatorial Pahlavi regime. Indeed, this willingness was evident in many Iraqi Kurdish Peshmergas.
With this hope, some time after the March 11 statement was issued, some of our party leaders went to Barzani. After congratulating and expressing their happiness, they asked him to issue a constitution in the border areas of Kurdistan, Kdp officials and Peshmerga not to prevent the struggle and movement of cadres of the Kurdistan Democratic Party and help them to develop party organizations in Iranian Kurdistan. They even asked him to help them with press materials to publish party propaganda and gradually prepare the people of Iranian Kurdistan for a fierce confrontation with the regime of Hama Reza Shah.
But contrary to the expectations of our party leaders, Barzani's response was that you should not travel to Iranian Kurdistan and that it is not good to be very visible in Iraqi Kurdistan and have Peshmerga bases, especially in the border areas. This time, publishing newspapers and printed materials is also a bad thing because they are published, people read them and they are arrested. So now that there is autonomy and there are Kurdish ministers, it is better for you to go and contact the Iraqi state and sit in the cities under the control of the state for yourselves. “I would like to tell the minister of northern affairs to talk to the Baghdad government and go and see them for yourselves,” he said.
In short, Mr. Barzani easily explained that the Democratic Party had misunderstood and that the relationship between the Iraqi Kurdish Movement Presidency and the Imperial regime was not broken, but was becoming stronger and would eventually reach the level of full cooperation.
Barzani's response to our party leader was very unpleasant. On the one hand, our party did not want to have relations with the Iraqi state, because it knew what Mr. Barzani would say to it in the future. On the other hand, our party did not want to move its center of political struggle out of Iraqi Kurdistan, because it would be far from its own country and it would be more difficult to communicate with party organizations inside the country.
Therefore, he tried to allow Barzani to stay in Kurdistan, even if he did not give any help because he knew that if he was close to his country, the Kurdish nation would help him enough to meet all the needs of political work and struggle. However, the efforts of the party leaders went nowhere and Barzani refused to allow our party cadres to work politically in Iraqi Kurdistan.
They were forced, against their will, to contact the Iraqi state through Barzani's representatives and move the center of their struggle in Iraq to the state-controlled cities. From the very beginning, the party officials officially told the Kdp and the Ba'ath Party that they were guests in Iraq and had nothing to do with Iraq's internal affairs.
It should be noted that the main reason for accepting Barzani's proposal was that when our cadres could not return to their country and were not allowed to struggle in Iraqi Kurdistan, it was better to stay in Iraq and gradually return their political struggle to the country.
Gradually, some of the party cadres were secretly sent back to the country for party work and they established contacts with the members and cadres inside the country in every way they could in order to revive the party organizations and develop their political struggle. Now let's see what the policy and attitude of the presidency of the Iraqi Kurdistan Democratic Party, and especially the Barzani family, has been towards the Kurdistan Democratic Party of Iran.
As mentioned earlier, at Barzani's personal suggestion and through his representatives, our party leaders contacted the Iraqi state. However, because they refused to give up their political activities, because they published newspapers about Barzani unconstitutionally, and most importantly, because the Shah's regime was unhappy with the revival of the KDP, the Barzani-affiliated agency launched poisonous propaganda against our party. And he gave them a thousand other names, and thus he fed the ignorant people. Obviously, it was somewhat appropriate to think so, because they did not have a relationship without betrayal with Iran; That is why they counted on our party. As the saying goes: “Kafir Hamara be Kish Bandard”.
Another masterpiece of Barzani's leadership was that the Barzani Protection Agency, in direct cooperation with the Shah's SAVAK, had recruited some of its servants among the Iranian Kurds living in Iraq and named them the interim administration of the Kurdistan Democratic Party. With the help of weapons and money received from the Shawak through the Barzani Protection Agency, they were able to deceive fifty Iranian Kurds who were forced to go around day and night and follow our party.
The presidency was a mercenary group provided with press materials by Hama Aziz, the head of Barzani's office or Barzani's court minister, and often propagated against the party in writing.
Interestingly, the traitors did not even once speak to the Shah's regime in all their writings. Even more strangely, many of their writings were clearly written by Iraqi Kurds, and the mercenaries had only to publish them in their own names. It was believed that such articles were written by Sheikh Mohammad Harsini, a well-known servant of the SAVAK.
(Fortunately, after the victory of the Iranian Revolution, Sheikh Mohammad Harsini was assassinated by Idris Barzani's regime in a very suspicious manner. He seems to have known many secrets and Idris Barzani was afraid to expel them.
Let us not go wrong: the establishment of cartoon parties and anti-party groups was not a policy that the Barzani presidency had pursued against our party and the Iranian Kurds; Instead, the policy is also used with the Kurds of Turkey and Syria, and he was always thinking of preventing a strong and unified party in any part of Kurdistan.
In addition, the persecution of our party members and supporters living in the areas under the Barzani rule became part of their daily policy. Their hostility was mainly towards party cadres who traveled to the country for political work. A cadre of our party would come back to Iran and stay for a month or two; The security organization did not take up residence. But when he returned to Iraq, the Barzanis arrested him and imprisoned him in their terrible prisons.
One of the cadres who was arrested in this way was Comrade Martyr Mullah Qaderi Verdi, a member of the Central Committee and head of the Bana Organization. Martyr Mullah Qadir returned to Bana in 1972. He stayed in the area for about a month. However, when he returned to Iraqi Kurdistan, Fatah Agha, the then commander of the struggle force, arrested him in Sulaimani and sent him to the prison known as Rayat, where he was tortured for ten days.
But when our party protested and burned them, an official letter from the Khabat Force, signed by Fatah Agha, appeared in Mullah Qadir's bag, which read: “He is guilty!! He travels to Iran and takes the newspapers and articles of the Democratic Party back to Iran and wants to establish a relationship between the revolution! and destroy the Iranian state.”
That letter still exists, and will be published with other evidence as soon as necessary.
However, our party's policy was to tolerate and not to do anything, even in writing, that would cause the conflict between our party and the PKK to harm the Kurdish people's liberation movement, whose leadership was under the rule of the Barzan family.
The March 11, 1970 declaration set a four-year deadline for the situation in Iraqi Kurdistan to return to normal and pave the way for Iraqi Kurdistan's autonomy. After these four years, Iraqi Kurdistan will be officially given autonomy and the institutions of the autonomous government will start their work.
During these four years, the relationship between the Kurdish movement presidency and the Iraqi state went through many different stages. The two leaderships often conspired bloodily against each other and their supporters. Many supporters of the PKK and the Ba'ath Party were kidnapped and disappeared by supporters of the other, and many incidents occurred that ended the damage to both the Kurdish and Arab nations of Iraq.
During those four years, excluding the months after March 11, there were many friendly relations between the two leaderships. This is a different matter in itself and does not fit into this brief discussion. The only thing we want to say is that the Kurdish people had fought for autonomy for nine years; It eventually forced the Iraqi state to recognize this legitimate right. Almost four years after the March 11 declaration, the Kurdish movement's presidency had not yet drafted a plan for autonomy. In fact, the Barzani presidency itself was not clear about the autonomy that would be given to the Iraqi Kurds, where it would go back and what its powers and authority would be.
About two months remained until March 1974, when, under very unfavorable circumstances and in an environment of ambiguity and suspicion, both sides – the kdp and the Ba'ath – wanted to pass a law for autonomy. On the one hand, the Iraqi state had established itself during this period and was not willing to give any concessions to the Kurds; He even wanted to expel the Kurdish people's movement, the only rival of Ba'ath in Iraq. On the other hand, the Barzani presidency had fully agreed with the Shah's state and, according to them, the Shah had promised him unlimited support. Barzani was not ready to back down with the situation and the promises he had made with US imperialism.
Meanwhile, the Kurdish people have been anxiously waiting for the efforts of the loyalists to bring the two sides closer together. In this regard, the leaders of our party spent a lot of effort and struggled to bring the leadership of the Kurdish movement and the officials of the Iraqi state together so that the Kurdish people would not be subjected to war and destruction again. Furthermore, the leadership of our party was completely worried that one day Iran and Iraq would reach an agreement and the Kurdish people's rights movement would become a victim of that agreement.
Concern about the fate of the Kurdish people and the Iran-Iraq agreement at the expense of the Kurdish movement was not something in the minds of our party leaders. In an interview with Mullah Mustafa Barzani in the winter of 1952, Dr. Qasemloo told Barzani: “You rely so much on the support of the Iranian state. Do you not know that Hamareza Shah is the sworn enemy of the Kurdish people in all parts of Kurdistan? Have you ever thought about what the Kurdish people's movement will do if the Shah and the Iraqi government reach an agreement? “Then I will agree with you and we will fight together,” Barzani said.
When our party realized that a renewal of the war in Iraq was certain, it decided to keep some of the cadres and officials in Iraq in the cities and the others to come to the areas under the control of the Peshmerga. Because we thought that if they all came to Kurdistan, there was a risk that they would be handed over to Iran, as the Iraqi Kurds say, to Roni Shapasand.
Even if they are all in state-controlled areas, the Iraqi state may pressure them to take a stand against the Iraqi Kurdish people's movement. This is why our party cadres and members did not give up even in the most difficult circumstances, even when their lives were in danger.
The decision was implemented by cadres and officials living in Iraq. Some of them stayed in the cities, and many of them returned to Kurdistan and the areas under the control of the Peshmerga. During the post-war year in Iraqi Kurdistan, our party leaders and cadres and members living in Iraq and in the state-controlled areas conducted the party's principled policy and never did anything to harm the Iraqi Kurdish movement in word, deed or writing. Because as our party's memorandum to thekdp presidency stated: The relationship between part of the Kurdish people's movement with neighboring governments should never end to the detriment of the Kurdish movement in the country. This is a policy that our party will continue to pursue now and in the future.
However, contrary to this principled policy, the Barzani leadership did not stop the suffering of our party fighters during that year and continued to arrest and torture our comrades. Again, mercenary groups were incited against us and again poisonous propaganda was spread against our party.
In July 1973, war broke out in Iraqi Kurdistan. The Iraqi state attacked Kurdistan with all its military resources and burned cities, villages, mountains and plains together. The people of Iraqi Kurdistan in all regions rose up as one and expressed their unified support for the Kurdish national movement. The 1974 uprising of the Iraqi Kurdistan people was unprecedented in the history of the Kurdish nation.
But how did the movement's leadership use this popular uprising? If after 1965, Barzani's presidency turned its back on the Kurdish people of Iran and replaced it with the help of the Hama Reza Shah regime, nine years later, in 1974, it turned its back on the Iraqi Kurds and pushed the Pahlavi dictatorship and US imperialism. If they had hidden their ties with the Shah's regime before 1970, this time they were proud of them and tried their best to make the Pahlavi family a true friend and supporter of the Kurdish people.
Barzani always calls for humanitarian aid!! Sometimes he went further and said: I will make Kurdistan the fifty-first state of the United States.
As a result of this evil policy, the Peshmerga forces had lost this faith. In less than two months, the Iraqi army was able to recapture most of Kurdistan and fight on all fronts near the Iranian border.
Here, the Barzani presidency helped the mercenary Shah's regime to open several refugee camps in Iran and forced half of the Iraqi Kurdish families to flee the Iranian border. The ruling officials of the movement openly declared that anyone who lived in the cities was a jash and anyone who refused to take his house to Iran was a jash. As a result, with the exception of some residents of the border areas, all Peshmerga families and even non-Peshmerga smugglers were expelled from Iran.
The “Imperial State”!! He was looking for peace in Iraqi Kurdistan. The Iranian economy was not as weak as it is today and the Iranian currency was accepted as the currency in most foreign countries. They then ordered the Kurdish people to punish anyone who sold more than twenty Iranian Rials, and when they did not do so, they officially changed the transaction to the Iranian Rial, thus making the region under Barzani's rule economically part of Iran.
The situation was no better militarily. Initially, Iranian long-range artillery hit Iraqi border areas from Iranian territory. But soon the shame was lifted and the Iranian army was stationed in Iraqi Kurdistan. This time, everywhere you went, you could see Iranian army artillery, anti-aircraft networks and even Iranian anti-aircraft missiles. A traveler in the heart of Iraqi Kurdistan often encountered a group of Peshmergas who spoke to him in Kurdish and did not understand him. Then he found out that the so-called Peshmergas are the emperor to save Kurdistan!! He sent them with Barzani's shout.
In the late autumn of 1974, the situation became such that there was a real battle between the Iranian and Iraqi armies on all fronts except in the Sulaymaniyah area. At the same time, some officials of the Barzani Foundation cheered the people by saying that the Iranians had brought a cannon with a two-meter-long tube. Those loyal to the Kurdish cause knew that when Iran and Iraq went to war together, they would be the ones who would be formed tomorrow, and the Kurds would be silenced. Obviously, many kdp officials were strongly concerned, but why did they dare to speak out for fear of Barzani?
In February 1974, a foreign journalist asked Hama Reza Shah: “Can you agree with the Iraqi state at the expense of the Kurds?” “We never intend to sell the Kurds, but obviously when two sides are formed, the third side must lose something,” Hama Reza Shah replied. Unfortunately, Hama Reza Shah's straightforward answer failed to wake Barzani up.
In early 1975, on the pretext of the OPEC conference, the king and Saddam Hussein met in Algiers, the capital of Algeria, and signed the famous March 6 agreement in the presence of the Boumidian Mountains. The agreement resolved some old border disputes, but the main issue of the three-point Algiers agreement was to end the Shah's support for the Kurdish movement and even the cooperation of the two states of Iran and Iraq against the Kurdish movement
In the days after the victory of the revolution, when their situation was very tense and their new master had not given them a good face, they turned to our party and expressed their readiness for any kind of cooperation. Promise of Honor!! They promised not to interfere in Iran's internal affairs and even pretended that they would not step into the water without the consent of the Kurdistan Democratic Party (KDP).
However, during the three-month war of 1979, when they thought that our party was weak and that the Kurdish people could not resist the Iranian conservative attack, they did everything they could against the Kurdish people's movement and the Kurdistan Democratic Party. At the very beginning of the three-month war, when the conservatives sold the war to the Kurdish people in Paveh, our party sent a convoy of aid and ammunition to the Hawramabad region. However, the fighters of the leadership stopped them in Dzli and did not allow them to leave. As a result, the Kurdish Peshmergas in the Paveh region were forced to retreat due to lack of supplies and ammunition, thus preventing the development of the conservative attack on the front.
If the betrayal of the leadership had not been temporary and the Kurdish revolutionaries in Paveh had received assistance and campaigns at that time, the fate of the Kurdistan war would have been different.
When the enemy launched a widespread attack in all areas, in Shino, Naghdeh and Piranshahr, our Peshmergas were forced to evacuate some of their bases on the roads. However, the fighters of the interim leadership, who always went ahead of the repressive forces, shamelessly occupied all these places and even looted the provisions of the Peshmergas.
When the city of Shino fell under their control, the honorable and heroic people of Shino held a peaceful demonstration. But the traitors of the leadership opened fire on the defenseless people, killing six and wounding eleven.
In addition to this direct hostility, and despite always occupying strategic positions for the enemy, they began to broker and search among the tribal chiefs of the region in Urmia. As a result, they deceived many of these tribal chiefs, did not hand over their weapons of treachery and turned them into jashes.
They did not show mercy to the Iranian conservatives and handed over ten million Iranian Rials a month to Mr. Idris Barzani, a Kurdish lover, in the presence of an officer of our party in the gendarmerie of the key continent. did.
In the autumn of 1979, when Iranian conservatism succumbed to the heroism and sacrifice of the Kurdish people, the temporary leadership again changed its mind and took a seemingly friendly stance. Again, they showed that they would not interfere in Iran's internal affairs and, on the contrary, would not move the interests of the Iranian Kurds.
After the renewal of the war in the spring of 1970, their policy was initially friendly. But later, when they thought our party was weak, they became hostile.
In October 1970, the fighters of the Interim Leadership in Marivan region, in the name of wanting to return to the army, launched a large campaign towards Dzli. The Peshmergas of the party did not follow the general policy of the party, which was never to take a hostile stance against Kurds outside Iran. However, the mercenaries of the leadership very cowardly attacked the Peshmerga base of the party in Dzli and opened fire with mortars.
As a result, they killed and wounded more than 15 of our Peshmergas and took the strategic road of Dzli and handed over two groups to the Revolutionary Guards. Thus, the Barzani family used every opportunity to undermine the movement for the rights of the Kurdish people. They brought the Iraqi Kurdish movement to the day we have seen and now they want to bring the Iranian Kurdish movement to the same fate.
Politically, the Barzani family, in the name of the Iraqi Kurdistan Democratic Party, has done everything they can to be hostile to us. Last winter, when the traitor Baziu Rahmani Karimi conspired against our party and tried to hand over our Peshmergas to the Kurdish enemy, the leaders of this traitorous group cooperated with him from beginning to end. Later, when Karimi's treacherous plot was foiled by the consciousness of the heroic Kurdish people, he took refuge in their jashati base and the leadership warmly embraced him and gave him refuge.
When our party criticized their actions in an official letter, they replied that they did not consider Karimi a traitor and that they considered him a loyal man. Obviously, in their dictionary, anyone who takes a step against the interests of the Kurdish people is loyal, patriotic and honorable!! Mashallah and a thousand Mashallahs!
Now you ask: What does the Barzani family want from the souls of the people of Iranian Kurdistan? Why are they in Iran and what are their plans for the future? They are traitors and in their statements and writings they pretend that they are fighting for the autonomy of Iraqi Kurdistan and that we will not allow them to enter Iraq.
Contrary to their behavior, which did not allow the wives and children of our refugee brothers to stay in the Iranian border areas, we have always said that they can return to their homeland and stay there.
Witnessed by friends and enemies, they asked us to allow them to return to Iraq and supposedly stay there. We not only allowed them, but also escorted them back to Iraqi territory with our Peshmerga so that they would not have problems with the political organizations of Iraqi Kurdistan. However, they were never given a month to escape and threw themselves into the Iranian jashkhanes.
Well, we repeat our question: Why are they in Iran? Why are they selling war to Iranian Kurds? Recently, Idris Barzani said at a meeting of northern jashes that only the Barzani family has the right to demand autonomy for the Kurds. We will not accept any party that demands autonomy in any part of Kurdistan.
Obviously, no one has given the right to the nobility to the politically drunken servants of the United States and Israel's Mossad. But if they are right and think they are fighting for the rights of the Kurds, why don't they go back to their country and secure autonomy in Iraqi Kurdistan? Why haven't they opened a base in all the empty areas bordering Iraqi Kurdistan? Will the Iraqi Kurds gain autonomy by killing women, children, the elderly and the elderly in Iranian Kurdistan?
The leaders of the so-called Iraqi Kurdistan Democratic Party (KDP) have now sold themselves at a cheap price to a regime that not only does not recognize Kurdistan's autonomy, but also considers nationalism and patriotism as blasphemy and contrary to the holy religion of Islam. The group is now united with the most conservative jashes and other tribal chiefs. They have become companions of those who have shed the blood of thousands of poor Kurds and dug thousands of peasant families on their places and roads.
The shamelessness of these traitors has reached the point that when they attacked the liberated areas, they told their jash chiefs: “You just take responsibility, let the good be in your name. Otherwise, we will fight.” We will fight the Peshmergas of the Kurdistan Democratic Party (KDP) for themselves.
Now, the question for the entire Kurdish people, especially the Iraqi Kurds, is: Why do they want to save the Iraqi Kurds? Or autonomy for all parts of Kurdistan? But no one should expect an answer; Because they don't have the answer. They have been given a constitution from above, and it comes from the US intelligence agency that can explain the treacherous actions of the leadership.
Mullah Mustafa Barzani's body stolen
Before we get to that, it should be said that two and a half years ago, when Mullah Mustafa Barzani died in the United States at the home of his dear friends. Although, as mentioned earlier, anti-leadership beliefs were very strong in Iran, especially in Kurdistan, our party agreed that Barzani's body should be returned to Shinoya and buried.
On the day of Barzani's funeral, the people of Shinoya manfully welcomed tens of thousands of Iraqi, Iranian or other Kurds who had come to the graves. Members of our party used all kinds of services and assistance to bury Barzani's body.
Obviously it was still not clear to us; When Barzani died in the United States and the Iraqi government officially allowed him to be taken back to Iraq for burial, how could they choose another place and country to bury his body in the place where he died or where he was born? If he was supposed to return to Iraq someday, he could have been buried in the United States.
Who knows why the Barzani regime did not bring Barzani's body back to Iran to make a play like this on a necessary day and use it as an excuse to attack the people of Iranian Kurdistan. They may not have intended to do so at the time, but they had just stopped going back to Iraq, so they wanted Barzani's grave near them and gathered Iraqi Kurdish refugees around them whenever they wanted.
Anyway, come to the point. On the 10th of April this year, the leadership of our party received news from Shino that a group of traitors and robbers had returned the tomb of Mullah Mustafa Barzani and stolen his body. The leadership of our party was very upset by this news and officially condemned this crime as an act against humanity and Islam through the Voice of Kurdistan of Iran. Fortunately, news came that day that the body had been found and handed over to his family.
Again, the Central Committee decided to investigate the tragedy and try to find the perpetrators and punish them. In this regard, the necessary instructions and constitution were given to the party's civil committee in Shinosh region.
However, we were very surprised to see that the leadership and above all, Massoud Barzani, who is supposedly the leader of the Kurdistan Democratic Party, shamelessly started issuing statements and fabricating lies and slander against our party.
Following this lie, they officially threatened that the act would not go unpunished and that they would either kill themselves or pour out their hatred towards the Kurdish people in Iranian Kurdistan. Radio Shrakshian, which was established with the permission of the conservative Khomeini regime in Margavar, Urmia region, began to broadcast shameless accusations and slander against the Kurdistan Democratic Party and the Kurdish people's national democratic movement in Iranian Kurdistan.
Our only response to all the lies and deceptions of the mercenaries of imperialism was to announce on Voice of Kurdistan Radio: We once again condemn the exhumation of Barzani's body and will do our utmost to find the culprits. But if some people want to use this incident as an excuse to create chaos in the Shino and Urmia regions, they must know that they will face the united forces of six million Iranian Kurds.
After the half-life of some Kurdish political forces at the request and proposal of the Barzani family, it was decided to form a joint commission of representatives of our party, the leadership and the Kurdish forces to investigate this tragedy.
However, when the commission met in Shino, no representative came from the leadership. When the representatives of our party asked him why he had not come, the Kurdistan brothers said that the leadership had decided to come alone this time and that they should send their representatives for the second time.
At the same time, the representative of our party and the representative of the Kurdish forces said: “The threats made by the Barzanis and their refusal to come to us and participate in the commission give us the impression that this was done by themselves. Because if we wanted to sell war to the leadership, we would not need such inhuman acts. They have committed many crimes against us that if we wanted to fight them, we would have to speak out against them. But it seems that they want to sell us a war and they have created a theater that makes some of our Iraqi Kurdish brothers feel against us.
Then the representatives of the Kurdish forces said that the leadership is no longer violent and is going to the issue more politically and principledly and may send its representatives for the second time. Of course, we were very pleased that the leadership had taken the path of reason and was willing to find the perpetrators of this tragedy together. Unfortunately, it turned out that they wanted to deceive the brothers of the representatives of Kurdistan's political forces and prepare themselves for their evil conspiracy under the veil.
The investigation into the theft of Barzani's body has revealed some interesting things. Barzani's body was found safe and sound only 20 meters from his grave. This time it turned out that a man named Rahim Miran, who was entrusted with the care of the cemetery by the Barzan family, had not been there for three or four months. He appeared only the day before the incident and hired a man to mow Barzani's grave tomorrow. In the morning, before dawn, the same man went to the worker's father and said: “Don't let your son come because Barzani's body has been stolen.After the play, Rahim Miran went to Margawar and informed the Barzanis. However, he told everyone he met on the way that he was going to Urmia, and when he returned to Shino, he pretended not to be aware of the theft of Barzani's body. He then fled to Massoud Barzani, and now that they have embraced him, they have not allowed him to return to Shinoya to be investigated.
But subsequent events also revealed some new things. Sometimes it became clear that Barzani's sons had misused this incident to carry out their conspiracy against their people. They have gathered some Iraqi Kurdish refugees around them and encouraged them against the people of Iranian Kurdistan, especially our party. In addition, the Kurdish tribal chiefs around Urmia have also expelled the traitors and self-traders of the seven-member mercenary group and together they have drawn up a plan to attack the areas of Margavar, Targavar, Da... and Shino. It was that, taking advantage of our sincerity and aware of the fact that the Peshmerga was not prepared for such a war, they stabbed the Kurdish people from behind before the jash, the Revolutionary Guards and the Iranian army, and by killing dozens of deceived Iraqi Kurds. They took Margawar and Shino out of the hands of the Peshmerga and handed them over to the fascist and conservative enemy of the Kurdish people.
However, after the betrayal of the leadership, several other angles of the matter became clear from some reliable sources. It turned out that the Khomeini regime had not given the jashans to the leadership for eight months, but thanks to this betrayal, in addition to weapons and ammunition, the jashans had paid them eighty million Iranian Rials for eight consecutive months. Eighty million Iranian Rials is not a joke for those who have sold their religion, faith, people and country for money.
In addition, these have been proven to play on doublets. Now that the sultanate wants to return to Iran from Turkey, the leadership has agreed with them to clean up Urmia with the help of the Shah's officers, friends of the akhundi regime's army, provided that their jashes are protected when they return to Iran. Therefore, the theatrical removal of Barzani's body was in the service of this evil goal and was carried out by the cruel hands of the leadership.
Finally, we would like to highlight two issues of the Iraqi Kurdish refugees who still have a strong sense of Kurdishness and patriotism and have unknowingly followed this group of traitors and mercenaries. First, those brothers and sisters who know that the first branch of the PKK was in Duhok, the second branch in Erbil, the third branch in Kirkuk, the fourth branch in Sulaimani and the fifth branch in Baghdad. But now they see for themselves that the center of these branches of the kdp is located in Piranshahr, Margavar, Karaj and other places in Iran. Their traitorous leaders have shamelessly hung signs of men and women on the doors of the PKK branches. Have the Iraqi Kurdish brothers and sisters thought that this means that the Barzani family has said goodbye to Iraq and wants to stay in Iran forever? The other not for Kurdishness, but for treachery and jasheti?
Secondly, although these traitors have been able to occupy some places by using the goodwill of the party and the Peshmerga, the six million Kurdish people of Iran will never forgive this betrayal and will punish the traitors in the near future.
Isn't it better for these deceived Kurds to throw away their clothes of jashti and treachery and return to the warm embrace of the Kurdish nation, both in Iraq and Iran, before their hands are red with the blood of their brothers?
We hope that both the Iraqi Kurdish brothers and sisters who have followed the leadership and the honorable Iraqi Kurdish community in general will recognize the essence of the traitors of the leadership and put the stamp of jasheti and treachery on their eyes.
I wish the victory of the Kurdish people's rights movement and the shame of the mercenaries and traitors.
To all democratic, progressive and anti-imperialist parties and organizations in the Middle East. The Central Committee of the Kurdistan Democratic Party of Iran offers you warm revolutionary greetings.
Dear Friends!
The KDP, as part of the anti-imperialist and anti-conservative forces in the region, has been fighting for freedom, democracy and the legitimate rights of the Kurdish people in Kurdistan of Iran for 36 years. Our party considers the Kurdish people's liberation movement as part of the anti-imperialist and liberation movement of the Iranian peoples and the entire Middle East region and has always believed that revolutionary and progressive forces should inform each other about regional events.
On this basis, the Central Committee of our party draws your attention to the attitude and actions of the Barzani family that have brought the Iraqi Kurdistan Democratic Party.
We do not consider it necessary to talk about the past of the leaders of this party who betrayed the liberation movement of the Iraqi Kurdistan people, or to write anything about the imperialism of the Barzani presidency and his sons. Because we believe that the betrayal of the group that sacrificed the Iraqi Kurdistan National Movement for the benefit of the Shah's regime and US imperialism is clearer than ever.
But now that this regime has not learned from the past and after wasting the blood of thousands of Iraqi Kurds, together with the army and Revolutionary Guards of Khomeini's bloodthirsty regime have attacked the Kurdish people in Iranian Kurdistan and killed dozens of innocent women and children.
In 1975-1966, especially in the last years of the Barzani movement, the KDP activists, who had openly fallen under the wings of the SAWAK, Mossad and the CIA, arrested and handed over many leaders and members of the KDP. These were then executed in Iran. They also killed several of our party leaders in Iraq and sold their bodies to the Savak.
From the very beginning, PKK activists had agreed with the Shah's regime on the condition that they would not allow the democratic and national movement to develop in Iranian Kurdistan. In 1967–68, when the armed struggle against the Shah's regime began in Iranian Kurdistan, Barzani deployed his jashes, along with the Iranian gendarmerie and military, to pursue Iranian Kurdish patriots and help the Shah's regime suppress the Kurdish revolutionary uprising. In this process, dozens of democratic and revolutionary sons of Iranian Kurdistan were martyred by Barzani's fighters and Iranian gendarmes.
In 1975, when the eleven-year Kurdish movement in Iraqi Kurdistan collapsed and tens of thousands of families were exiled to Iranian Kurdistan, the Kurdish people welcomed them with open hearts did.
After the victory of the Iranian revolution in 1979, Barzani's sons, who had formed the interim leadership, showed that they regretted their previous treacherous acts and wanted to be included in the Kurdish nation's movement. They asked our party to allow them to return to Iranian Kurdistan and escape from this exile. Our party not only allowed it, but also helped it.
During the three years after the revolution, the activists of the interim leadership have shown that when they feel inferior, they will plead against the KDP and will not even move without the constitution of our party. At the same time, they had often met with our party leaders at their own request and declared their loyalty.
But in 1979, when the Khomeini regime declared jihad against the people of Iranian Kurdistan, the activists of the interim leadership and the fighters of the Barzani regime, realizing that our party was weakened, began to use violence. They fought against the Peshmergas of our party alongside the Iranian gendarmes in Marivan. In Shino, they opened fire on a demonstration, killing six people. In the Urmia region, the nobles and Konesawaks, with the support of Idris Barzani, expelled about 1,000 farmers and workers. At the suggestion of Idris Barzani, several hundred people in this area, led by the nobles, became official jashes of the Khomeini regime.
The Central Committee of the Democratic Party has repeatedly condemned these unfavorable actions to the activists of the interim leadership and asked them to stop this evil and anti-people policy and not to interfere in the affairs of Iranian Kurdistan. After the victory of the Kurdish people's struggle in the three-month war in 1979, the interim leadership again changed their clothes as bloodthirsty wolves and turned themselves into innocent sheep and took refuge in the leaders of our party. Our party accepted their repentance for the next time to protect thousands of Iraqi Kurdish refugees.
However, the group that has been trading in the Kurdish issue for 20 years and put the future of the oppressed Kurdish nation in the interest of the oppressed Kurdish nation, as this time on the orders of the Khomeini regime. They have stabbed the Kurdistan Peshmergas from behind. This comes at a time when the Khomeini regime kills many freedom fighters every day without trial. At the same time, the interim leadership is committing crimes with the support of Khomeini's Revolutionary Guards and is trying to pave the way for the fugitive sultanates of North Kurdistan to return to power through their ties to the CIA.Obviously, the people of Iranian Kurdistan have the ability to suppress this mercenary group of imperialism. Of course, the operators of the interim leadership will be severely punished and will not be allowed to stay in Iranian Kurdistan and continue to betray. This work has already begun.
The Central Committee of the Kurdistan Democratic Party of Iran considers it its duty to warn you about the treacherous acts of the interim leadership in Iran, to declare this group belongs to imperialism and to ask you to take the necessary stand against the blatant crimes of the Barzani regime.
With regards and respect; Central Committee of the Kurdistan Democratic Party of Iran
16/9/1981 – 25/6/1
Appendix 1- Written by Mr. Mullah Rasoul Peshnamaz
For the sake of history, let everyone know that if those comrades had not reached Karajo after the 1967 and 1968 movements, they would have suffered the pain of those who were handed over.
Faqe Rasul, also known as Pirabab, was a native of the villages of Nawchuan and Ahmadbriwi in the region. He participated in the 1967 and 1968 movements. He was one of the closest people to Martyr Mullah Awara.
After the martyrdom of Mr. Suleiman, Abdullah Mo'ini and Suleiman Sharifzadeh, they returned with all the Peshmergas on the promise of the revolutionary leaders and surrendered to the revolutionary authorities. They sent them to the Erbil Plain Force. After the arrest and extradition of Martyr Salih Lajani and his comrades, if it were not for Pirabab's vigilance and remarks, he and many other comrades would have suffered the same pain as the other martyrs who were extradited.
But the very night they asked him to go to the Erbil forces, he told his Peshmerga comrades: “If I know this is a trick, let's escape.”
That night we reached the vicinity of Chamchamal and from there they rose to Sulaiman
Appendix 2 – by Hemn Ahmad Horeni – veteran Peshmerga of the National Union
Alwatan is the place where in October 1982 the forces of the Kurdistan National Union (KNU) went to assist the Peshmergas of the Kurdistan Democratic Party of Iran. At that time, the Revolutionary Guards were harassing the Peshmerga.
The Pashtiwan forces, which were a group of warm-blooded field boys, went to the aid of their Peshmerga brothers in Sardasht region with a sense of blood, language and national duty. Col. Omar was then in charge of the PUK force.
One of the young men who played an active role on the battlefield was Mr. Salami Kuekha Aziz, who was in his youth and beauty at the time.
It is not necessary to describe the living. I think it would be good to write down the names of some of the martyrs we have received, so that their names will remain alive.
Martyrs of the PUK in Sardasht:
1- Talib Omar Sharif, 1959 Sulaimani, Chawarta, Peshmerga of the 37th Brigade of Sharbazher, martyred on 25 October 1982 in Kunamshke.
2- Hussein Daud Rashid, 1953, Peshmerga of 51st Garmian Brigade, martyred on 22 October 1982 near Alwatan.
3- Hussein Mustafa Rasoul, 1957 Bangard, Peshmerga of the 47th Brigade of Pira Magrun, martyred on 14 October 1982 in Rabat.
4- Sardar Hussein Abdullah, 1958 Erbil, Peshmerga of 83rd Hawre Brigade, martyred on 22 October 1982 in East Kurdistan.
5- Saadi Bakr Bayaz, Tewela-Halabja, Peshmerga of 11th Hawramabad Brigade, martyred on 17 October 1982 in Kunamshke.
6- Adnan Omar Rasul, 1957 Kirkuk, Peshmerga of the 21st Brigade of Kirkuk, martyred on 17 October 1982 in Kunamshke.
7- Omar Mohammed Ali, 1964 Halabja, Peshmerga of the 11th Brigade of Hawramabad, martyred on 17 October 1982 in Kunamshke.
8- Ezadin Mohidin Mohammed, 1959 Sulaimani-Qaladze, Peshmerga of 11th Brigade of Hawramabad, martyred on 9 October 1982 in Alwatan.
9- Fatih Rauf Rahim Sangawi, 1966 Sulaimani-Sangaw, Peshmerga of the third sector of Hamwandi of the 57th Sagrma Brigade, martyred on 23 October 1982 on Kunamshk Mountain.
10- Fatih Mustafa Amin, 1949 Sirwan-Dujaila, Peshmerga of the 11th Brigade of Hawramabad, martyred on 17 October 1982 in Alwatan.
11- Faisal Ali Hassan, also known as Faisal Mullah Ali, 1957 Halabja, Peshmerga of the 11th Brigade of Hawramabad, martyred on 17 October 1982 in Kunamshke.
12- Mohammed Khadr Saeed, Kufri, Peshmerga of 51st Garmian Brigade, martyred on 22 October
13- Mustafa Ali Marouf, Sulaimani-Honderene, Peshmerga of the 33rd Brigade of Sulaimani, martyred on 14 October 1982 in Alwatan.
14- Nazir Wahid Mohammed, 1966 Erbil-Balek, Peshmerga of the 12th Brigade of Soran, martyred on 22 October 1982 in East Kurdistan.
What caught my attention among the names was the last one: Nazir Wahid, who was very young; Sixteen is too young for the battlefield. What must have been the feelings of his parents when they heard the news of their son's martyrdom?
I wish the memory of all the martyrs high and sacred, and safety to all the selfless warriors and Mr. Salam.
In the battle of Alwatan, about 50 Peshmergas of the PUK were martyred with the help of the HDK, and about 45 fighters of the hdk's interim leadership were killed with the help of the Iranian Revolutionary Guards..Barzani's handover: Thousands of members of the Turkish Kurdistan Workers' Party, Barzani's great betrayal.
Stupid people are right sometimes
This stupid man's name is Tofiq Rahimi and he has changed his name to Mani Warrior Kurdistan.
Their son-in-law, Ismail Ahmadi, a lieutenant commander of the Revolutionary Guards, who later became the commander of the Iranian police, released him from prison and sent him to Komala as an influence.
Tofiq was expelled by Komala and went to Europe on the orders of the Quds Army, where he joined the PKK.
After the dirty waste is revealed, they dirty it with a cloth and throw it out.
He is now a spy of the Quds Army and has infiltrated the independence movement, which is actually dollar-loving and fly over, not self-loving and one of the licking bowls of the PKK and today under the control of Ali Ani.
The only truth he has ever said is what he says in the club.
The jash cannot accept being called PJAK.
He is normal and even proud to be told that he is a PJAK member, but he cannot tolerate being considered a PJAK and if they consider him a PJAK, he will kill himself.
It was then that I was proved the truth of the PJAK when I saw that most of its opponents are the PKK and the Barzani family.
notice :
He has a mental illness that I don't know the name of, but those suffering from it pressure their wives to have sex with another man. Three women have divorced him so far.
He was also arrested in Europe for spying for the Quds Force and against Saudi Arabia
https://israelkurd.blogspot.com/2022/02/blog-post_7.html
ئایا مەلا مستەفا بارزانی نیشتمانپەروەر و نەتەوەپەرستێکی کورد بوو یان خائینێکی گەورە کە دڕندەیی لەسەر خوێنی میللەتی کورد ئەنجامداوە؟
دوورخستنەوەی کاک جەلال تاڵەبانی لە تیمی دانوستانکاری نێوان قاسملۆ و ئێران و ڕۆڵی حزبەکەی بارزانی لە تیرۆرکردنی قاسملۆ و قوربانیدانی دوکتور فازڵ ئەندامی حزبەکەی خۆی بارزانی ڕۆڵێکی گرنگی لە تیرۆرکردنی دوکتور قاسملۆدا هەبوو.
ڕادەستکردنی بارزانی بە هەزاران ئەندامی پارتی کرێکارانی کوردستانی تورکیا، خیانەتێکی گەورەی بارزانییە..
بارزانی و منداڵەکانی زیاتر لە ٥٥ خیانەتی نەتەوەیییان ئەنجامداوە، خیانەتی ئەو شەڕە براکوژییەی کە سوپای سەدام لە ساڵی ١٩٩٦ لە ٣١ی ئابی ئەو ساڵەدا هێنایە ئاراوە.
خیانەتی مەلا مستەفا بارزانی لە کوردانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و خیانەت و تاوانەکانی منداڵەکانی وەک بەشێک لە سپای پاسداران دژی کوردانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان.
بارزانی گەورەترین خیانەتکاری مێژووی کوردستانە. ئەگەر ساڵانێک لەمەودوا لەسەر خیانەتەکانی بارزانی بنووسین، هێشتا ناگەینە بنی ئەو خیانەتانەی نامرۆڤانە و دژە کورد.
ئەمڕۆ ٥٦ ساڵەی تیرۆرکردنی کەسایەتییەکی شۆڕشگێڕی کورد بە ناوی سلێمان موینی. مۆینی لە ڕۆژێکی وەک ئەمڕۆدا بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی تەقەی لێکرا و تەرمەکەی ڕادەستی حکومەتی پەهلەوی کرا.
مەلا مستەفا بارزانی خیانەتکارترین کەسە لە مێژووی کوردستاندا، وەک چۆن هەمووان شاهیدی مێژووی ڕەشی ئەم کەسە و بنەماڵەکەی بوون. مەلا مستەفا و منداڵەکانی خیانەتیان لە میللەتی کورد کردووە.
بابەتەکەی ئەمڕۆ لەسەر مەلا مستەفا بارزانییە. ئایا مەلا مستەفا بارزانی تاکێک بووە کە خەباتی بۆ ئازادی کوردستان کردوە یان خزمەتکاری بێگانە و ڕۆڵی هەبووە لە کوشتنی گەنجان و تێکۆشەرانی کورد؟
کوشتنی سلێمان موینی یەکێک لە سەرکردەکانی تەڤگەری ئازادیی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ئیسماعیل شەریفزادە و کوشتنی مەلا ئاوارە ڕێبەری پێشووی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران.
بنەماڵەی بارزانی دوژمنی دوێنێی کوردی ئێرانن؛ ئەمڕۆ، دوژمنی کوردەکانی سوریا.
دوای ئەوەی بنەماڵەی مەلا مستەفا بە هەڵوەشاندنەوەی چالاکییە چەکدارییەکانیان لەگەڵ منداڵ و خێزان و فەرماندەکانیان بوونە پەنابەر لە ئێران. لە ناوچەی کەرەج لە نزیک تاران لە سەد خانوو کە شا بۆی دیاری کردبوو، نیشتەجێ بوون. لەو کاتەوە بارزانی بۆتە کەرەستەیەک لە دەستی ئامێری ساواکی ئێراندا و ئێرانیش بۆ ناکۆکییەکانی لە عێراق بەکاری هێناوە. ئێران لە شێوەی ڕێکخراوەکانی کوردستانی ئێران لە ڕێگەی بارزانیەوە گورزێکی کوشندە لە نەیارەکانی دابوو. بە واتایەکی تر ئێران بە یەک بەرد دوو باڵندەی کوشت.
لەم ڕووەوە بەڵگەگەلێک هەن کە ڕاستییەکان پشتڕاست دەکەنەوە. سەبارەت بەم پرسە، مەحمود عوسمان، سیاسەتمەداری کورد دەڵێت: سەرکردەکانی بارزانی، بەگوێرەی بەرژەوەندییە شەخسییەکانیان و ئاسۆی سیاسی کورت، باوەڕنەبوون بە سیاسەت و مافەکانی گەلی کورد، بە شێوەیەکی مەترسیدار دەستبەرداری ئەم تاکتیکە بوون کە باسمان کرد و لەسەر داوای دەسەڵاتدارانی ئێران، ژمارەیەک لە نەیارانی کوردی ئێرانیان ڕادەستی حکوومەتی پەهلەوی کرد، و هەندێکیشیان لەلایەن حکومەتەوە کوژران، لەنێویاندا یەکێک بوو لە سەرکردەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، سولەیمان موینی.
سولەیمان موینی لە مانگی بانەمەڕی ساڵی ١٩٣٣ لە شاری مەهاباد لە دایکبووە و دوای تەواوکردنی خوێندنی لە شارەکانی مەهاباد، تەورێز و تاران، لە سەرەتای لاوێتیدا بووە بە کەسایەتییەکی سیاسی لە شاری مەهاباد.
لە سەردەمی سەرۆکوەزیرانی محەممەد موسادق لە ئێران، موینی یەکێک بوو لەو تێکۆشەرانەی دژایەتی حکومەتی پەهلەوی دەکرد. لە ساڵی 1956 لە لایەن حکومەتی پەهلەوی بۆ ماوەی ساڵێک زیندانی کرا.
دوای کودەتاکەی ١٨ مورداد و گەڕانەوەی شا بۆ ئێران، سەرکوتی ئازادیخوازان لە کوردستان دەستی پێکردبوو و سولەیمان موینی لەگەڵ کۆمەڵێک چالاکی سیاسی لەژێر ناوی کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران درێژەیان بە خەبات دا و وەک سکرتێری ئەو حیزبە هەڵبژێردرا.
مۆینی و هاوەڵەکانی کە مەودای چالاکیی و خەباتیان بۆ ناوچە شاخاوییەکانی ڕۆژهەڵات و باشووری کوردستان فراوانتر کردبوو، لەگەڵ توندبوونەوەی شەڕی نێوان پێشمەرگەی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق و حکوومەتی بەعسی عێراق و پتەوبوونی پەیوەندییەکانی نێوان مەلا مستەفا بارزانی، سەرۆکی ئەوکاتی حیزبی دێموکرات و شای ئێران، کەوتنە ژێر گوشاری زیاترەوە.
محەممەد ڕەزا شا پەهلەوی کە لەو کاتەدا داوای لە بارزانی کردبوو بەزەیی بە کوردەکانی دژایەتی حکومەتی ئێران نەدات، مەیجر جەنەراڵ ئۆڤێسی یەکێک لە بێبەزەترین ژەنەڕاڵەکانی ئێرانی ڕاسپارد بۆ سەرکوتکردنی ڕاپەڕینی کورد.
ئووەیس بە هاوکاری توخمە ناوخۆییەکان و بەتایبەت مەلا مستەفا بارزانی بەکرێگیراوەکەی پەهلەوی و هەندێک کەسی سەر بە بارزانی هەوڵی تیرۆرکردنی ژمارەیەک سەرکردەی شۆڕشگێڕی لە نێویاندا سلێمان موینی دا.
دوای ئەوەی سولەیمان موینی لەلایەن هێزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراقەوە دەستگیرکرا، بارزانی داوای لێکرد خۆی ڕادەستی ئێران بکات و شەڕ ڕابگرێت، بەڵام مۆینی دژایەتی ئەو داوایە دەکات. سلێمان موینی کە ئامادە نەبوو تەسلیم بێت و داوای لێبوردن بکات، لە ١٥ی ئایاری ١٩٦٨ بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی لەگەڵ شۆڕشگێڕێکی دیکە بە ناوی خەلیل شۆباش تەقەی لێکرا و تەرمەکەی ڕادەستی حکومەتی ئێران کرا.
حکومەتی ئێران لەو کاتەدا تەرمی سولەیمان موینی لە شارەکانی کوردستان نمایش دەکرد بۆ ئەوەی ترس و تیرۆر لەناو کورد دروست بکات. بەڵام لەگەڵ تیرۆرکردنی موینی تووڕەیی خەڵکی ڕۆژهەڵات زیاتر بوو و خەڵک لە شارەکاندا مانگرتنی گشتییان گرت.
لە کۆتاییدا تەرمی سولەیمان موینی لە لایەن بنەماڵەکەیەوە لە حکومەت وەرگیرایەوە و لە گۆڕستانی مەهاباد بە خاک سپێردرا.
مەسعود بارزانی لە کتێبێکدا بەناونیشانی "بارزانی و تەڤگەری ئازادی کورد" نوسیویەتی تیرۆرکردنی سلێمان موینی لەلایەن مەلا مستەفا بارزانییەوە پشتڕاست دەکاتەوە، سلێمان موینی دژی بەرژەوەندی بزووتنەوەی کوردی مامەڵەی کردبوو، بۆیە کوشتمان و تەرمەکەی ڕادەستی ئێران کرد، بەڵام کوشتنی مۆینی یەکێک بوو لە ڕووداوە تاڵەکانی ساڵی 1968. لە ئێستادا، سەدان لە کوردانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە زیندانەکانی بارزانیدان، بێ مافی پارێزەر و مافی بەرگریکردن لە خۆیان. ساڵانێکە لە زیندانەکانی بارزانی ڕاگیراون و لەلایەن جەلادەکانی بارزانیەوە ئەشکەنجەی جەستەیی و دەروونییان بەسەردا دێت.
خیانەتی ملا مستەفا بارزانی لە پێشوا قازی محمد نەوەکانیش لەسەر هەمان رێچکەن بەردەوام لە خیایەنت
خیانەتەکانی قیادەی مووهقەت بە نەتەوەی کورد
ماوەیەکە پارتی دیموکراتی کوردستان لە رێگای کۆمەڵێک خەڵکی بەکرێگیراوی کوردستانی رۆژهەڵات، بە تایبەتیش لە رێگای کۆمەڵێک کادری حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، دەیەوێت مێژووی پارتی و بنەماڵەی مەلا مستەفا بارزانی پیرۆز بکەن و خیانەت و کوردکوژییەکانیان بۆ پەردەپۆش بکەن.
پێشەکی
ماوەیەکە پارتی دیموکراتی کوردستان لە رێگای کۆمەڵێک خەڵکی بەکرێگیراوی کوردستانی رۆژهەڵات، بە تایبەتیش لە رێگای کۆمەڵێک کادری حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، دەیەوێت مێژووی پارتی و بنەماڵەی مەلا مستەفا بارزانی پیرۆز بکەن و خیانەت و کوردکوژییەکانیان بۆ پەردەپۆش بکەن.
بەندەش بە ئەرکی سەرشانی خۆمی ئەزانم ڕووی راستەقینەی بنەماڵەی مەلا مستەفا و پارتەکەی وەک خۆی بە بەڵگەوە ئاشکرا بکەم و پەردەی لەسەر هەڵماڵم، بۆ ئەوەی چیتر نەوەی نوێی گشت کوردستان، بە تایبەتی کوردستانی رۆژهەڵات و حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران چەواشەنەکرێن؛ ئەویش لە رێگای کۆمەڵێک قەڵەمفرۆشی و بەکرێگیراوی حیزبەکەیان یان هەندێک قەڵەمفرۆشی دیکەوە کە خۆیان فرۆشتووە بە بنەماڵەی مەلا مستەفا بارزانی.
بۆ وەڵامدانەوەی ئەو قەڵەمفرۆشانەی بنەماڵەی مەلا مستەفا کە لە پیناوی پارەدا وێژدانی خۆیان فرۆشتووە و خەریکی نووسینەوەی مێژوویەکی پڕ لە چەواشەن، بە بەڵگەوە کتیبێکی کۆمیتەی ناوەندی حیزبی دیموکوراتی کوردستانی ئێران، کە لە ساڵی ١٩٨١ لە چاپدراوە بە ناونیشانی «خیانەتەکانی قیادە مووقەت بە نەتەوەی کورد». نووسەری ئەم کتێبە هەریەکە لە (مەلا عەبدوڵای حەسەنزادە و دکتۆر قاسملۆ) بوونە.
منیش ئەو کتێبە، کە کاتی خۆی هەر هەمان حیزب بڵاوی کردبۆوە و ئێستا بوونەتە پیاوی پارتی و بنەماڵەی بارزانی، وەک خۆی بڵاو دەکەمەوە.
مەلا مستەفای بارزانی و کورەکانی خاوەن زیاتر ل ٥٠ خەیانەتی نیشتمانین..
ێشەکی
ماوەیەکە پارتی دیموکراتی کوردستان لە رێگای کۆمەڵێک خەڵکی بەکرێگیراوی کوردستانی رۆژهەڵات، بە تایبەتیش لە رێگای کۆمەڵێک کادری حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، دەیەوێت مێژووی پارتی و بنەماڵەی مەلا مستەفا بارزانی پیرۆز بکەن و خیانەت و کوردکوژییەکانیان بۆ پەردەپۆش بکەن.
بەندەش بە ئەرکی سەرشانی خۆمی ئەزانم ڕووی راستەقینەی بنەماڵەی مەلا مستەفا و پارتەکەی وەک خۆی بە بەڵگەوە ئاشکرا بکەم و پەردەی لەسەر هەڵماڵم، بۆ ئەوەی چیتر نەوەی نوێی گشت کوردستان، بە تایبەتی کوردستانی رۆژهەڵات و حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران چەواشەنەکرێن؛ ئەویش لە رێگای کۆمەڵێک قەڵەمفرۆشی و بەکرێگیراوی حیزبەکەیان یان هەندێک قەڵەمفرۆشی دیکەوە کە خۆیان فرۆشتووە بە بنەماڵەی مەلا مستەفا بارزانی.
بۆ وەڵامدانەوەی ئەو قەڵەمفرۆشانەی بنەماڵەی مەلا مستەفا کە لە پیناوی پارەدا وێژدانی خۆیان فرۆشتووە و خەریکی نووسینەوەی مێژوویەکی پڕ لە چەواشەن، بە بەڵگەوە کتیبێکی کۆمیتەی ناوەندی حیزبی دیموکوراتی کوردستانی ئێران، کە لە ساڵی ١٩٨١ لە چاپدراوە بە ناونیشانی «خیانەتەکانی قیادە مووقەت بە نەتەوەی کورد». نووسەری ئەم کتێبە هەریەکە لە (مەلا عەبدوڵای حەسەنزادە و دکتۆر قاسملۆ) بوونە.
منیش ئەو کتێبە، کە کاتی خۆی هەر هەمان حیزب بڵاوی کردبۆوە و ئێستا بوونەتە پیاوی پارتی و بنەماڵەی بارزانی، وەک خۆی بڵاو دەکەمەوە.
سەباح عەلی / قارەمان
خیانەتەکانی قیادەی مووهقەت بە نەتەوەی کورد
ئاکار و کردەوەی سەرۆکایەتی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق (قیادە) دەرهەقی گەلی کورد لە کوردستانی ئێران.
سەرەتا
لە پەیوەندی نێوان حیزب و ڕێکخراوە سیاسییەکاندا، چ لە ناو خۆی وڵاتێک و چ لە چەند وڵاتی جۆربەجۆردا، هەروەها لە دنیای سیاسەتدا بە گشتی، زۆر کارەسات دێنە پێش و زۆر مەسەلە ڕوو دەدەن کە حیزبێکی سیاسی لە هەل و مەرجێکی دیاریکراوی مێژووییدا بە ڕاستی نازانێ پەردەیان لەسەر هەڵداتەوە و بیانخاتە بەرچاوی بیروڕای گشتی خەڵکی وڵاتەکەی. هۆیەکەشی ئەوەیە کە لەو وەختە دیاریکراوەدا بڵاوکردنەوەی مەسەلەکە بە قازانجی گشتی تێکۆشان بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانی حیزب و گەل نابێت، بەڵام ئەمە بەو مانایە نیە کە ئەو کارەساتە بۆ هەتا هەتایە لەبیر دەبرێتەوە و هیچ کاتێک پەردەیان لەسەر هەڵنادرێت. مەسەلە هەر ئەوەیە کە باسی ئەو ڕووداوانە هەڵدەگیرێ بۆ هەل و مەرجێکی لەبارتر کە خزمەت بە بەرەوپێشچوونی ئامانجەکان بکات.
ئەوەی لەمەودوا باسی دەکەین شتێکە لەو بابەتە. لەم کورتە باسەدا دەمانەوێ هەندێک ڕووداوی مێژوویی بۆ بیروڕای گشتی گەلی کورد و گەلانی ناوچە ڕوون بکەینەوە و لەو ڕێگایەوە هەڵوێستی سەرۆکایەتی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق (قیادە) دەرهەقی بزووتنەوەی میللی دیموکراتی گەلی کورد لە کوردستانی ئێران بە گشتی و حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران بە تایبەتی بخەینە بەرچاو.
حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران لەو بڕوایەدا نەبوو کە لە هەل و مەرجی ئێستادا ئەو مەسەلانە بێنێتە گۆڕێ و لێیان بکۆڵێتەوە، بەڵام کردەوەی دژی گەلی سەرۆکایەتی پارتی (قیادە) و نووسراوەکانی ئەم دواییەی بەڕێوەبەرانی کە هەوڵ دەدەن ڕووداوەکان بە پێچەوانە بخەنە بەرچاوی خەڵکی کوردستان و بە قازانجی خۆیان ڕاستییەکان بەراوەژوو نیشان بدەن، ناچاری کردین ڕووداوە مێژووییەکانی پازدە–بیست ساڵی ڕابردوو و هەڵوێست و سیاسەتی سەرۆکایەتی پارتی بەرامبەر بە گەلی کورد و حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران بەو جۆرەی کە بووە و هەیە بخەینە بەرچاوی کۆمەڵانی تێکۆشەری خەڵکی کوردستان بۆ ئەوەی بۆ خۆیان ببنە قازی و حوکم بدەن.
شتێکی زیاتر کە ئێمەی هێنایە سەر نووسینی ئەم کورتە باسە ئەوەیە کە سەرۆکایەتی پارتی لە دوو ساڵی ڕابردوودا هەمیشە لە سەبر و خۆپاراستنی حیزبی ئێمە کەڵکی خراپی وەرگرتووە و بێدەنگی ئێمە لەسەر سیاسەتی دژی گەلی و کردەوەی تاوانبارانە و گومانلێکراوی خۆی بە نیشانەی کزی و بێهێزی حیزبی ئێمە و بزووتنەوەی میللی دیموکراتی گەلی کورد و کوردستانی ئێران زانیوە. هەروەک هاونیشتمانانی بەڕێزمان ئاگادارن، سەرۆکایەتی پارتی بیشەرمی گەیاندوەتە رادەیەک کە بۆ داپۆشینی خیانەتەکانی خۆی درۆ و بوختان بۆ حیزبی ئێمە هەڵدەبەستێ و ڕووخساری دزێو و بەکرێگیراوانەی خۆی لە ئێمە دادەبینێ. لەوەش زیاتر، لەم دوایانەدا شان بە شانی جاش و ئەرتەش و پاسدار و هەموو هێزە سەرکوتکەرەکانی ڕێژیمی کۆنەپەرستی خومەینی لەشکری بۆ سەر خاکی کوردستان کێشاوە و شارو گوندی کوردستانی ئێران پەلاماردەدا.
هەربۆیە بەڕێوەبەرایەتی حیزبی ئێمە گەیشتە ئەو بڕوایە کە بێدەنگ بوون لە ڕاست خیانەت و جینایەتەکانی ئەو تاقمە بەکرێگیراوو چڵکاوە لەوە زیاتر دروست نیە و پێویستە واقیعەتی ڕووداوەکان لە کۆنەوە تا ئەمڕۆ بە ئاشکرایی و بێ پەردە بخرێتە بەردەم کۆمەڵانی زەحمەتکێشی خەڵکی کوردستان و سەرانسەری ئێران.
هەڵوێستی خەڵکی کوردستانی ئێران بەرامبەر بزووتنەوەی کوردستانی عێراق بە سەرۆکایەتی بارزانی
پاش سەرکەوتنی شۆڕشی چاردەی ژووئیەی ساڵی ١٩٥٨ی عێراق، دەرفەتێکی مێژوویی بۆ گەلی کورد لە کوردستانی عێراق هاتە پێش تا بتوانێ مافە نەتەوایەتییەکانی خۆی بە شێوەی خودموختاری لە چوارچێوەی عێراقێکی دیموکراتدا وەربگرێ. بەدوای سەرکەوتنی شۆڕشی ئازادی و دیموکراسی، تا ڕادەیەکی زۆر لە عێراقدا جێگیر بوون. پارتی دیموکراتی کوردستان کە تا ئەو دەم بە نهێنی خەباتی دەکرد، دەستی بە تێکۆشانی ئاشکرا کرد. زوو ڕۆژنامە و گۆڤاری کوردی بە ڕەسمی و بە ئاشکرا بڵاو بوونەوە کە یەکیان «خەبات» ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق بوو. بارزانییەکان کە ١٣ ساڵ بوو لە یەکێتی شۆرەوی دەژیان، گەڕانەوە وڵات و دروشمی برایەتی کورد و عەرەب لە عێراقدا وەک واقعیەتێک خۆی نواند.
حکوومەتی (عبدالکریم قاسم) لە سەرەتادا زۆر هەنگاوی بەکەڵک و شۆڕشگێڕانەی بە قازانجی خەڵکی عێراق و چینە زەحمەتکێشەکان هەڵینایەوە، کە یەکێک لەوانە مەسەلەی دابەشکردنی زەوی زار بوو. بەڵام بەرە بەرە (قاسم) لە پەرگرتنی بزووتنەوەی نیشتمانی خەڵکی عێراق ترسا و لەلایەکی دیکەش هێزە دیموکراتی و نیشتمانییەکانی عێراق نەیانتوانی لە گۆڕانی سیستمی سیاسی عێراق قازانجی دواڕۆژی خەڵکی وڵاتەکەیان وەربگرن. لە ئاکامدا ڕۆژبەڕۆژ ئازادییە دیموکراتییەکان بەرتەسک کرانەوە و زەمینە بۆ تێکچوونی وەزعی سیاسی لە عێراقدا ئامادە بوو.
ساڵی ١٩٦١ هەندێک لە دەرەبەگەکانی کوردستانی عێراق کە لە بەرنامەی ئیسلاحی ئەرزی ڕێژیمی (عبدالکریم قاسم) ناڕازی بوون دەستیان دایە چەک و چوونە شاخ. پاش ماوەیەک پارتی دیموکراتی کوردستان سەرۆکایەتی بزووتنەوە چەکدارییەکەی گرتە دەستی خۆی و دروشمی نەتەوایەتی خودموختاری بۆ کوردستان هەڵگرت. لەو مێژووەوە، واتە لە سپتامبری ١٩٦١ەوە، بزووتنەوەکە شێوەیەکی نەتەوایەتی بەخۆیەوە گرت و بەرە بەرە چین و توێژەکانی گەلی کورد لە کوردستانی عێراق لە دەوری خۆی کۆ کردەوە.
لە ١١ی سپتامبری ١٩٦١ تا شەشی مارسی ١٩٧٥، واتە ماوەی چواردە ساڵدا، بزووتنەوەی کوردستانی عێراق بە زۆر قۆناخی جۆربەجۆردا تێپەڕیوە کە بەداخەوە ئەنجامەکەی تێکچوون و تێشکانێکی بێ وێنە بوو کە لە مێژووی گەلی کوردا بە «ئاش بەتاڵ» ناوبانگی دەرکردوە. ئێمە نامانەوێ بە وردی بچینە نێو ئەو باسەوە کە هۆی ئەو شکستە گەورەیە چی بووە و بزووتنەوەیەک کە بە قسەی سەرکردایەتی پارتی خاوەن سەد هەزار پێشمەرگە بوو، چۆن و لەبەر چی لە ماوەی چەند ڕۆژدا ئاداری بە سەر پادارییەوە نەما. ئەو باسە پێویستی بە وەخت و دەرفەتێکی زۆرتر هەیە و لە کورتە باسدا جێگای نابێتەوە. تەنیا شتێک کە دەمانەوێ قامکی لەسەر دانێن، مەسئولیەتی سەرۆکایەتی پارتییە لەو ئاش بەتاڵەدا؛ ئاش بەتاڵێک کە بە قیمەتی گوژران و ئیعدامی سەدان کەس و ئاوارەبوونی سەدان هەزار کەس لە برا کوردەکانی عێراقمان تەواو بوو. جگە لەوەش بزووتنەوەی گەلی کورد لە کوردستانی عێراق دەیان ساڵ وەدواخست. ئەو ڕاستییە بۆیە وەبیر دەخەینەوە، چونکە سەرۆکایەتی پارتی تا ئێستاش نەک هەر خۆی لەو شکستە گەورەیە بە مەسئول نازانێ، بەڵکو خۆی وەک قارەمانێک نیشان دەدا و ئاکار و کردەوەکانی بە شێوەیەکە کە هەروا بزانە گەلی کورد شتێکیش بە سەرۆکایەتی پارتی و بنەماڵەی بارزانی قەرزارە.
ئێمە باسی ڕووداوەکانی بیست ساڵی ڕابردوودا وردەوردە ئاکار و کردەوەکانی سەرۆکایەتی پارتی وەک سەرکردەی بزووتنەوەی ١٩٦١ی کوردستانی عێراق و بەتایبەتی ڕەفتاری بنەماڵەی بارزانی ڕوون دەکەینەوە و لەو ڕێگایەوە گۆشەیەک لە هۆیەکانی ئەو ئاش بەتاڵە مێژووییە و مەسئولیەتی سەرۆکایەتی پارتی لەو شکستە گەورەیە نیشان دەدەین. بەڵام ئەوەی زیاتر مەبەستی ئێمەیە ڕوونکردنەوەی هەڵوێستی گەلی کورد و حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران بەرامبەر بزووتنەوەی کوردی عێراق و سیاسەتی سەرۆکایەتی بزووتنەوە دەرهەق بە تێکۆشەرانی گەلی کورد و حیزبی دیموکراتی ئێرانە.
هەر لە سەرتای دەستپێکردنی بزووتنەوەی ساڵی ١٩٦١ی گەلی کورد لە کوردستانی عێراقەوە، حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران بەشێکی زۆر لە کار و تێکۆشانی خۆی بۆ پشتگیری و یارمەتی ئەو بزووتنەوەیە وەکار خست. خەڵکی کوردستانی ئێران بە هیوا و هومێدێکی زۆرەوە چاویان بڕیبووە بزووتنەوەی گەلەکەمان لە کوردستانی عێراق و بە ئیمان بەو ڕاستییە کە وەدەستهێنانی مافە ڕەواکانی گەلی کورد لە هەر بەشێکی کوردستاندا دەتوانێ ببێتە نموونە بۆ بەشەکانی دیکەی کوردستانیش، هەرچی لە توانایاندا بوو لە یارمەتی ماددی و مەعنەوی بێدرێغ پێشکەشی ئەو بزووتنەوەیان کرد.
کادر و مەسئولانی حیزبی ئێمە، چ ئەوانەی لە نێو خۆی وڵاتدا بە نهێنی تێدەکۆشان و چ ئەوانەشی کە ئاوارەی کوردستانی عێراق بووبوون، قورسایی کاری خۆیان خستبووە سەر تێکۆشان بۆ ناساندن و یارمەتیدانی بزووتنەوەی گەلەکەمان لە کوردستانی عێراق. کادرەکانی ئێمە کە لە کوردستانی عێراق ئەو دیو دەژیان دەستەدەستە بە نهێنی دەگەڕانەوە کوردستانی ئێران و بە کۆمەکی ڕێکخراوەکانی حیزبی چەک و پووڵ و تەقەمەنی و خواردەمەنی و بەرگ و پێڵاو کۆ دەکردەوە و دەیانگەیاندە براکانیان لە کوردستانی عێراق. پێویستە ئەوەش بگوترێ کە زۆربەی ئەو یارمەتییانەی کۆدەکرانەوە و بەڕێدەکران ڕاستەوخۆ دەگەیشتنە دەستی بارزانی.
خەڵکی کوردستانی ئێران باشیان لەبیرە کە لە ژێر زەبروزەنگی ساواکدا ئەندامانی حیزبی ئێمە یارمەتییان بۆ بزووتنەوەی کوردستانی عێراق کۆدەکردەوە و زستانان کە بەفر ڕێگاکانی دەگرت و وڵاغ دەرنەدەچوو، ئەو خەڵکە بەشەرەفە پشتێنێک بەفریان دەدڕی و بە کۆڵ کۆمەکەکانی خۆیان ئاوای ئەو دیو دەکرد.
خۆ لە جەبهەکانی شەڕیشدا ئەندامان و لایەنگران و کادر و مەسئولەکانی حیزبی هیچ کاتێک خۆیان لە برا پێشمەرگە عێراقییەکانیان هەڵناوارد و هەمیشە شان بە شانی ئەوان لە چیا و پێدەشتەکانی کوردستاندا سنگیان بە گولەوە نا. چیاکانی هەندرین و زۆزک و بەشی بادینان و ناوچەی پشدەر و پێنجوێن و بە کورتی هەموو جەبهەکانی شەڕی کوردستانی عێراق شاهیدی گیانبازی پێشمەرگە کوردە ئێرانییەکانن کە بە چەک و فیشەک و هەموو ئیمکاناتی خۆیان لە ژێر سەرکردایەتی برا کوردەکانی ئەو دیودا شەڕیان دەکرد و تەنانەت چاویان لەوە نەبوو جارێکیش ناویان ببرێ.
با ئەوەش بڵێن ڕەفتاری بارزانی و سەرکردایەتی بزووتنەوەی کوردستانی عێراق لە سەرتاوە تا ئەو وەختەی کە زۆرتر تەکیەی لەسەر یارمەتی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان بوو لەگەڵ براکانی ئاوارەی ئێمە و هەروەها لەگەڵ حیزبی ئێمە دۆستانە بوو. بەڵام وردەوردە حکوومەتی حەمەڕەزاشا و دەزگای جاسوسی ساواک دەستیان کێشایە نێو بزووتنەوە و لەگەڵ سەرۆکایەتی کەوتنە تەون و بەست. پێ بە پێی لێک نزیک بوونەوەی ڕێژیمی شا و سەرکردایەتی بزووتنەوەی کوردستانی عێراق، ڕەفتار و هەڵوێستی سەرۆکایەتی بارزانی بەرامبەر بە حیزبی ئێمە خراپ و خراپتر دەبوو. هەتا دەزگای جاسوسی ساواک زیاتر خۆی لە بارەگای بارزانی نزیک دەکردەوە، مەیدانی کار و تێکۆشانی کادر و ئەندامانی حیزبی ئێمە بەرتەسکتر دەکرا.
سەره بههاری ساڵی ١٣٤٤، ئەفسەری بەناوبانگی ڕۆکنی دووی ئەرتەش، سەرهەنگ مدرسی، لە ناوچەی سەنگەسەر ــ کە ئەو کاتە ناوەندی سەرکردایەتی بزووتنەوە بوو ــ جێگیر بوو. بە گەیشتنی سەرهەنگ مدرسی ڕوون بوو کە مەبەستی ئەوە تێکلیفی براکانی ئێمە دیاری بکات. سەرۆکایەتی بارزانی کە ناتوانرا سەرپیچی بکات لە فرمانی ساواک و ڕۆکنی دووی ئەرتەشی ئێران، بە ڕەسمی نوێنەرانی حیزبی ئێمە بانگ کرد و پێیان ڕاگەیاند کە دەبێ بنکەکانیان لە نزیک سنووری ئێران تێکبدەن و بە هیچ جۆرێکیش هاتوچۆی کوردستانی ئێران نەکەن. لەوەش زیاتر ڕۆیشت و داوای کرد هەموو چەشنە تێکۆشانێکی حیزبی دیموکراتی کوردستان لە ناو خۆی وڵاتدا ڕابگیرێ. بەدوای ئەو فەرمانە مێژووییە، ئەفرادی بارزانی بۆ خۆیان پەلاماری بنکەکانی کوردی ئێران لە نزیک سنوور دا و تێکیان پێچاند و، بۆ ئەوەی براکانی ئێمە نەتوانن بەیاننامە و نووسراوەی حیزب بڵاوبکەنەوە، هەموو کەرەستەی چاپەمەنی و کتیبخانەکەشیان بەتاڵ برد.
لێرەدا بوو کە سەرۆکایەتی بارزانی یارمەتی دەوڵەتی کۆنەپەرست و نۆکەری ئیمپریالیزمی حەمەڕەزاشا لە جێگای یارمەتی خەڵکی کوردستان دانا. ڕووی کردە دوژمنانی گەلی کورد و پشتگیری کرد لە کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان. لە ڕاستیدا، بەردی بناخەی «ئاش بەتاڵ» ساڵی ١٩٧٥ی بارزان ــ کە مێژوو بەناوبانگیش کرد ــ لێرەدا دانراوە، و تا ئێستاش گەلی کورد لە کوردستانی عێراق و بەشەکانی دیکەی کوردستان کوتەکی ئەو لاری بوونەوەی سەرۆکایەتی بارزانی دەکەون.
بۆ حەقیقەت و مێژوو دەبێ بگوازرێتەوە کە کۆمەڵانی بەشەرەفی خەڵکی کوردستانی عێراق و ئەندامان و پێشمەرگەکانی پارتی و تەنانەت بەشێکی زۆر لە کادری بەڕێوەبەرایەتی پارتی دژی ئەو سیاسەتە بوون. بەڵام بەرامبەر بە دیکتاتۆری و سەرەڕۆیی بنەماڵەی بارزانی کارێکیان لەدەست نەدەهات. ئەوان دەیانزانی دۆستی ڕاستەقینەی بزووتنەوەی کوردستانی عێراق، گەلی کوردی ئێران بووە نەک حکومەتی حەمەڕەزاشا. بە دوور لە چاوی دەزگای جاسوسی بارەگای بارزانی، هەمیشە دۆستایەتی تێکۆشەرانی کوردی ئێرانیان دەکرد و دڵخۆشیان پێیان دەدا. زۆر بەشەرەفی کوردی عێراقیش بە شتێکی تاوانپێکراوەوە پەیوەندیدار بوون بە کوردی ئێران، کەوتنە بەر لافاوەی ڕق و قینی بارزانیەکان و تووشی ئەشکەنجە و زیندان و ئازار و جەزرەبە بوون.
لە سەرەتادا دیار بوو، دوایان بە بەڵگە جێگیر بوو، کە شەرتی بنەڕەتی یارمەتیدانی ڕیژێمی حەمەڕەزاشا بە سەرکردایەتی بزووتنەوەی کوردستانی عێراق ئەوە بووە کە ئەو سەرکردایەتیە ڕێگای نەدەدات هیچ چەشنە بزووتنەوەیەکی دژی ڕیژێمی کۆنەپەرست و نۆکەری ئیمپریالیزم لە کوردستانی ئێران سەر هەڵبدرێ و گوڵ بکات.
پیاو لە حەق دا بلاوە، دەربارەی بارزانی زۆر بە سەرراستی ئەو بەڵێنەی بە جێ گەیاند و هیچ کاتێک نەیهێشت لە بارەی پەهلەوی گلە بکات. رووداوەکانی پاشتر ــ کە لەمەودوا باس دەکەین ــ باشی نیشان دەدەن کە بارزانی چۆن بێقەولقەرار بووبوو لەگەڵ گەلی کورد و چۆن هێتا سەر بەەو بەڵێنە باوەڕدار مایەوە کە پێی دا بۆ دوژمنانی گەلی کورد.
بەهاری ساڵی ١٣٤٦، ئیدریس بارزانی لە رێگای بیسیمەوە فەرمان دا بە (عەلی شەعبان) بارزانی ــ فەرماندەی پێشمەرگە لە ناوچەی بیتوین ــ کە بچێتە سەر بنکەی حیزبی دیموکراتی کوردستان لە گوندی «دیری» و هەموو هاوڕێیانی بگرێ. بەڵام پێش ئەوەی عەلی شەعبان بتوانێ ئەو فەرمانەی دژی گەلی جێبەجێ بکات، بە هۆی کوردێکی بەشەرەفەوە خەبەرەکە گەیشت بە براکانی ئێمە. شەهید کاک سولیمانی موعینی و هاوڕێکانی، کاتێک خەبەرەکەیان زانی، تێگەیشتن کە لە کوردستانی عێراق گیانیان لە مەترسی دایە و جێ بۆ خەباتکەرانی کوردی ئێران نەماوە. بۆیە ئەوان هەر بەو ڕاپەڕینەوە خۆیان گەیاندە کوردستانی ئێران.
بە دواویاندا، دەستە دەستە کادر و ئەندامانی ئاوارەی حیزبی دیموکراتی کوردستان گەڕانەوە ئێران و لە هال و مەرجێکی زۆر دژوار و پڕ لە زەبروزەنگی پۆلیسدا، تێکۆشانی سیاسی خۆیان دەستپێکرد. دیارە ڕیژێمی حەمەڕەزاشا نەتوانی تێکۆشانێکی وا بەربڵاوی حیزبی بەرگەی بگرێت، و هەربۆیە هەزاران جاش و ژاندارم نارد بۆ ڕاونانی خەباتکەرانی حیزب. لە ئەنجامدا، هاوڕێیانمان جگە لەوەی چەکدارانە دیفاع لە خۆیان بکەن، رێگایەکیان بۆ نەمایەوە، و بەو شێوە ڕاپەڕینی چەکدارانەی ساڵانی ١٣٤٦–٤٧، کە بە شێوەیەکی زۆر ئەنجامی سیاسەتی دژی کوردی سەرۆکایەتی بارزانی بوو، بیوەخت و بێ ئەوەی خۆی بۆ ئامادەکرابێ، دەستی پێکرد.
هەرچەندە ڕاپەڕینەکە خۆی بۆ ساز نەکرابوو، بە چەشنێکی گشتی هەڵ و مەرج لە ئێراندا بەرھەمدرا. بەهۆی ئەوەی کۆمەڵانی زەحمەتکێشی خەڵکی کوردستان بە گەرمی پشتگیری لە پێشمەرگەکانی حیزب دەکردن، ئەو ڕاپەڕینە ١٨ مانگ خۆی راگرت و دەردی سەریکی زۆری بۆ ڕیژێمی بەکرێگیراوی پەهلەوی درووست کرد.
حکومەتی ئیستیبدادی پەهلەوی، کاتێک تێگەیشت بە هەموو جاش و ژاندارمەکانی ناتوانیت ڕاپەڕینەکە سەرکوت بکات، هاواری بۆ بارزانی کرد و داوای لێی کرد کە به بەپێی ئەو تەعەهودەی پێشتر داوێتی بۆ سەرکوت کردن و کوژاندنەوەی ئاگری ئەو ڕاپەڕینە پارمەتی بدا. لێرەش دا دەربارەی بارزانی پیاوانە (!)، فریای دەرباری پەهلەوی کەوت و بە دڵسۆزیەوە! بە هاواری گەیشت.
سەرەبەهاری ساڵی ١٣٤٤ ئەفسەری بەناوبانگی روکنی دووی ئەرتەش، سەرهەنگ مدرسی، لە ناوچەی سەنگەسەر کە ئەو کاتە ناوەندی سەرکردایەتی بزووتنەوە بوو جێگیر بوو. بە گەیشتنی سەرهەنگ مدرسی بۆ ئەوێ، تەکلیفی براکانی ئێمە ڕوون بوو. سەرۆکایەتی بارزانی کە نەیدەکرا لە فەرمانی ساواک و روکنی دووی ئەرتەشی ئێران سەرپیچی بکات، بە ڕەسمی نوێنەرانی حیزبی ئێمەی بانگ کرد و پێیان ڕاگەیاند کە دەبێ بنکەکانیان لە نزیک سنووری ئێران تێک بدەن و بە هیچ جۆرێکیش هاتوچۆ بۆ کوردستانی ئێران نەکەن. لەوەش زیاتر ڕۆیشت و داوای کرد کە هەموو چەشنە تێکۆشانێکی حیزبی دیموکراتی کوردستان لە نێو خۆی وڵاتیشدا ڕابگیرێ. بەدوای ئەو فەرمانە «مێژووییە»دا ئەفرادی بارزانی بۆ خۆیان پەلاماری بنکەکانی کوردی ئێران لە نزیک سنوورەکان دا و تێکیاندا و پێچان، و بۆ ئەوەی کە براکانی ئێمە نەتوانن بەیاننامە و نووسراوەی حیزبی بڵاوبکەنەوە، هەموو کەرەستەی چاپەمەنی و کتێبخانەکەشیان بەتاڵان برد.
لێرەدا بوو کە سەرۆکایەتی بارزانی یارمەتی دەوڵەتی کۆنەپەرست و نۆکەری ئیمپریالیزمی حەمەڕەزاشای لە جێگای یارمەتی خەڵکی کوردستان دانا، ڕووی کردە دوژمنانی گەلی کورد و پشتی لە کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان کرد. لە ڕاستیدا بەردی بناخەی «ئاش بەتاڵ»ی ساڵی ١٩٧٥ی بارزانیش لێرەدا دانراوە و تا ئێستاش کە ئێستایە گەلی کورد لە کوردستانی عێراق و تەنانەت لە بەشەکانی دیکەی کوردستانیشدا کوتەکی ئەو لاریبوونەی سەرۆکایەتی بارزانی وەدەکەوێ.
بۆ حەقیقەت و مێژوو دەبێ بگوترێ کە کۆمەڵانی بەشەرەفی خەڵکی کوردستانی عێراق و ئەندامان و پێشمەرگەکانی پارتی و تەنانەت بەشێکی زۆر لە کادری بەڕێوەبەرایەتی پارتیش دژی ئەو سیاسەتە بوون، بەڵام بەرامبەر بە دیکتاتۆری و سەرەڕۆیی بنەماڵەی بارزانی کارێکیان لەدەست نەدەهات. ئەوان کە دەیانزانی ئەوەی بەڕاستی دۆستی بزووتنەوەی کوردستانی عێراقە گەلی کوردی ئێرانە، نەک حکوومەتی حەمەڕەزاشا. بەدزی، دوور لە چاوی دەزگای جاسوسی بارەگای بارزانی، هەمیشە دۆستایەتی تێکۆشەرانی کوردی ئێرانیان دەکرد و دڵخۆشییان دەدانەوە. بەڕاستی زۆر کوردی بەشەرەفی عێراقیش هەر بە تاوانی دۆستایەتی براکانی ئێمە کەوتنە بەر لافاوی ڕق و قینی بارزانیەکان و تووشی ئەشکەنجە و زیندان و ئازار و جەزرەبە بوون.
هەر لە سەرتاوە دیار بوو و دوایش بە بەڵگە دەرکەوت کە شەرتی هەرە بنەڕەتی یارمەتی ڕێژێمی حەمەڕەزاشا بە سەرکردایەتی بزووتنەوەی کوردستانی عێراق ئەوە بووە کە ئەو سەرکردایەتییە ڕێگا نەدات هیچ چەشنە بزووتنەوەیەکی دژی ڕێژێمی کۆنەپەرست و نۆکەری ئیمپریالیزم لە کوردستانی ئێران سەر هەڵبدات و گوڵ بکات.
پیاو هەق بڵێ، دەربارەی بارزانی زۆر بە سەرراستی ئەو بەڵێنەی بەجێ گەیاند و هیچ کاتێک نەیهێشت دەرباری پەهلەوی لەو بارەوە گلەی بکات. ڕووداوەکانی دواتر، کە لەمەودوا باسیان دەکەین، باشی نیشان دەدەن کە بارزانی بێقەولوقەرار لەگەڵ گەلی کورد تا چ ڕادەیەک بەو بەڵێنەی بە دوژمنانی کوردی دابوو هەتا سەر وەفادار مایەوە.
بەهاری ساڵی ١٣٤٦، ئیدریس بارزانی لە ڕێگای بێسیمەوە دەستوری بە (عەلی شەعبان) بارزانی، فەرماندەی پێشمەرگە لە ناوچەی بیتوین، دا کە بچێتە سەر بنکەی حیزبی دیموکراتی کوردستان لە گوندی (دیری) و هەموو هاوڕێیان بگرێ. بەڵام پێش ئەوەی عەلی شەعبان بتوانێ ئەو فەرمانە دژیگەلییە جێبەجێ بکات، بە هۆی کوردێکی بەشەرەفەوە خەبەرەکە بە براکانی ئێمە گەیشت. شەهید کاک سولێمانی موعینی و هاوڕێکانی کاتێک ئەو خەبەرەیان زانی، تێگەیشتن کە لە کوردستانی عێراق گیانیان لە مەترسیدایە و جێپێیەک بۆ خەباتکارانی کوردی ئێران لە کوردستانی عێراق نەماوە؛ بۆیە هەر بەو ڕاپەڕینە خۆیان گەیاندە کوردستانی ئێران.
بەدوای ئەواندا دەستەدەستە کادر و ئەندامانی ئاوارەی حیزبی دیموکراتی کوردستان گەڕانەوە بۆ ئێران و لە هەلومەرجێکی زۆر دژوار و پڕ لە زەبروزەنگی پۆلیسی دا تێکۆشانی سیاسی خۆیان دەستپێکرد. دیارە ڕێژێمی حەمەڕەزاشا نەیدەتوانی تێکۆشانێکی وا بەربڵاوی حیزبی ئێمە تەحەممول بکات و هەربۆیە هەزاران جاش و ژاندارمی بۆ ڕاونانی خەباتکارانی حیزب خستەکار. لە ئەنجامدا هاوڕێکانی ئێمە جگە لەوەی کە چەکدارانە دیفاع لە خۆیان بکەن ڕێگایەکیان بۆ نەماوە، و بەو جۆرە ڕاپەڕینی چەکدارانەی ساڵەکانی ١٣٤٦–١٣٤٧، کە بەشێکی زۆری ئەنجامی سیاسەتی دژیکوردی سەرۆکایەتی بارزانی بوو، بێوەخت و بێئەوەی خۆی بۆ ئامادە کرابێ دەستی پێکرد
هەرچەندە ڕاپەڕینەکە خۆی بۆ ساز نەکرابوو، بە چەشنێکی گشتی هەلومەرج لە ئێراندا بۆ ڕاپەڕینێکی چەکدارانە ئامادە بوو. لەبەر ئەوەی کۆمەڵانی زەحمەتکێشی خەڵکی کوردستان بە گەرمی باوەشیان بۆ پێشمەرگەکانی حیزب کردەوە و پشتیوانییان لێکردن، ئەو ڕاپەڕینە ١٨ مانگ خۆی ڕاگرت و دەردی سەریکی زۆری بۆ ڕێژێمی بەکرێگیراوی پەهلەوی پێکهێنا.
حکوومەتی ئیستبدادی پەهلەوی کاتێک تێگەیشت کە بەو هەموو جاش و ژاندارمەوە ناتوانێ بزووتنەوەی چەکدارانە سەرکوت بکات، هاواری بۆ بارزانی برد و داوای لێکرد کە بە پێی تەعەهودێک کە داوێتی بۆ سەرکوتکردن و کوژاندنەوەی ئاگری ئەو ڕاپەڕینە یارمەتی بدات. لێرەشدا دەرباری بارزانی «پیاوانە» فریای دەرباری پەهلەوی کەوت و بە «دڵسۆزی»یەوە! بە هاواری گەیشت.
کۆمەکی بارزانی بە حکوومەتی حەمەڕەزاشا دووبارە هەبوو: یەکێکیان ئەوە بوو کە ئەفرادی چەکداری خۆی بۆ یارمەتی هێزە سەرکوتکەرەکانی شا ناردە کوردستانی ئێران، و ئەوی دیکەش ئەوە بوو کە لە ناوخۆی کوردستانی عێراق دا کەوتە گرتن و ڕاونان و تەحویلدانەوەی تێکۆشەرانی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، کرا بە زیندوویی یان بە مردوویی.
خەڵکی ناوچەکانی پیرانشاری، سەردەشت و بانە شاهیدن کە چەکدارەکانی بارزانی چۆن لە نێو جەرگی کوردستانی ئێراندا شان بە شانی ئەندامان و جاشەکان، بە دوای پێشمەرگەکانی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێراندا دەگەڕان. (مام وسوو دزەیی) فەرماندەی بەشێک لەو چەکدارانەی هاتبوونە کوردستانی ئێران، پاش چەند ڕۆژ مانەوە و گەڕان لە کوردستانی ئێراندا گەڕایەوە بۆ عێراق. لەوێ بە ئاشکرا گوتبووی: «من ئیتر ناتوانم ئەو خیانەتە بکەم. بە تەواوی هەستم کردووە خەڵکی کوردستانی ئێران بە جاشمان دەزانێ و لە ڕاستیشدا جاشین.» هەر لەسەر ئەوەش (حەسۆ میرخانی بارزانی) فەرماندەی هێزی کاوە لە ناوچەی قەڵادزێ، ڕقی لێ داگرت و هەتا دوای ئاشبەتاڵیش ناکۆکی نێوان ئەو دوو کەسە کۆتایی نەهات.
لە کوردستانی عێراقیش دەزگای دژیگەلی دارودەستەی بارزانی کەوتە گرتن و ڕاونانی ئەو کادر و مەسئولانەی حیزبی ئێمە کە لە کوردستانی گەرمی دا مابوونەوە. یەکەم قوربانی ئەو هێرشە دژیگەلی و ناپیاوانەیە هاوڕێی شەهید (مەلا ڕەحیمی ویردی) خەڵکی مەنیجەلانی بانە و ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران بوو. کاک ڕەحیم کە بە (میرزا ئەحمەد) ناسراو بوو، لە گوندی (سوورە دزە) لە ناوچەی ماوەتی کوردستانی عێراق دەژیا. چەکدارەکانی (عەبدالوەهاب ئەترۆشی)، بەکرێگیراوی ساواک و فەرماندەی ئەو کاتی هێزی خەبات، چوونە سەری گرتیان و بەرەو سنووری ئێران لەگەڵ خۆیان برد. لە ڕێگا زۆر بێشرمانە شەهیدیان کرد و تەرمی بێگیانی ئەو ڕۆڵە تێکۆشەرەیان وەک دیارییەکی بچووک!! تەسلیمی ڕێژیمی چەپەڵی حەمەڕەزاشا کردەوە.
بێجگە لە میرزا ئەحمەد، چوار کەسی دیکەش لە ئەندامان و پێشمەرگەکانی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران هەر لەلایەن عەبدالوەهاب ئەترۆشییەوە گیران و بە زیندوویی تەسلیمی ئێران کرانەوە، کە دوای چەندین ساڵ زیندان ئازاد بوون. ئەو چوار کەسە خەڵکی ناوچەی هەورامان و جوانڕۆ بوون. ساڵی ١٣٤٨یش هەر ئەو جەنابی ئەترۆشییە شەهید کاک (هاشمی حەقتەڵەب) مەشهور بە قادر شەریفی لە یەکێک لە مزگەوتەکانی شاری سلێمانی دا تیرۆر کرد و زۆر بە شانازییەوە خەبەری ئەو «شاکارە»ی بە بێسیم بە بارەگای بارزانی ڕاگەیاند.
پیاو لە حەق دەرنەچی: پاش بەیاننامەی ١١ی مارسی ١٩٧٠ کاتێک (عەبدالوەهاب ئەترۆشی) کرابوو بە ئۆستانداری هەولێر، یەکێک لە نوێنەرانی حیزبی ئێمە لەگەڵ چەند کوردێکی دڵسۆزی عێراق چووبوونە لای و ئەو تاوانەیان بە چاودا دابوو. ناوبراو نامەی ڕەسمی بارەگای بارزانی نیشان دابوو کە دەستوری گرتن و تەحویلدانەوەی میرزا ئەحمەدی پێ دابوو.
لە بەهاری ساڵی ١٣٤٧دا، کاتێک هێشتا بزووتنەوەی چەکدارانەی کوردستانی ئێران درێژەی هەبوو، شەهید سولەیمانی موعینی، ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی حیزبی دیموکراتی کوردستان، لەگەڵ برایەکی کادر بە ناوی (خەلیلی مستەفازادە) ناسراو بە (خەلیل شەوباش)، بە نهێنی چووە شاری سلێمانی تا لە ڕێگای حیزبی کۆمۆنیستی عێراقەوە لەگەڵ هەندێک لە مەسئولانی حیزب کە لە ئەوروپا دەژیان پەیوەندی بگرێ. ئەو سەفەرە کەمێک درێژ بووە و لە ئاکامدا ساواک هەستی کرد کە کاک سولەیمان چووەتە ئەودیو. بۆیە لەگەڵ سەرۆکایەتی بارزانی دەفکری لە دواخستنی سولەیمان کەوتن.
بۆ وەدیهێنانی ئەو ئاواتە چەپەڵە، سەرکردایەتی بارزانی بە هۆی سکرتێری پارتی و ئەندامێکی دیکەی کۆمیتەی ناوەندییەوە لە کاک سولەیمان دەسپێری کە هەوڵ بدات مەسئول و پێشمەرگەکانی حیزب لە کوردستانی ئێراندا بگێڕێتەوە بۆ کوردستانی عێراق، جاری واز لە کوردستانی ئێران بێنن؛ بەو ناوە کە مەسەلەی کورد هەر یەکە و ئێستا کە لە عێراق بزووتنەوە هەیە ناکرێ جەبهەیەکی دیکەش بکەینەوە. بەڵێنیشی پێ دەدەین کە ئەگەر بگەڕێتەوە کوردستانی عێراق، شەخسی بارزانی زەمانەتی پاراستنی گیان و ئەمنیەتیان دەکات. کاک سولەیمان بەڵێن دەدات کە کاتێک گەیشتەوە ئێران، مەسەلەکە لەگەڵ هاوڕێیان باش بکات و نەتیجەیان بداتەوە.
لەسەر ئەو هەوڵ و هەرارە، کاک سولەیمان لە سلێمانییەوە بەرەو کوردستانی ئێران دەگەڕێتەوە. بەڵام لە دەرەوەی شاری سلێمانی دەکەوێتە بۆسەیەکەوە کە (سەدیق ئەفەندی)، ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و مەسئولی لقی چواری پارتی، بە دەستوری سەرکردایەتی بۆی دانابوو.
کاک سولەیمان و هاوڕێیەکی بەو فێڵە نامەردانەیە بە بێ چەک گیران و ڕەوانەی حاجی ئۆمەران کران، کە ئەو کاتە بارەگای بارزانی لێ بوو. کاتێک شەهید سولەیمان دەبەنە لای بارزانی، مەلا مستەفا زۆر جنێو و قسەی کاڵی پێ دەڵێ. بەڵام شەهیدی نەمر، کە دەزانێ بارزانی بڕیاری تەحویلدانەوەی ئەوی داوە بە ئەنقەست و بۆ ئەوەی تووڕەی بکات بەگژی دادی و ئەوەی بەزاری دادی پێی دەڵێ؛ مەبەستیش هەر ئەوە دەبێ کە لەوێ بیکوژن و بە زیندوویی نەدرێتە دەستی ڕێژێمی شا. بارزانی، کە قەت هیچ کەس نەیتوانیوە قسەی لە قسە بکات، لە دین دەردەچێ و لە یەک جەولەدا دەڵێ: «ببەن، ببەن، بیکوژن، سەیە، سەباب».
دیارە ئەو کورتە جوملەیە لە قاموسی بارزانییەکاندا بە مانای موحاکەمە و دادگا و حوکمدان و هەموو شتێکە. ئیتر هەر ئەو شەوە ئەو دوو تێکۆشەرە گولەباران دەکەن و بۆ بەیانی تەرمەکانیان بۆ مەزەی سەر سفرەی شەرابی کاربەدەستانی ڕێژێمی شا دەنێرنەوە ئێران. خەڵکی بەشەرەفی کوردستان بۆ خۆیان دیویانە کە چڵکاو خۆرەکانی ساواک بە چ شێوەیەک و بە چ فیزێکەوە تەرمی بێگیانی ئەو تێکۆشەرە شەهیدەیان بە شارو باژێڕەکاندا دەگێڕا، و پێویست ناکات ئێمە زیاتری لەسەر بڕۆین.
کار بەوەندەوە کۆتایی نەهات. ڕێژێمی شا و دارودەستەی بارزانی پێکەوە لە هەوڵ و تەقەلای کووژاندنەوەی ئاگری ڕاپەڕینی چەکدارانەی کوردستانی ئێراندا بوون. بارزانی لە لایەک چەکدارەکانی خۆی بۆ ڕاونانی تێکۆشەرانی حیزبی ئێمە دەناردە هاواری جاش و ژاندارمەکانی شا، و لە لایەکیش لە بنەوە بە ناوی دڵسۆزی لێی ڕادەسپاردن کە بگەڕێنەوە کوردستانی عێراق و دڵنیابن کە مەترسی یەک هەڕەشە لە ژیانیان ناکات.
لە ساڵی ١٣٤٧دا، ئەگەر لەولا کاک سولەیمان بە دەستی قولەچوماخەکانی بارزانی شەهید کرا، لەم لاشەوە بە ماوەیەکی زۆر کەم تێکۆشەری بەناوبانگ «مەلا ئاوارە» گیرا و پاش سێ مانگ شەهید کرا. کاک «سمایلی شەریفزادە» لەگەڵ سێ کەس لە هاوسەنگەرەکانی لە ناوچەی بانە کەوتنە داو و شەهید بوون. کاک عەولای موعینی لەگەڵ پێشمەرگەی بەناوبانگ «مینەشەم» لە نزیک قالوە لە ناوچەی مەهاباد شەهید کران، و زۆر کەسیش لە پێشمەرگەکان لە پێکهەڵپڕژان لەگەڵ جاش و ژاندارمدا گیانی خۆیان بەخت کرد.
وەختێک بەشێکی زۆر لە بەڕێوەبەرانی بزوتنەوە لە نێو چوون، برا پێشمەرگەکان خۆیان بی دەرەتان و بی سەرپەرشت هاتە بەرچاو. بۆیە کاتێک حەسۆ میر- خانی بارزانی، فەرماندەی هێزی کاوە لە ناوچەی پشدەر، بە قەولی خۆیان لە سەر شەرەفی بارزانی بەڵێنی پی دان کە ئەگەر بگەڕێنەوە عێراق گیانیان لە ئەمان دایە، بەو بەڵێنە رازی بوون و چوونەوە کوردستانی عێراق.
بەڵام قەولی شەرەفی بارزانی یەکان بەو جۆرە وەفای پێ کرا کە جگە لەوەی هەموویان چەک کردن، هەر دەس بە جێ لیکیان بڵاوکردن و پاش چەند ڕۆژێک یازدە کەسیان لێ گرتن و بەبێ سی و دوو لیکردن تەحویلی ئیرانیان دانەوە.
جەللادەکانی ڕیژێمی شا لەو یازدە کەسە چوار ڕۆڵەی بە نرخی وەک “سالح لاجاني” و “سولەیمان کەرقەشان” و “عەولای بایزە منجە” و “حەمەسووریان” بێ موحاکەمە گولە بارن کرد و ئەوانی دیکەش بە زیندانی دوور و درێژ مەحکووم کران. گڵکۆی ئەو چوار شەهیدە ئێستاش لە سەر ڕێگای پیرانشار- نەغەدە شاهیدی نەمری بەکرێگیراوی و خۆفرۆشی بنەماڵەی بارزانی یە.
هاوینی ساڵی ١٣٤٧ هێشتا خوێنی ئەو چوار شەهیدە وشک نەببوە کە دەستی پیاوکوژەکانی بارزانی بە خوێنی دەستەیەکی دیکە لە تێکۆشەرانی ڕێگای ڕزگاری کوردستانی ئێران سوور بوو. دەستەیەک لە پێشمەرگەکان کە لە ناوچەی لاجان ماوونەوە لە گەڵ جاش و ژاندارم لێیان دەبێتە شەڕ. دوای چەند سەعات تەقە و لیکدان ناچار دەبن پاشەکشە بکەن بۆ کوردستانی عێراق.
ئەو برایانە کە پێنج کەس دەبن، لە نزیک سنووری ئێران دەچنە دی یەک بە ناوی “ئالانی”. ژاندارم و جاشەکان کە بە دووربین پاشەکشەی پێشمەرگەکان بۆ خاکی عێراق دەبینن، بە ماشێن دەچنە حاجی ئۆمەران و لەوی دا لەگەڵ چەند چەکدرای بارزانی بە سەرۆکایەتی “غەزالی میرخانی بارزانی” و “ئەحمەد حاجی” و پیاوکوژ و ئەشکەنەچی بە ناوبانگ “سەعید مەسیفی” دەچنە سەریان و دێ یەکە گەمارۆ دەدەن.
پێشمەرگەکان لە پێشدا کەوا دەزانن هەر جاش و ژاندارمەی ئێران دەوریان داون، دەس نادەن و تەقەیان لێ دەکەن. بەڵام غەزالی کە یەکێک لە نیزیکانی دەرباری بارزانی یە بانگیان دەکا و دەڵێ: ئێمە جاش و ژاندارم نین، پێشمەرگەی بارزانین. وەرنەدەری، لە سەر شەرەفی بارزانی کەس هیچتان لێ ناکا و گیانتان لە ئەمان دایە.
برادەرانی ئیمە بۆ ئەوەی شەریان لە گەل پێشمەرگە نەکردبی، سی کەسیان دێنەدەر کە خۆیان تەسلیم بکەن. بەڵام هەر لە دەرگای ماڵەکە دێنەدەری تیرباری سەعید مەسیفی تەقەیان لێ دەکا و هەرسێکیان لە خاک و خوێن دەردەدا!! دوو پێشمەرگەکەی دیکە کاتێک وادەبینن خۆیان بەدەستەوە نادەن و هەتا ئاخر گولە شەڕیان لەگەڵ دەکەن، بەڵام سەرەنجام کە فیشەکیان لێ دەبڕی دێنە دەری ئەوانیش هەر لەوی گولە باران دەکرێن.
جەنازەی ئەو پێنج شەهیدە هەر لەوی دەکەنە دیاری دەستی خۆیان و دەیاندەنە دەستی ژاندارمەکانی شا بۆ ئەوەی بیان هیننەوە ئێران.
ئەوانەی باسمان کردن تەنیا بەشێک لەو تاوانانەبوون کە سەرۆکایەتی بزوتنەوەی کوردستانی عێراق لە ساڵەکانی پیش ١٩٧٠ دا لەگەڵ تێکۆشەرانی کوردی ئێرانیان کردوە. ئەگەر بمانەوی هەمووشتێک باس بکەین دەبی سەدان لاپەڕەی لەسەر بنوسین، بەڵام وەک دەڵێن مستێکنمونەی خەلوارێکە.
ساڵی ١٣٤٨ کۆنفرانسی دووهەمی حیزبی ئێمە پێک هات. کۆمیتەی ناوەندی حیزب بە ناوی کۆنفرانسەوە یادداشتێکی دا بە پارتی و بارزانی و لەوی دا ناڕەزایی خۆی لەو کردەوە ناڕەوایانە دەبڕی. دیارە ئەوان پاش ماوەیەک کۆمیتەی ناوەندی حیزبی ئێمە بۆ باسی هیندیک مەسەلە دەستەیەکی نوێنەرایەتی ناردەلای مەکتەبی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق.
راستە کە دەڵێن بنیادەم کویرزەینە. ئەوانەی لەلایەن مەکتەبی سیاسی یەوە لەگەڵ نوێنەرانی حیزبی ئێمە قسەیان کردبوو بریتی بوون لە “حەبیب محمد کەریم” سکرتێری ئەوکاتی پارتی و “علی عەبداللە” سکرتێری ئیستای پارتی. کاتێک نوێنەرانی حیزبی ئێمە باسی ئەو کارەساتەیان لەگەل کردبوون، هەردووکیان گوتبوویان: “ئەوەی لەگەل حیزبی ئیوە کراوە پەڵەیەکی شەرمە بە نێو چاوانی پارتی یەوە، بەڵام بەڵێن دەدەین دووپات نەبێتەوە.” ئەودەم ئێمە زۆر خۆشحاڵ بووین، هیوامان پیداکرد کەشتی واتازە نەبێتەوە.
کەچی جگە لەو جینایەتانە کە دواتر دەرهەقی کوردی ئێرانیان کرد و لەمەو دوا باسیان دەکەین. زۆر بەداخەوە ئێستا دەبینن هەر ئەو جەنابی عەلی عبدواللەیە. پەڵەی شەرم و شوورەییەکەی هێندە گەورەتر کردوەتەوە کە نەک هەر نێو چاوان و سەر، بەڵکوو تەواوی ئەندامی لەشی پارتی داگرتووە.
دەرچوونی بەیاننامەی ١١ ی مارسی ١٩٧٠ و هەڵوێستی سەرۆکایەتی بارزانی بەرامبەر ح.د.ک.ا
لە یازدەی مارسی ساڵی ١٩٧٠ دا، دوای چەندین جار هات و چۆی نێوان نوێنەرانی دەوڵەتی عێراق و بزوتنەوەی نەتەوایەتی گەلی کوردستانی عێراق، بەیاننامەی بەناوبانگی یازدەی مارس بڵاوکرایەوە. لەو بەیاننامەدا مافە نەتەوایەتی یەکانی گەلی کورد لە عێراق بە شێوەی خودموختاری بەڕەسمی ناسرا بوون و بەردی بناخەی چارەسەرکردنی یەکجاری مەسەلەی کورد لە عێراق دا دانرابوو. لێرەدا بە ڕاشکاوی دەبێ بگوترێ کە بەداخەوە بەیاننامەی یازدەی مارسی ١٩٧٠ ی عێراق وەک شووشەیەکی ناسک وابوو کە دابێتە دەست هیندی منداڵی نەزان یاری پێ بکەن و لە رووی نەفامی یەوە بیشکێنن. ئەگینا ئەو سەنەدە مێژووییە، مافی خودموختاری گەلی کوردی عێراقی بە تەواوی تێدا گونجا بوو و هەر لەو کاتەدا دەیتوانی ببێتە نموونە و ئولگویەک بۆ چارەسەری مەسەلەی کورد لە بەشەکانی دیکەی کوردستانیش.
بەڵام دەوڵەتی حەمەڕەزا شا کەنەی دەتوانی لە دراوسێ یەتی ئێران دا و لە تەنیشت پێنج میلیون کوردی ئێران، کوردستانێکی خودموختار بە چاو ببینی. هەر لە رۆژی دەرچوونی ئەو بەیاننامەیەوە، کەوتە پیلان گێڕان بۆ لە نێو بردنی ئەو دەسکەوتە مێژووییەی گەلی کورد. بۆ ئەو مەبەستە، هەر چەندی توانی خۆی لە بارزانی نیزیک کردەوە و بە گوێ دا خوێند تاکوو موحیتی تەفاهوم و برایەتی لە نێوان دەوڵەتی عێراق و سەرکردایەتی بزوتنەوەی کورد دا تێک بدا و بەو جۆرە پێشی جێ بەجێ بوونی ناوەڕۆکی ئەو بەیاننامەیە بگرێ.
سەرۆکایەتی بارزانیش بێ سەرنجدان بەو واقیعەتە کە ئەو بەیاننامە بەرهەمی دەیان ساڵ خەبات و تێکۆشانی رۆڵە رزگاریخوازەکانی گەلی کوردە و بێ ئەوەی بیربکاتەوە کە بەیاننامەی یازدەی مارس بەرخوێنی دەیان هەزار شەهیدی کوردستانە. بە دندانی نۆکەرانی ئیمپریالیزم کەوتە تێکدانی ئەو هەل و مەرجە لەبار و پڕ لە دۆستایەتی یە کە لە نێوان دەوڵەتی عێراق و بزوتنەوەی گەلی کورد دا پێک هاتبوو.
لێرەدا ئێمە بە هیچ جۆر نامانەوێ پاکانە بۆ کاربەدەستانی دەوڵەتی عێراق بکەین و هەموو تاوانەکە بخەینە ئەستۆی سەرۆکایەتی بارزانی. بەڵام هیندی واقعیەت هەن کە پێمان خۆشە بێ ترس و بێ پەردە بیان خەینە بەرچاوی بیروڕای گشتی خەڵکی کوردستان، چ لە ئێران و چ لە عێراق و چ لە هەر شوێنێکی دیکە کە کوردی تێدا دەژی، بۆ ئەوەی بزانن ئەگەر سەرۆکایەتی بزوتنەوە هەستی بە مەسئوولییەت کردبا، دەیتوانی کوردستانی عێراق لە شەر و ماڵ وێرانی و سەرەنجام ئاش بەتاڵی سەر شۆڕانە بپارێزێ.
بە ئیعترافی نوێنەرانی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق، کاتێک لە فیوریەی ١٩٧۰ دا بۆ یەکەم جار دەستەی نوینەرایەتی پارتی بە نهێنی چووبووە بەغدا و چاوی بە “سدام حسین” جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش کەوتبوو، نوێنەرانی پارتی داوای جێ بەجێ کردنی بەیاننامەی ٢٩ ی ژوئین یان کردبوو کە کاتی خۆی لەلایەن "عبدوالرحمن بزاز"ەوە دەرچوو بوو و تەنیا نەوعێک عدم تمرکزی بۆ کوردستان تێدا بوو. بەڵام سدام حسین گوتبووی: “بۆ چی بەیاننامەی ٢٩ی ژوئین؟ ئێوە وەک نەتەوەیەک لە عێراق دا مافی خودموختاریتان هەیە. وەرن با لەسەر ئەو ئەساسە قسەی لێ بکەین و بە یەکجاری مەسەلەکە ببڕێتەوە”. بەو چەشنە لەسەر مێزی وت وێژ نوێنەرانی دەوڵەتی مەرکەزی بۆ مەسەلەی خودموختاری کوردستان پێشدەست ببون.
هەر بە ئیقراری نوێنەرانی پارتی، پاش ڕێککەوتن لەسەر چوارچێوەی بەیاننامەی یازدەی مارس، سدام حسین پێشنیاری کردبوو: “ئێستا کە لە سەر مەسەلەی خودموختاری رێک کەوتووین، با لەسەر سنوور و سەراوردی ناوچەی خودموختاری وتووێژ بکەین و رێگایەک بۆ ناکۆکی و نێوان ناخۆشی لە دواڕۆژدا نەهێڵێنەوە”. بەڵام نوێنەرانی پارتی کە واد یارە، لە رێککەوتنەکە زیاد لە ڕادەی پێویست بەپەلە بوون. گوتبوویان: نەخەیر، ئەو بەشە هەڵدەگرین بۆ دوایە کە هەل و مەرج ئامادەتر بێ. ئەو بەدبینی یەی لە نەتیجەی چەند ساڵ شەڕدا دروست بووە لە نێو بچێ. بەو جۆرە یەکێک لەمەسەلە بنەڕەتی یەکانی چارەسەرکردنی مەسەلی کوردیان حەواڵەی قەزاو قەدەر کردبوو.
هەڵوێستی پارتی بەرامبەر بە ح.د.ک.ا. پاش بڵاوبوونەوەی بەیاننامەی یازدەی مارس
بڵاوبوونەوەی بەیاننامەی یازدەی مارسی ١٩٧٠ بۆ ڕۆڵەکانی گەلی کورد لە هەموو بەشەکانی کوردستان دا وەک مزگێنی نەجات و سوودی سەرکەوتنی خەبات بوو. هەر بۆیەش لە سەرتاسەری کوردستان دا جێژنی بۆ کراو و شیرینی بۆ بەشرایەوە. بەڵام ئەوەی زیاتر لە هەمووان، بە دەرچوونی ئەو سەنەدە مێژووییە خۆشحاڵ بوو، بەڕێوەبەرایەتی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران بوو.
بەشێکی زۆر لە کادری بەڕێوەبەەرای و کادر و مەسئوولەکانی حیزبمان کە لە کوردستانی عێراق دەژیان و چەند ساڵ بوو بە بیانیوی پاراستنی قازانجی بزوتنەوەی کورد!! هەموو چەشنە تێکۆشانێکیان لێ قەدەغە کراوە و سەرۆکایەتی بزوتنەوەی کوردستانی عێراق ئیحتاجی بە ئێران نەماوە. ئەمجار تەک هەر ڕێگایان دەدەن تێکۆشانی سیاسی خۆیان لە دەرەوە و لە نێو خۆی وڵات دا پەڕە پێ بدەن، بەڵکوو یارمەتیشیان دەکەن و ئەگەر پێویست بێ پێشمەرگەی خۆشیان دەنێرن کە شان بەشانی براکان لە کوردستانی ئێران دژی رێژێمی ئیستبدادی پەهلەوی شەڕ بکەن. بەڕاستیش ئەو ئامادەییە لە زۆر پێشمەرگەی کوردی عێراق بەدی کرا.
بەو هیوا و هومێدەوە، ماوەیەک دوای دەرچوونی بەیاننامەی یازدەی مارس، هێندی لە بەڕێوەبەرانی حیزبی ئێمە چوونە لای بارزانی. پاش پیرۆزبایی و خۆشحاڵی دەربڕین داوایان لێکرد کە دەستوور بدا لە ناوچەکانی سنووری کوردستان، مەسئوولانی پارتی و پێشمەرگە پێش تێکۆشان و هات و چۆی کادرەکانی حیزبی دیموکراتی کوردستان نەگرن و یارمەتی یان بدەن بۆ ئەوەی ڕێکخراوەکانی حیزبی لە کوردستانی ئێران دا پەرە پێ بدەن. تەنانەت داوای ئەوەشیان لێکرد کە لە باری کەرەستەی چاپەمەنیشەوە کۆمەکیان بکەن تا پاپەمەنی حیزب بڵاو بکەنەوە و بەرە–بەرە کۆمەڵانی خەڵکی کوردستانی ئێران بۆ بەرەنگاربوونەوەیەکی توند و تیژ لەگەڵ ڕێژێمی حەمەڕەزاشا ئامادە بکەن.
بەڵام بە پێچەوانەی چاوەڕوانی بەڕێوەبەرانی حیزبی ئێمە، وەڵامی بارزانی ئەوە بوو کە بە هیچ جۆرێ نابێت هات و چۆی کوردستانی ئێران بکەن و لە کوردستانی عێراقیش باش نیە زۆر دیاربن و بنکەی پێشمەرگەتان هەبێ، بە تایبەتی لە ناوچەی سنوور. ئەمجار دەرکردنی ڕۆژنامە و چاپەمەنیش کارێکی خراپە، چونکە بڵاودەبێتەوە و خەڵک دەیخوێننەوە و لەسەری دەگیرێ. کەوابوو ئێستا کە حوکمی زاتی هەیە و وەزیری کورد هەیە، باشترە ئێوە بچن لەگەڵ دەوڵەتی عێراق پەیوەندی بگرن و لە نێو شارەکانی ژێر دەسەڵاتی دەوڵەت بۆ خۆتان دانیشن. هەروەها گوتی: من بۆ خۆم بە وەزیری کاروباری شیمال دەڵێم قسەتان بۆ دەگەڵ دەوڵەتی بەغدا بکەن و بۆ خۆیشتان بچن و بیان بینن.
بە کورتی جەنابی بارزانی، سووک و هاسان تێی گەیاندن کە حیزبی دیموکراتی چەوت حاڵی بوە و پەیوەندی سەرۆکایەتی بزوتنەوەی کوردی عێراق لەگەڵ ڕێژێمی شاهەنشاهی نەپساوە، بەڵکوو تازە خەریکە بەهێز دەبێ و لە پاشە–ڕۆژدا دەگاتە ڕادەی هاوکاری و هاوپەیوەندی تەواویش.
ئەو جوابەی بارزانی بۆ بەڕێوەبەری حیزبی ئێمە یەکجار ناخۆش بوو. حیزبی ئێمە لە لایەک نەی دەویست لەگەڵ دەوڵەتی عێراق پەیوەندی هەبێ، چونکە دەیزانی لە دواڕۆژدا هەر ئەو جەنابی بارزانیە کە بۆ خۆی گرتنی ئەم پێوەندیە پێشنیار دەکا چی پێ دەڵێ. لە لایەکی دیکەش حیزبی ئێمە پێی ناخۆش بوو ناوەندی تێکۆشانی سیاسی خۆی لە کوردستانی عێراق بەرێتە دەر، چونکە لە وڵاتەکەی خۆی دوور دەکەوتەوە و هاتووچوو پەیوەندی لەگەڵ رێکخراوەکانی حیزبی لە ژوورەوەی وڵات دا دژوارتر دەبوو.
هەر لە بەر ئەوە، زۆری هەوڵ دا بارزانی ڕێگای بدا لە کوردستان بمینیتەوە، با هیچ جۆرە یارمەتی یەکیش نەدا چونکە دەیزانی ئەگەر لە وڵاتی خۆی نیزیک بێ، میللەتی کورد ئەوەندەی یارمەتی دەدا کە هەموو پێویستی یەکانی کار و تێکۆشانی سیاسی دابین بکات. بەڵام هەوڵ و تەلای بەڕێوەبەرانی حیزب بە هیچ کوێ نەگەیشت و بارزانی بە هیچ جۆری ڕازی نەبوو کادرەکانی حیزبی ئێمە لە کوردستانی عێراق دا کاری سیاسی بکەن.
ناچار، بە پێچەوانەی ویستی خۆیان، لە ڕێگای نوێنەرانی بارزانیەوە پەیوەندییان بە دەوڵەتی عێراقەوە گرت و ناوەندی تێکۆشانیان لە عێراق دا گوێزتەوە بۆ شارەکانی ژێر دەسەڵاتی دەوڵەت. دیارە هەر لە سەرتاوە، مەسئوولانی حیزب بە ڕەسمی بە سەرۆکایەتی پارتی و حیزبی بەعسیان ڕاگەیاند کە لە عێراق میوانن و کارێکیان بە کاروباری نێو خۆی عێراق نیە و پێیان خۆشە ئەو دۆستایەتی و هاوکاریە کە لە نێوان ئەو دوو حیزبە عێراق دا پێک هاتوە هەروا بەردەوام بێ و زیاتریش گەشە بکات.
دەبێ ئەوەش بگوترێ کە هۆی ئەساسی قەبووڵ کردنی پێشنیاری ئەو کاتی بارزانی، ئەوە بوو کە وەختێک کادرەکانی ئێمە نەیان دەتوانی بگەڕێنەوە وڵاتی خۆیان و لە کوردستانی عێراقیش ڕێگای تێکۆشانیان نەدەدان، باشترە هەر لە عێراق بمێننەوە و کەم کەم تێکۆشانی سیاسیان بخەنەوە نێوخۆی وڵات.
وردەوردە، بە نهێنی هێندێک لە کادرەکانی حیزب بۆ کاری حیزبی ناردرانەوە نێوخۆی وڵات و بە هەر ڕگایەک کە بۆیان دەکرا پەیوەندی یان لەگەڵ ئەندامان و کادرەکانی نێوخۆی وڵات گرت، بۆ ئەوەی سەر لەنوێ ڕێکخراوەکانی حیزب ببوژێنەوە و تێکۆشانی سیاسی خۆیان پەڕە پێ بدەن. ئێستا بزانین سیاسەت و هەڵوێستی سەرۆکایەتی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق، و بە تایبەتی بنەماڵەی بارزانی، بەرامبەر بە حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران چۆن بووە؟
وەک لە پێشدا باسمان کرد، لەسەر پێشنیاری شەخسی بارزانی و لە ڕێگای نوێنەرانی خۆیەوە، ڕێبەرانی حیزبی ئێمە پەیوەندییان لەگەڵ دەوڵەتی عێراق گرت. بەڵام، لەبەر ئەوەی ئامادە نەبوون دەست لە کار و تێکۆشانی سیاسی هەڵبگرن، لەبەر ئەوەی بە پێچەوانەی دەستووری دەربارەی بارزانی ڕۆژنامەیان چاپ دەکرد و، لە هەمووی گرنگتر، لەبەر ئەوەی ڕێژێمی شا لە زیندوو بوونەوەی تێکۆشانی حیزبی دیموکراتی کوردستان ناڕازی بوو، دەزگای سەر بە بارزانی پڕوپاگەندێکی ژەهراوی لە دژی حیزبی ئێمە وەڕێخست و پەیوەندی ڕێبەرایەتی حیزبی ئێمە لەگەڵ عێراق بە «خۆفرۆشی» و «بەعسی گەری» و هەزار ناوناتۆرەی دیکە لە قەڵەم دا، و بەو جۆرە دەرخوادری خەڵکی بێخەبەری کرد. دیارە تا ڕادەیەک بەجێش بوو وابیر بکەنەوە، چونکە ئەوان پەیوەندی بێخۆفرۆشییان لەگەڵ ئێران نەبوو؛ هەر بۆیە ئەو حیسابەشیان بۆ حیزبی ئێمە دەکرد. وەک دەڵێن: «کافر همەرا بە کیش بندارد».
یەکی دیکە لە شاکارەکانی سەرکردایەتی بارزانی ئەوە بوو: دەزگای پاراستنی بارزانی، بە هاوکاری ڕاستەوخۆی لەگەڵ ساواکی شا، چەند نۆکەر و گوێلەمستی خۆی لە نێو کوردە ئێرانیە دانیشتووی عێراق دا قوتکردبووە و ناوی نابوون بە ڕێوەبەرایەتی کاتی حیزبی دیموکراتی کوردستان. ئەو تاقمەیە کە بڵگەی هاوکاری زۆر کەسیان لەگەڵ دەزگای جاسوسی یەکانی حەمەڕەزاشا لەدەست دایە، بە کۆمەکی چەک و پولێک کە لەلایەن شاواکەوە بە هۆی دەزگای پاراستنی بارزانی یەوە پێیان دەگەیشت، توانابوویان چا پەنجا کوردی ساویلکەی ئێرانی فریو بدەن کە شەو و ڕۆژ کرایان ئەوە بوو بسوڕێنەوە و بە دەگویی حیزبی ئێمە بکەن.
سەرۆکایەتی، بە کرێگیراوی ئەو تاقمەیە کە لەلایەن «حەمە عزیز» سەرۆکی دەفتەری بارزانی یان وەزیری دەرباری بارزانی یەوە، کەرەستەی چاپەمەنی یان بۆ دابین کرابوو، زۆرجار بە نوسراویش لە دژی حیزب تەبلیغاتیان دەکرد.
سەرنج ڕاکیش ئەوە بوو کە ئەو تاقمە خۆفرۆشە، لە تەواوی نووسراوەکانیان دا ـ تەنانەت تاقەجارێکیش قسەیان بە ڕێژێمی شا نەدەگوت ـ و لەوەش سەیرتر ئەوە بوو کە زۆر لە نووسراوەکانیان بە ئاشکرا دیاربوو کە کوردی عێراقی نوسیبوونی، و ئەو تاقمە بە کرێگیراوە تەنیا ئەوەندەیان لەسەر بووە بە ناوی خۆیان چاپی بکەن. واقاو بوو کە ئەو جۆرە وتارانە بە دەستی «شێخ محمدی هەرسینی»، نۆکەری ناسراوی ساواک، دەنووسرێن.
(خۆش ئەوەیە پاش سەرکەوتنی شۆڕشی ئێران، ئەو شێخ محمد هەرسینی یە بەدەستی دارودەستەی ئیدریس بارزانی بە شێوەیەکی زۆر گومانلێکراو تیرۆر کرا. وادیارە زۆر شتی نهێنی زانیبێت و ئیدریس بارزانی ترساوە ڕۆژێک وەدەریان بخا و هەندێکیش دەڵێن پولێکی زۆری لەکەن بووە و نەیداوەتەوە بە کوڕەکانی بارزانی.)
لە هەق دەرنەچین: سازکردنی حیزبی کارتۆنی و تاقمی دژی حیزبی، سیاسەتێک نەبوو کە سەرۆکایەتی بارزانی هەر لە دژی حیزبی ئێمە و کوردی ئێران ڕەچاوی کردبێ؛ بەڵکوو ئەو سیاسەتەی لەگەڵ کوردەکانی تورکیە و سوریش بەکار دێن، و هەموو کاتێک لە فکری ئەوەدا بوو کە نەهێڵێ لە هیچ پارچەیەکی کوردستان دا حیزبێکی بەهێز و یەکپارچە هەبێ.
سەرەڕای ئەوانەش، ئەزیەت و ئازاری ئەندام و لایەنگرانی حیزبی ئێمە کە لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی بارزانی یەکان دەژیان، ببووە بەشێک لە سیاسەتی ڕۆژانەیان. دوژمنایەتی ئەوانە زیاتر لەگەڵ ئەو کادرانەی حیزب بوو کە بۆ کار و تێکۆشانی سیاسی هاتوچۆی وڵاتیان دەکردەوە. کادرێکی حیزبی ئێمە دەهاتەوە ئێران، مانگێک دوو مانگ دەمایەوە؛ سازمانی ئەمنیەت شوێنی هەڵنەدەگرت و بۆی نەدەگیرا. بەڵام کاتێک دەگەڕایەوە عێراق، بارزانی یەکان دەیان گرت و لە زیندانە سامناکەکانی خۆیانیان قایم دەکرد.
یەکێک لەو کادرانە کە بەو شێوەیە گیران، هاوڕێ شەهید مەلا قادری وێردی، ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و مەسئوولی تەشکیلاتی بانە بوو. شەهید مەلا قادر ساڵی ١٣٥١ بەسەردان هاتەوە بانە. نزیکەی مانگێک لەو ناوچەیەدا مایەوە، ساواک زەفەری پێ نەبرد. بەڵام کاتێک گەڕایەوە کوردستانی عێراق، لە ناوچەی سولەیمانی، فەتاح ئاغا، فەرماندەی ئەو کاتی هێزی خەبات، گرتی و ڕەوانەی زیندانی بە ناو بانگی «رایەتی» کرد و دایە دەستی سەعید مەسیفی جەللاد، کە ماوەی دە ڕۆژ ئازار و ئەشکەنجەی گیانی و بەدەنی یان کرد.
بەڵام کاتێک حیزبی ئێمە ئیعترازی کرد و بەریان دا، نامەی ڕەسمی هێزی خەبات، بە ئیمزای فەتاح ئاغا، وە لەساکەکەی مەلا قادر دا دەرکەوت، کە دەنووسی: «ئەو تاوانبارە!! هاتوچۆی ئێران دەکا و ڕۆژنامە و نووسراوەی حیزبی دیموکرات دەباتەوە ئێران و دەیەوی پەیوەندی نێوان شۆڕش! و دەوڵەتی ئێران تێکبدا.»
ئەو نامەیە ئێستاش ماوە، و ههرکات بە پێویست بزانرێ لەگەڵ زوو بەڵگەی دیکە بڵاو دەکرێتەوە.
بەو حاڵەش سیاسەتی حیزبی ئێمە هەر ئەوە بوو کە تەحەمول بکرێ و تەنانەت بە نووسینیش کارێکی وا نەکرێ کە ناکۆکی لە نیوان حیزبی ئێمە و پارتی دا بەرەبێ بدایان زیاتەک بگەیەنێ بە بزوتنەوەی رزگاریخوازنەی گەلی کورد، کە سەرکردایەتی یەکەی لە ژێر دەسەڵاتی بنەماڵەی بارزان دا بوو.
لە بەیاننامەی یازدەی مارسی حەفتادا چوارساڵ ماوە دانرابوو کە وەزعی کوردستانی عێراق دۆخی ئاسایی بەخۆیەوە بگرێ و ڕێگا بۆ خۆدموختاربوونی کوردستانی عێراق خۆش بکرێ. جا دوای ئەو چوارساڵە کوردستانی عێراق بە ڕەسمی خودموختاربدرێتی و دەزگاکانی حکومەتی خودموختار کاری خۆیان دەست پێ بکەن.
لە ماوەی ئەو چوارساڵەدا، پەیوەندی نێوان سەرۆکایەتی بزوتنەوەی کورد و دەوڵەتی عێراق بە زۆر قۆناخی جۆر و جوردا تێپەڕی. ئەو دوو سەرکردایەتی یە زۆرجار پیلانی خوێناوی یان لە دژی یەکتر و لایەنگرانی یەکتر نایەوە. زۆر لە لایەنگرانی پارتی و حیزبی بەعس لەلایەن هەوادارانی ئەوەی دیکەوە رفیندران و بێ سەر و شوێن کران، و زۆر ڕووداوی وا هاتنەپێش کە زیانی هەردوو نەتەوەی کورد و عەرەبی عێراق تەواو بوون.
لە ماوەی ئەو چوارساڵەدا، ئەگەر چەند مانگی دوای یازدەی مارسی لێ دەرکەین، زۆر بەکەس پەیوەندی دۆستانە لە نێوان ئەو دوو سەرکردایەتی یەدا هەبوو. ئەوە بۆ خۆی باسێکی جیاوازە و لەم کورتە باسەی ئێمە دا ناگونجێ. تەنیا شتێک دەمانەوێ باسی بکەین: ئەوەیە کە گەلی کورد نۆساڵی تەواو لە پێناوی خودموختاری دا شەڕی کردبوو؛ سەرەنجام دەوڵەتی عێراقی ناچار کردبوو ئەو مافە ڕەوایەی بەڕەسمی بناسێ. نیزیکەی چوارساڵیش لە بەیاننامەی یازدەی مارسی رابردبوو، هێشتا سەرۆکایەتی بزوتنەوەی کورد گەڵاڵەیەکی بۆ خودموختاری نەبوو. لە ڕاستیدا سەرۆکایەتی بارزانی بۆ خۆشی بۆی ڕوون نەبوو ئەو خودموختارییەی دەبێ بە کوردی عێراق چۆنە، کوێ دەگڕێتەوە و دەسەڵات و ئیختیاری چییە؟
نیزیکی دوو مانگ بۆ زیادەی مارسی ١٩٧٤ ماوبوو کە، لە هەلوەرجێکی زۆر نالەبار و لە موحیتێکی پڕ دردۆنگی و بەدگومانی دا، هەردوولا ـ پارتی و بەعس ـ دەیان ویست قانوون بۆ خودموختاری دابنێن. لەلایەک، دەوڵەتی عێراق لەو ماوەیەدا جێپێ خۆی قایم کردبوو و حازر نەبوو ئیمتیازێک بدا بە کورد؛ تەنانەت حەزی دەکرد تەنیا رەقیبی بەعس لە عێراقدا بزوتنەوەی گەلی کورد بوو، لە مەیدان دەربکات. لەلای دیکەش، سەرۆکایەتی بارزانی لە گەڵ دەوڵەتی شا بە تەواوی گەیشتبوونە یەک و بە قەولی خۆیان شا بەڵێنی ـ رەسمی لامەحدوود و پشتیوانی نامەحدوودی ـ پێدابوو. بارزانیش بەو وەزعە و بەو قەول و قەرارەکە، لەگەڵ ئیمپریالیزمی ئەمریکا بەستبووی، حازر نەبوو بستێک پاشەکشە بکات.
لەو ناوەدا کۆمەڵانی خەڵکی کوردستانیش بە نیگەرانی یەوە چاوەڕوانی هەوڵ و تەقەڵای دڵسۆزان بوون کە بەشکوو بتوانن ئەو دوولایەنە کەلەڕەقە لە یەکتر نزیک بکەونەوە. لەو بارەوە، بەڕێوەبەرانی حیزبی ئێمە تەقەل لایەکی زۆریان بە خەرج دا و زۆر تێکۆشان بۆ ئەوەی سەرکردایەتی بزوتنەوەی کورد و کاربەدەستانی دەوڵەتی عێراق بگەنە یەک و گەلی کورد جارێکی دیکە تووشی شەڕ و ماڵوێرانی نەبێ. بێجگە لەوەش، بەڕێوەبەرایەتی حیزبی ئێمە بە تەواوی نێگەرانی ئەوە بوو کە ڕۆژێک ئێران و عێراق ڕێک کەون و بزوتنەوەی هەقخوازی گەلی کورد ببێتە قوربانی ئەو ڕێککەوتنە.
نیگەرانی لە چارەنووسی گەلی کورد و لە ڕێککەوتنی ئێران و عێراق لەسەر حیسابی بزوتنەوەی کورد، شتێک نەبوو هەر لە مێشکی ڕێبەرانی حیزبی ئێمەدا. لە چاوپێکەوتنێکی سکرتێری گشتی حیزبی ئێمە لەگەڵ مەلا مستەفا بارزانی لە زستانی ساڵی ١٩٥٢ دا، دکتۆر قاسملۆ بە بارزانی گوت: تۆ ئەوەندە تەکیە دەکەیە سەر کۆمەک و پشتیوانی دەوڵەتی ئێران. نازانی حەمەڕەزا ـ شا ـ دوژمنی سوێندخۆری گەلی کورد لە هەموو بەشەکانی کوردستانە؟ تۆ هیچ بیرت لەوە کردوەتەوە ئەگەر ڕۆژێک دەوڵەتی شا و دەوڵەتی عێراق ڕێککەوتن، تەکلیفی بزوتنەوەی گەلی کورد چییە؟ بارزانی کەلە مانۆڕدا، بەڕاستی، وەستا بوو و گوتی: «ئەو دەم منیش لەگەڵ تۆ ڕێک دەکەوم و پێکەوە لێی دەدەین.»
کاتێک حیزبی ئێمە بۆی دەرکەوت کە تازەبوونەوەی شەڕ لە عێراق دا شتێکی مسۆگەرە، بڕیاری دا بەشێک لەو کادر و مەسئوولانەی لە عێراقن لە نێو شارەکان بمێننەوە و بەشەکەی دیکەیان بێنە ناوچەی ژێر دەسەڵاتی پێشمەرگە. چونکە پێمان وابوو ئەگەر هەموویان بێنە کوردستان مەترسی ئەوە هەیە کە وەک جاری گورین تەحویلی ئێران بدرێنەوە، بە قەولی کوردەکانی عێراق بدرێن بە رۆنی شاپەسند.
ئەگەر هەمووشیان لە ناوچەی ژێر دەسەڵاتی دەوڵەت دابن، لەوانەیە دەوڵەتی عێراق فشاریان بۆ بێنێ و ناچاریان بکا کە دژی بزوتنەوەی گەلی کوردی عێراق هەڵوێست بگرن. ئەوەش شتێک بوو کە کادر و ئەندامانی حیزبی ئێمە لە سەختترین هەل و مەرجیش دا و تەنانەت لە کاتێک دا کە گیانیشیان کەوتوەتە مەترسی یەوە، نەچوونە ژێر باری و ملیان ڕانەکێشاوە.
ئەو بڕیارە بەڕێوەبەرایەتی لەلایەن کادر و مەسئوولەکانی دانیشتووی عێراقەوە جێبەجێ کرا. بەشێکیان لە نێو شارەکان دا مانەوە، زۆر بەی هەر زۆریشیان هاتنەوە کوردستان و ناوچەی ژێر دەسەڵاتی پێشمەرگە. لە ماوەی یەک ساڵ شەڕی دوایی کوردستانی عێراق دا، ڕابەرانی حیزبی ئێمە و ئەو کادر و ئەندامانەش کە لە عێراق و لە ناوچەی ژێر دەسەڵاتی دەوڵەت دەژیان، سیاسەتی ئوسوولی حیزبیان بەڕێوە برد و هیچ کاتێک نە بە قسە، نە بە کردەوە، نە بە نووسین شتێکیان نەکرد کە زیان بە بزوتنەوەی کوردی عێراق بگەیەنێ. چونکە هەر وەک لە یاداشتی حیزبی ئێمە دا بۆ سەرۆکایەتی پارتی گوترابوو: هیچ وەخت نابێ پەیوەندی نێوان بەشێک لە بزوتنەوەی گەلی کورد لەگەڵ حکوومەتەکانی دراوسێ بە زیانی بزوتنەوەی کورد لە وڵاتەدا تەواو بێ. ئەمە سیاسەتێکە کە حیزبی ئێمە ئێستاش و لە داهاتووش دا هەر لەسەری دەڕوا.
بەڵام سەرکردایەتی بارزانی، بە پێچەوانەی ئەو سیاسەتە ئوسوولی یە، لە ماوەی ئەو ساڵەش دا دەستی لە ئازار و جەزرەبەی تێکۆشەرانی حیزبی ئێمە هەڵنەگرت و دیسان هەر گرتن و ئازاردانی برادەرانی ئێمە درێژەی هەبوو. دیسانیش تاقمی بەکرێگیراو لە دژی ئێمە هان دەدران و دیسانیش پڕوپاگەندەی ژەهراوی لە دژی حیزبی ئێمە بڵاو دەکرایەوە.
لە مانگی خاکەلێوەی ساڵی ١٣٥٢ دا شەڕ لە کوردستانی عێراق دا دەستی پێ کرد. دەوڵەتی عێراق بە تەواوی ئیمکاناتی نیزامی خۆیەوە پەلاماری هێنایە سەر کوردستان و شار و گوند و شاخ و دەشتی پێکەوە سوتا. خەڵکی کوردستانی عێراقیش لە هەموو ناوچەکان دا وەک یەک ڕاپەڕی و یەکپارچە پشتیوانی خۆی لە بزوتنەوەی نەتەوایەتی گەلی کورد دەربڕی. دەتوانین بڵێین ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٧٤ی خەڵکی کوردستانی عێراق هەتا ئەو دەم لە مێژووی نەتەوەی کورد دا بێ وێنە بوو
بەڵام بزانین سەرۆکایەتی بزوتنەوە چۆنی لەو ڕاپەڕینە گەلیە کەڵک وەرگرت؟ ئەگەر لە پاش ساڵی ١٣٤٤ی هەتاوی سەرۆکایەتی بارزانی پشتی کردە گەلی کوردی ئێران و کۆمەک و یارمەتی ڕێژێمی حەمەڕەزاشای لە جێگای یارمەتی کوردی ئێران دا نا، نۆساڵ پاش ئەوە واتە ساڵی ١٣٥٣ ئەو سەرۆکایەتی یە بە جارێک پشتی کردە کوردی عێراقیش و بە تەواو پاڵی بە ڕێژێمی دیکتاتۆری پەهلەوی و ئیمپریالیزمی ئەمریکا دا. ئەگەر لە ساڵەکانی پێش ١٩٧٠ دا پەیوەندی لەگەڵ ڕێژێمی شایان دەشاردەوە، ئەمجار شانازی یان بەو پەیوەندی یەوە دەکرد و بە هەموو تواناوە تێدەکۆشان بنەماڵەی پەهلەوی بە دۆست و پشتیوانی واقعی گەلی کورد دا بنێن.
بارزانی لەو وتووێژە چاپەمەنی یەکانی خۆی دا هەمیشە داوای کۆمەک و یارمەتی ئینسانی!! لە ڕۆژئاوا دەکرد و جاری واش هەبوو کە زیاتر دەرۆیشت و بە پانەوە دەیگوت: کوردستان دەکەمە ئەیالەتی پەنجا و یەکەمی ئەمریکا.
لە ئەنجامی ئەو سیاسەتە چەوتە دا هێزی پێشمەرگەش ئەو ئیمان و بڕوایەی بەستبوو. هەر بۆیە بە ماوەی کەمتر لە دوو مانگ ئەرتەشی عێراق توانی بەشی هەرە زۆری ناوچەکانی کوردستان بگڕێتەوە و لە هەموو جەبهەکان دا شەڕ بخاتە نیزیک سنوورەکانی ئێران.
لێرەدا سەرۆکایەتی بارزانی هاوکاری ڕێژێمی شای بەکرێگیراو چەندین ئۆردگای پەنابەرانی لە ئێران دا کردەوە و ماڵە کوردەکانی عێراقی نبوە بە زۆر نیوە بە خواهیشت لە سنووری ئێران ئاوای ئەم دیو کرد. کاربەدەستانی دەسەڵاتداری بزوتنەوە بە ئاشکرا ڕیان دەگەیاند: هەر کەس لە شارەکان دا وەمینی جاشە و هەر کەس ئامادە نەبێ ماڵەکەی بەرێتە ئێران جاشە. لە ئاکام دا، جگە لە بەشێک لە دانیشتوانی ناوچە سنووری یەکان، هەرچی بنەماڵەی پێشمەرگە و تەنانەت قاچاغی غەیری پێشمەرگەش بوو لە ئێرانیان پەستاوت.
تمەنی «دەوڵەتی شاهنشاهی»!! لە کوردستانی عێراق ئاشی پێ دەگەڕا. ئابووری ئەودەمی ئێران وەک ئێستا کز و لەرزووک نەبوو و پوولی ئێران لە زۆربەی وڵاتەکانی دەرەوە وەک پوڵێکی ڕەواج وەردەگیرا، بەڵام لە کوردستانی عێراق لە نەتیجەی زۆر بوونی تمەن و کەم بوونی دیناردا دینارێکی عیراقی ١٩ تمەنی ئێرانی یەوە پالی وە بیست و هەشت تمەن دا. بە دوای ئەوەدا لەسەر خەڵکی کوردستانیان کرد کە هەر کەس دینار لە بیست تمەن زیاتر بفرۆشێ سزا دەدرێ، و کاتێک بەوەش باشاریان نەکرد بەڕەسمی موعامەلەیان خستە سەر تمەن و بەو کردەوە ناوچەی ژێر دەسەڵاتی بارزانی لە باری ئابووری یەوە بوو بە بەشێک لە ئێران.
خۆ لە باری نیزامیشەوە وەزعەکە لەوە باشتر نەبوو. لە سەرەتادا تۆپخانەی دوورهاوێژی ئێران لە خاکی ئێرانەوە ناوچە سنووری یەکانی عێراقی دەکوتا. بەڵام زۆری پێ نەچوو کە شەرم و شکۆ هەڵگیرا و ئەرتەشی ئێران لە خاکی کوردستانی عێراق دا جێگیر بوو. ئەم جار ئیتر بە هەر جێگایەک دا رۆیشتبای تۆپخانەی ئەرتەشی ئێران و شەبەکەی دژی هەوایی و تەنانەت مووشەکی دژی هەوایی ئێرانت دەدی. ڕێبوارێک لە نێو جەرگی کوردستانی عێراق دا زۆر جار تووشی دەستەیەک پێشمەرگە دەبوو، بە کوردی قسەی لەگەڵ دەکردن حاڵی نەدەبوون. پاشان بۆی دەردەکەوت کە ئەو بە ناو پێشمەرگانە شاهنشا بۆ رزگارکردنی کوردستان!! بە هاواری بارزانی بەوە ناردوون.
لە ئاخر و ئۆخری پاییزی ١٣٥٣ دا وەزعەکە وای لێ هات کە بێجگە لە ناوچەی سولەیماننی، لە تەواوی جەبهەکان دا شەڕی ئەسڵی لە نێوان ئەرتەشی ئێران و ئەرتەشی عێراق دا بوو. هەر ئەو دەم کە هێندێ لە کاربەدەستانی سەر بە دەزگای بارزانی دڵخۆشی خەڵکیان بەوە دایدەوە کە ئێرانییەکان تۆپی وایان هێناوە لوولەکەی توو میتر درێژە. دڵسۆزی مەسەلەی کورد دەیانی زانی کە وەختێک ئێران و عێراق پێکەوە بەشەڕ دێن، سبەی ڕۆژیش ئەوانن کە پێک دێن و لەو ناوەدا کوردەکە دەم لە پووش دەبێ. دیارە زۆر لە مسئوولەکانی پارتیش ئەو نیگەرانی یەیان بەتوندی هەبوو، بەڵام چما لە ترسی بارزانی دەیان وێرا قسە بکەن؟
لە بەفرانباری ١٣٥٣، ڕۆژنامەنوسێکی بێگانە لە حەمەڕەزاشای پرسی: “لەوانەیە ئێوە لەسەر حیسابی کوردەکان لەگەڵ دەوڵەتی عێراق رێک کەون؟” حەمەڕەزا شا لە وەڵام دا گوتی: “ئێمە هیچ وەخت نیازمان نیە کوردەکان بفرۆشین، بەڵام دیارە وەختێک دوو لایەن پێک دێن، لایەنی سێیەم دەبێ شتێک بدۆڕێنێ.” بەداخەوە ئەو جوابە سەریحەی حەمەڕەزاشاش نەیتوانی بارزانی لە خەو ڕاپەڕێنێ و هەروەک هەمیشە جێگای هومێدی بارزانی “هەوەڵی شا” دووهەم خوای بوو.
لە سەرتای مانگی ١٩٧٥ دا بە بیانووی کۆنفرانسی ئۆپیکەوە شا و سەدام حوسێن لە ئەلجزیرە، پایتەختی ئەلجزائیر چاویان بە یەک کەوت و بە نێو بژیگەرێکی “هەواری بوومیدیەن” رێککەوتننامەی بەناوبانگی شەشی مارس یان ئیمزا کرد. ئەو رێککەوتنە هێندێک ناکۆکی کۆنی سەرسنووری شی تێدا چارەسەر کرابوو، بەڵام مەسەلەی ئەساسی رێککەوتننامەی سێ ماددەیی ئەلجەزیر دوایی هێنان بە پشتیوانی شا لە بزوتنەوەی کورد و تەنانەت هاوکاری دوو دەوڵەتی ئێران و عێراق لە دژی بزوتنەوەی کورد بوو
بە بڵاو بوونەوەی خەبەری رێککەوتنی شا و سەدام، نیگەرانی هەموو کۆڕ و کۆمەڵەکانی دڵسۆزی مەسەلەی کوردی دا گرت. زۆر کەس هەر دەسبەجێ تێگەیشتن کە بزوتنەوەی ژێر سەرکردایەتی بارزانی ئاخر ڕۆژەکانی تەمەنی بەسەر دەبا، بەڵام هێندێک کەس هیوادار بوون کە بزوتنەوەی کوردی عێراق بە شێوەی پارتیزانی درێژە بە ژیانی خۆی بدا. بەپێی خەبەرانە کە ئەو دەم گەیشتن، لە سەرتا دا شوورایەکیش سێک هاتبوو بۆ ئەوەی بە ژمارەیەکی کەم پێشمەرگەی ئازاوە شەڕێکی درێژخایەنی پارتیزانی دەست پێ بکا. بەڵام بارزانی سەفەرێکی تاران دەکا، چاوی بە شا دەکەوێ و دەگەڕێتەوە. ئەمجارە دژی هەر چەشنە بەربەرەکانی یەک ڕا دەوەستێ و بەڕەسمی ئاش بەتاڵەکە ڕا دەگەیەنێ.
چاش، ئاوا بوون بۆ کوردستانی ئێران، بارزانی بەشێکی زۆر لە کوردە ئاوارەکان لە نەغەدە کۆدەکاتەوە و قسەیان بۆ دەکا. لەوێش دا، بۆ ئەوەی هیچ ڕێگایەک نەهێڵێتەوە، دەڵێ: جاران چەکمان پێ بوو، سەدی ٣٠ هیوام بە سەرکەوتن هەبوو، بەڵام ئێستا سەدی ٧٠ هیوادارم بەم زووانە سەرکەوین.
بەم جۆرە شەڕی یەک ساڵەی ١٣٥٣ی کوردستانی عێراق کە زیاتر بە هاندانی ڕیژێمی شا و ئیمپریالیزمی ئەمریکا دەستی پێ کرابوو، بە دەستووری ئەوانیش کۆتایی هات و پاش یەک ساڵ مەرگ و ماڵوێرانی، پاش ئەوەی گەلی کوردی عێراق بەو یەک ساڵە زۆر زیاتر لە نۆ ساڵی پێش ١٩٧٠ قوربانی دا و پاش ئاوارە و دەربەدەر بوونی سەدان هەزار کوردی عێراقی، سەرۆکایەتی بارزانی تەواوی دەسکەوتی چەند ساڵ خەباتی گەلی کوردی بە هاندانی دوژمنانی کورد بەفیرۆدا.
ئێستاش کە ئێستایە، نە بارزانی و نە بنەماڵەکەی تەنانەت حازر نەبوون تۆزقاڵێکیش لە مەسئوولیەتی ئەو شکستە مێژووییە وەستۆ بگرن و دان بەوە بدەن کە مسقاڵێکیش هەڵەیان کردوە. بەڵام دوای ئەو تێکۆشانە گەورەیە، زۆر شت بۆ خەباتکەرانی گەلی کورد ڕوون بووە و زۆر نهێنی ئاشکرا بوون. هەرچەند ئەو شکستە بۆ گەلی کورد زۆر گران تەواو بوو، بەڵام تاقیکردنەوەی بە نرخیش دا یە دەستی تێکۆشەرانی دواڕۆژی ڕێگای ڕزگاری کوردستان.
ساڵی ١٩٧٥ بە دوای ئاش بەتاڵی بارزانی دا “پایک” ڕاپۆرتێکی پێشکەشی مەجلیسی نوێنەرانی ئەمریکا کرد کە لەو دا بە بەڵگە و سەند پەردەی لەسەر هاوکاری بارزانی و سیا، واتە دەزگای جاسوسی ئەمریکا، و کۆمەکی شازدە میلیون دۆلاری ئەمریکا بە بارزانی هەڵدابوو. ئەو ڕاپۆرتە لە ڕۆژنامەی “ویلاچ وویس” ئەمریکایی دا بڵاو کرانەوە.
بەڵام بارزانی و دەست و پێوەندەکانی هەتا ساڵی ١٩٧٧ بە ڕەسمی باسی ئەو هاوکاری یەیان نەدەکرد. لە ٩ی مانگی فیورییەی ١٩٧٧ دا بارزانی، ئەو کاتە لە ئەمریکا دەژیا، نامەیەکی بۆ سەرکۆماری ئەو وەختی ئەمریکا جیمی کارتەر نووسی بوو. پاشان کارتەر وەڵامی نەدابووە، لە ڕۆژی ٣ی مارسی ئەو ساڵە دا نامەیەکی دیکەی بۆ جیمی کارتەر ناردبوو. لەگەڵ ئەو دا روونووسی نامەیەکی هێنری کیسنجر، وەزیری دەرەوەی پێشووی ئەمریکاشی بۆ ناردبوو کە لە ٢٢ی مانگی فێورییەی ١٩٧٧ دا بۆ بارزانی نووسیبوو. هەروەها بارزانی لە ١٤ی فێورییەی ١٩٧٧ دا نامەیەکیشی بۆ ئەندامانی کۆنگرەی ئەمریکا ناردبوو.
ئەو نووسراوانە وەختی خۆی لە ئەمریکا و ئورووپا بڵاو کرانەوە و نوسخەکەیان لەلای حیزبی ئێمە هەیە. بەڵام لێرەدا چەند بەشی بچووک لە نامەکانی بارزانی بۆ جیمی کارتەر باس دەکەین تا بزانین بە چ هیوا و هومێدیکەوە چاوی بریوە بە ئەمریکا و چۆن بە ئیمانەوە داوای کۆمەکی لە کارتەر کردووە.
بارزانی لە نامەی خۆی دا بەڕاشکاوی ڕیژێمی شا و ئیمپریالیزمی ئەمریکا بە دۆست و پشتیوانی خۆی دەزانێ و دەنووسێ:
“کاتێک پێکەوە ژیانی بە ئاشتی لەگەڵ ڕێژێمی بەعس لە توانادا نەما، ئێمە ڕوومان کردە دۆستە ئەمریکایی و ئێرانی یەکانمان.”
هەموو کەس دەزانێ کە بارزانی لە ئێران دا بێجگە لە ڕیژێمی شا دۆستایەتی لەگەڵ کەی دیکە نەکردووە. کەوابوو دۆستە ئێرانی یەکەی شایە و دۆستە ئەمریکایەکەشی “سیا” یە، نەک گەلانی ئێران و ئەمریکا.
بارزانی لەسەر نووسینەکەی دەروا دەڵێ:
“پێیان گوتین کە شۆڕشی کورد هەم لەلایەن ئەمریکا و هەم لەلایەن ئێرانەوە یارمەتی دەدری، بە جۆرێک کە کوردەکان بتوانن دژی ڕیژێمی عێراق خەبات بکەن و بۆ ئەوەی خودموختاری یەکی ڕاستەقینە بۆ کورد و حکوومەتێکی دیموکراتی بۆ عێراق دابین بکەن.”
بەو جۆرە بارزانی هیوای بە دۆستە ئیمپریالیستی و کۆنەپەرستەکانی بووە کە خودموختاری ڕاستەقینەی بۆ وەربگرن. بارزانی زیاتر لەسەری دەروا و بە ڕاشکاوی دەڵێ کە لەسەر قەولی ئەمریکا و ئێران شەڕی سازکردوتەوە.
سەرنج بدەن
لە رۆژەکانی پاش سەرکەوتنی شۆڕش دا، ئەو کاتە کە وەزعیان زۆر پرزە بوو و جاری ئاغای تازەیان ڕووی خۆشی پێیان نەدا بوون، موراجەعەی حیزبی ئێمەیان کرد و ئامادەیی خۆیان بۆ هەر چەشنە هاورکاری یەک نیشان دا. بەڵێنی شەرەف!! یان دا کە لە کاروباری نێو خۆی ئێران دا بە هیچ جۆر دەخالەت نەکەن و تەنانەت وایان نواند کە بێ پرس و ڕا و موافەقەتی حیزبی دیموکراتی کوردستان قامک لەو ئاو رۆناکەن و هەرچی حیزب بۆیان دابنێ، لە قسەی دەرناچن.
کەچی لە شەڕی سێ مانگەی ساڵی ١٣٥٨ دا، کە بە خەیاڵی خۆیان حیزبی ئێمەیان زەعیف هاتە بەر چاو و پێ یان وابوو گەلی کورد لە بەرامبەر هێرشی کۆنەپەرستی ئێران دا خۆی پێ ڕاناگیرێ، هەرچی لە دەستیان هات دژی بزوتنەوەی گەلی کورد و حیزبی دیموکراتی کوردستان کردیان. هەر لە سەرەتای هەڵگیرسانی ئاگری شەڕی سێ مانگەدا، کاتێک کۆنەپەرستان لە پاوە شەڕیان بە گەلی کورد فرۆشت، حیزبی ئێمە قافیلەیەکی کۆمەک و تەقەمەنی بەرەو ناوچەی هەورامان وەرێ خست. بەڵام چەکدرەکانی قیادە لە دزڵی پێشیان پێ گرت و بە هیچ جۆر رێگایان نەدان بڕۆن. لە ئاکام دا پێشمەرگەکانی کورد لە ناوچەی پاوە لەبەر نەبوونی ئازووقە و تەقەمەنی ناچار بوون پاشەکشە بکەن و بەو جۆرە پێشی پەرەگرتنی هێرشی کۆنەپەرستی بەرە لەلا بوو.
ئەگەر ئەو خەیانەتەی قیادە موقت نەبایە و شۆڕشگێرانی کورد لە پاوە، لەو کاتەدا کۆمەک و موهیماتیان پێ بگەیشتایە، بەبێ شێک، چارەنووسی شەڕی کوردستان جۆرێکی دیکە دەبوو.
کاتێک هێرشی دوژمن بە بەربڵاوی لە هەموو ناوچەکان دا دەست پێکرا، لە ناوچەکانی شنۆ، ناغەدە و پیرانشار، پێشمەرگەکانی ئێمە ناچار بوون هێندی بنکەکانی خۆیان لەسەر جادەکان چۆڵ بکەن. کەچی چەکدارەکانی قیادە موقت، کە هەمیشە لە پێشەوەی هێزە سەرکوتکەرەکانەوە دەڕۆیشتن، بێشەرمانە تەواوی ئەو جێگایانەیان گرتەوە و تەنانەت ئازووقەی پێشمەرگەکانیشیان بەتاڵانبرد.
وەختێک شاری شنۆ کەوتە ژێر دەسەڵاتی ئەوان، خەڵکی بەشەرەف و قارەمانی شنۆیە خۆپیشاندانێکی ئارامیان سازکرد. بەڵام خۆفرۆشانی قیادە تەقەیان لەو خەڵکەی بێدیفاعە کرد، شەش کەسیان کوشت و یازدە کەسیان بریندار کرد.
جگە لەو دوژمنایەتی ڕاستەوخۆیە، و سەرباری ئەوەی بۆ خۆیان هەمیشە شوێنە ئیستراتیژیەکانیان بۆ دوژمن دەگرت، لە ناوچەی ورمێ دەستیان کرد بە دەلالی و گەڕان بە نێو سەرۆکعەشیرەتەکانی ناوچەکە. لە ئەنجام دا بەشێکی زۆر لەو سەرۆکعەشیرەتانەیان هەڵفریواند، چەکی خەیانەتیان دانەدەست و کردیان بە جاش.
بەرامبەر بەو خۆشخزمەتیەی کۆنەپەرستی ئێران، ڕوووی مەرحەمەتیشیان لێنەکرد و مانگی دەیمیلیۆن تمەنی جاشانە بۆ بڕینەوە ــ کە پووڵی شەشمانگ، واتە شەست میلیۆن تومەن ــ بە ئاگاداری و لە پیش چاوی ئەفسەرێکی ئەندامی حیزبی ئێمە لە ژاندارمری کلی کێشوەر، بە نەقدی تەسلیمی دەستی جەنابی ئیدریس بارزانی «کوردپەروەر!!» کرد.
لە پایزی ساڵی ١٣٥٨، کاتێک کۆنەپەرستی ئێران لە بەرامبەر قارەمانەتی و فیداکاری گەلی کورد دا بە چۆک داهات، دیسان قیادە موقت دەندەی گۆڕی و بە ڕەواڵەت هەڵوێستی دۆستانەیان گرتە پێش. دیسان وایان نیشاندا کە دەست لە کاروباری ناوخۆی ئێران نادەن و بە پێچەوانە، قازانجی کوردی ئێران ناجوڵێننەوە.
لە پاش تازەبوونەوەی شەڕ لە بەهاری ساڵی ١٣٥٩ دا، لە پێدا سیاسەتیان دۆستانە بوو. بەڵام دوایە، کە بە خەیاڵی خۆیان حیزبی ئێمە زەعیف بوو، کەوتنە دوژمنایەتی.
لە خەزەڵوەری ساڵی ١٣٥٩، چەکدارەکانی قیادە موقت لە ناوچەی مەریوان، بە ناوی ئەوە کە دەیانەوێت بچنەوە دیو لەشکر و موهیماتێکی زۆر بەرەو دزڵی، وەڕێدەخەن. پێشمەرگەکانی حیزب، پێی سیاسەتی گشتی حیزب ــ کە قەت نەبوو دژی کوردەکانی دەرەوەی ئێران هەڵوێستی دوژمنانە بگرێ ــ پێشیان ناگرت. بەڵام کرێگیراوانی قیادە زۆر بەنامەردانەوە بنکەی پێشمەرگەکانی حیزب لە دزڵی بەردەسڕێژی موسەلسەلیان کرد و ئاگر خومپارەیان دا.
لە ئەنجام دا زیاتر لە ١٥ پێشمەرگەی ئێمە شەهید و بریندار کرد و ڕێگای ئیستراتیژی دزڵی گرتەوە و دوو دەستە تەسلیمی پاسدارانیان کرد. بەو جۆرە، بنەماڵەی بارزانی، ئەوەندەی لە توانایان دا بوو، لە هەموو دەرفەتێک کەڵکیان وەرگرت بۆ زەربەوەشاندن بە بزوتنەوەی بەرهەقی گەلی کورد. بزوتنەوەی کوردی عێراقیشان بەو ڕۆژە گەیاند کە دیمان و ئێستاش دەیانەوێ بزوتنەوەی کوردی ئێران تووشی وەها چارەنوسێک بکەن.
لە باری سیاسیشەوە بنەماڵەی بارزانی و بەناوی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق، هەرچی بۆیان کراوە دوژمنایەتی ئێمەیان کردوە. زستانی ڕابردوو، کاتێک خۆفرۆشی بەزیو ڕەحمانی کەریمی پیلانی لە دژی حیزبی ئێمە گێڕا و ویستی پێشمەرگەکانی ئێمە تەسلیمی دوژمنی کورد بکات، بەڕێوەبەرانی ئەو تاقمە خۆفرۆشە لە سەرەتاوە تا ئاخر هاودەستیان لەگەڵی کرد. پاشانیش، کە پیلانی خائینانەی کەریمی بە وشیاری خەڵکی قارەمانی کوردستان پوچەڵ کرایەوە، ناوبراو پەنای بۆ مۆڵگەی جاشەتی ئەوان برد و قیادەش بە گەرمی باوەشی بۆ کردەوە و پەنای دا.
کاتێکیش کە حیزبی ئێمە بە نامەیەکی ڕەسمی ڕەخنە لەو کردەوەیان گرت، لە وەڵامدا نووسیان کە ئێمە کەریمی بە خائین نازانین و بە ئینسانێکی دڵسۆزی دەناسینت. دیارە لە قامووسی ئەوانەدا هەر کەسێک کە لە دژی قازانجی گەلی کورد هەنگاوێک هەڵێنێ، دڵسۆز و نیشتمانپەروەرە و بە شەڕەفە!! ماشەلڵا و هەزار ماشەلڵا!
ئێستا ئەو پرسیارە دەیتە ییش: بنەماڵەی بارزانی چیان لە گیانی خەڵکی کوردستانی ئێران دەوێ؟ بۆچی لە ئێرانن و نەخشەیان بۆ دواڕۆژ چییە؟ ئەوان خائین و خۆفرۆش لە بەیاننامە و نووسراوەکانی خۆیاندا وانیان دەدەن گویا بۆ خودموختاری کوردستانی عێراق تێدەکۆشن و گویا ئێمە ڕێگایان نادەین بچنە عێراق.
لە کاتێکدا، بە پێچەوانەی رەفتاری ئەوان کە نەیاندەهیشت ژن و مناڵی برایانی ئاوارەی ئێمەش لە ناوچەکانی سنووری ئێران دابنیشێن، ئێمە هەمیشە گوتوومانە دەتوانن بچنەوە خاکی خۆیان، لەوی بمیننەوە و لە خاکی کوردستانی عێراق هەرچی بکەن ئازادن و بە ئێمەشمەربووت نیە.
بە شاهیدی دۆست و دوژمن پارکە، ئەوان داوایان کرد ڕێگایان بدەین بچنەوە عێراق و گویا لەوی بمێننەوە. ئێمە نەک هەر ڕێگامان دان، بەڵکو بۆ ئەوەی لەگەڵ ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستانی عێراق تووشی کێشە نەبن، به پێشمەرگەی خۆمان ئیسکورتمان کرد تا گەیشتنەوە خاکی عێراق. کەچی قەت مانگێکیان پێوە نەخرا کە بە غاردان هەڵاتنەوە خۆیان لە جاشخانەکانی ئێران هاویشتەوە.
باشە، پرسیارەکەمان دووبارە دەکەینەوە: ئەوانە بۆچی لە ئێرانن؟ بۆچی شەڕ بە کوردی ئێران دەفرۆشن؟ ئەم دواییانە، ئیدریس بارزانی لە کوبونەوەیەکی جاشەکانی شیمالدا گوتوویەتی تەنیا بنەماڵەی بارزانی حەقی هەیە داوای خودموختاری بۆ کورد بکات. هەر حیزبێک، لە هەر بەشێکی کوردستان دا داوای خودموختاری بکات، ئێمە لێ قبوڵ ناکەین.
دیارە کەس هەقی ئەو کوێخایەتییەی نایە نۆکەرانی گوێلەمەستی سیاسی ئەمریکا و موسادی ئیسرائیل نەداوە. بەڵام ئەگەر ڕاست دەکەن و بۆ خۆیان پێیان وایە بۆ هەقی کورد تێدەکۆشن، بۆچی ناچنەوە وڵاتی خۆیان لە کوردستانی عێراق خودموختاری دابین بکەن؟ ئەو هەموو ناوچە بەتاڵە سنووری کوردستانی عێراق هەیە، بۆچی بنکەیەکیان لێ نەکردوەتەوە؟ دابەزاندنەوە بە کوشتنی ژن و منداڵ و پیر و پاتاڵی کوردستانی ئێران، خودموختاری بۆ کوردی عێراق وەردەگرێ؟
بەڕێوەبەرانی بەناو پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق، ئێستا بە نرخێکی هەرزان خۆیان بە ریژێمێک فرۆشتووە کە نەک هەر خودموختاری کوردستان بە ڕەسمی ناناسێ، بەڵکو لە بنەڕەت دا هەشیتی نەتەوایەتی و نیشتمانپەروەری بە کفر و بە پێچەوانەی ئاینی پیرۆزی ئیسلام دەزانێ. ئەو تاقمە، ئێستا لەگەڵ کۆنەپەرستترین جاش و سەرۆکعەشیرەتەکانی دیکە یەکیان گرتوە. ئەوانە بوونە هاوپالەی کەسانێک کە خوێنی هەزاران کوردی هەژاریان رشتووە و هەزاران بنەماڵەی جوتیاریان لەسەر جێگا و ڕێگای خۆیان هەڵکەندوە.
بێشەرمی ئەو خۆفرۆشانە گەیشتوەتە ڕادەیەک کە لە کاتی هێرشکردن بۆ ناوچە ڕزگارکراوەکان، بە سەرۆک جاشەکانیان گوتوە: «ئێوە تەنیا مەسئوولیەتەکەی وەئەستۆ بگرن، باشتەکە بە ناوی ئێوە بێ. ئەگینا شەڕەکە ئێمە دەیکەین.» و بۆ خۆیان بەرەنگاری پێشمەرگەی حیزبی دیموکراتی کوردستان دەبینەوە.
ئێستا، بۆ هەموو گەلی کورد و بەتایبەتی کوردی عێراق پرسیارەکە هەیە: ئەوانە لەو خۆفرۆشانە بپرسێت، بۆ چی دەیانەوێ کوردی عێراق ڕزگار بکەن؟ یان خودموختاری بۆ هەموو بەشەکانی کوردستان وەربگرن؟ بەڵام کەسیش نابێ چاوەڕوانی وەڵامی ئەو پرسیارە بێ؛ چونکە وەڵامەکە لەلای ئەوان نیە. ئەوان لە سەرەوە ڕا دەستووریان پێ دراوە، و ئەوە دێت لە دەزگای جاسوسی وڵاتە بەکگرتووەکانی ئەمریکا کە دەتوانێ هۆی کردەوەی خائینانەی قیادە ڕوون بکاتەوە.
مەسەلەی دزرانی تەرمی مەلا مستەفا بارزانی
پێش ئەوەی بێنە سەر ئەو باسە پێویستە بگوترێ دووساڵ و نیو پێش ئێستا، کاتێک مەلا مستەفا بارزانی لە ئەمریکا و لە ماڵی دۆستە خۆشەویستەکانی مرد. لەگەڵ ئەوەی وەک لە پێشەوە باسمان کرد، لە ئێران و بە تایبەتی کوردستاندا بیروباوەڕی دژی قیادە زۆر بەهێز بوو، حیزبی ئێمە موافەقەتی کرد کە جەنازەی بارزانی بێتەوە شنۆیە و بە خاک بسپێردرێ.
لە ڕۆژی ناشتنی تەرمی بارزانیدا، خەڵکی بەپەڕەفی شنۆیە زۆر پیاوانە میوانداری دهیان هەزار کوردی عێراقی و ئێرانی یان کوردی دیکە کرد کە هاتبوونە سەر قەبران. ئەندامانی حیزبی ئێمەش هەموو جۆرە خزمەت و هاوکارییەکیان بۆ ناشتنی تەرمی بارزانی بەکار هێنا.
دیارە بۆ ئێمە تا ئێستاش ڕوون نەبوو؛ کاتێک بارزانی لە ئەمریکا مردبوو و حکوومەتی عێراقیش بە ڕەسمی ڕێگای داوە بیبەنەوە عێراق بۆ ناشتنی تەرمی لەوێ، چۆنە کە لە نێو ئەو شوێنەی مردبوو یان شوێنەی لە دایک بووبوو، جێگایەک و وڵاتێکی دیکە بۆ ناشتنی تەرمەکەی هەڵبژێرن؟ ئەگەر مەبست ئەوە بوو کە گویا وەختێک بیگەڕێتەوە عێراق، خۆ ئەگەر لە ئەمریکاش نێژرابایە، ئیمکانی ئەو کارە هەبوو.
کێ دەزانێ دارودەستەی بارزانی هەر ئەو دەمە بوویە تەرمی بارزانی نەهێناوەتەوە ئێران تا لە ڕۆژێکی پێویستدا شانۆسازییەکی وەک ئەمساڵ بکەن و بیکەنە بیانووی پەلامار بۆ سەر خەڵکی کوردستانی ئێران. لەوانەشە ئەو وەخت شتی وایان بە نیازدا نەهاتبوو، بەڵام تازە دەستیان لەوە هەڵگرتبوو جارێکی دیکە بچنەوە عێراق و بۆیە بیانەوە گڵکۆی بارزانی لە نزیک خۆیان بێ و هەرکات ویستیان بە هۆی ئەوەوە پەنابەرەکانی کوردی عێراق لە دەوری خۆیان کۆبکەنەوە.
بەهەر حال، بێنە سەر باسەکە. ڕۆژی دەیپووشپەڕی ئەمساڵ لە شنۆوە خەبەر بە بەڕێوەبەرایەتی حیزبی ئێمە گەیشت کە تاقمێکی خۆفرۆش و خوانەناش، بەشی و گڵکۆی مەلا مستەفا بارزانی یان داوەتەوە و تەرمەکەیان دزیوە. بەڕێوەبەرایەتی حیزبی ئێمە زۆر بەو خەبەرە ناڕەحەت بوو و بە ڕەسمی لە دەنگی کوردستانی ئێرانەوە ئەو تاوانە وەک کردەوەیەکی دژی ئینسانی و دژی ئیسلامی محکوم کرد. بەخۆشی ئەو رۆژە خەبەر گەیشت کە تەرمەکە دۆزراوەتەوە و بە حورمەتەوە تەسلیمی بنەماڵەکەیان کراوەتەوە.
دیسانیش کۆمیتەی ناوەندی بڕیاری دا لەو کارەساتە بکۆڵێتەوە و بکۆشێ تاوانبارانە بدۆزێتەوە و بە سزای خۆیان بگەیەنێ. لەو بارەوە ڕێنوێنی و دەستووری پێویست بە کۆمیتەی شارستانی حیزب لە ناوچەی شنۆش درا.
بەڵام زۆر بە سەرسوڕمانەوە دیتمان دارودەستەی قیادە و لە سەرووی هەموویانەوە، مەسعوود بارزانی کە گویا سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستانە زۆر پێتانە و بێشەرمانە دەستیان کرد بە بەیاننامەدەرکردن و درۆ و بوختان هەڵبەستن بۆ حیزبی ئێمە کە گویا دزرانی تەرمی بارزانی بە ئاگاداری و دەستووری حیزبی دیموکراتی کوردستان بوویە.
هەر بە دوای ئەو درۆ و دەلەسەیەشدا، بە ڕەسمی هەڕەشەیان کرد کە ئەو کارە بێسزا ناچێ و یان رووحتان لەبەر دانابێ یان قینی دڵیان بە گەلی کورد لە کوردستانی ئێران دەڕێژن. رادیۆ شڕەکەشیان، کە بە ئیمکانی ڕژێمی کۆنەپەرستی خومەینی لە مەرگەوەر لە ناوچەی ورمێ دامەزراوە، دەستی کرد بە بڵاوکردنەوەی تۆمەت و بوختانی بێشەرمانە دژی حیزبی دیموکراتی کوردستان و بزوتنەوەی میللی دیموکراتیکی گەلی کورد لە کوردستانی ئێران.
تەنیا وەڵامی ئێمە بۆ ئەو هەموو درۆ و دەلەسەیانەی بەکرێگیراوانی ئیمپریالیزم ئەوە بوو کە لە ڕادیۆ دەنگی کوردستانەوە ڕامان گەیاند: ئێمە دەرهێنانی تەرمی بارزانی جارێکی دیکە محکوم دەکەین و بەهەموو توانامانەوە بۆ دۆزینەوەی تاوانبارەکان دەکۆشین. بەڵام ئەگەر هێندێک کەس بیانەوێ ئەو ڕووداوە بکەنە بیانوو بۆ ئاژاوەنانەوە لە ناوچەی شنۆ و ورمێ، دەبێ بزانن کە لەگەڵ هێزی یەکگرتووی شەشمیلیۆن کوردی ئێرانی بەرەوڕوو دەبن.
پاش نیوە بژیکردنی هێندێک لە هێزە سیاسییەکانی کوردستان لەسەر داوا و پێشنیاری ماڵی بارزانی، بڕیاری درا کۆمیسیۆنێکی هاوبەش لە نوێنەرانی حیزبی ئێمە و قیادە و ئەوهێزە کوردستانی یانە بۆ لێکۆڵینەوە لەو کارەساتە پێکبێن.
کەچی کاتێک ئەو کۆمیسیۆنە لە شنۆ کۆبووەوە، هیچ نوێنەرێک لەلایەن قیادەوە نەهات. کاتێک نوێنەرانی حیزبی ئێمە هۆی نەهاتنەکەی پرسیان، برایانی کوردستانی گوتبوویان قیادە پێ خۆی بووە، ئەمجارە تەنیا ئێمە بێن و بۆ جاری دووهەم ئەوانیش نوێنەری خۆیان بنێرن.
هەر ئەو دەم نوێنەری حیزبی ئێمە و نوێنەری هێزە کوردستانی یەکان گوتبوو: ئەو هەڕەشە و گوڕەشەی بارزانییەکان دەیکەن و ئەوە کە حازرنین بێنە لای ئێمە و لە کۆمیسیۆندا بەشدار بن، ئەو فکرە بۆ ئێمە دێنێتە پێش کە ئەو کارە دەستی خۆیان کراوە. چونکە ئێمە ئەگەر بمانەویستایە شەڕ بە قیادە بفرۆشین، پێویستمان بەو جۆرە کارە دژی ئینسانی یانە نیە. ئەوان زۆر تاوانیان دەرهەقی ئێمە کردووە کە ئەگەر بمانەویستایە شەڕیان لەگەڵ بکەین، دەبوو لەسەریان وەدەنگ بێین. بەڵام وادیاڕە ئەوان دەیانەوێ شەڕێک بە ئێمە بفرۆشن و ئەو شانۆیەشیان بۆ سازکردوە کە هەستی هێندێ لە براکانی کوردی عێراقی دەدەنە دژی ئێمە.
پاشان نوێنەرانی هێزە کوردستانی یەکان گوتبوویان کە ئێستا قیادە ئەو توندوتیژییە نەماوە و زیاتر بە شێوەیەکی سیاسی و ئووسوولی بۆ مەسەلەکە دەچێت و لەوانەشە بۆ جاری دووهەم حەتمەن نوێنەری خۆی بنێرێ. هەڵبەتە، ئێمە زۆر پێخۆش بوو کە قیادە ڕێگای ئەقڵ و مەنتیقی گرتبێت و ئامادە بێت پێکەوە تاوانبارانی ئەو کارەساتە بدۆزینەوە. کەچی، بەداخەوە دەرکەوت کە بەو جۆرە ویستویانە براکانی نوێنەری هێزە سیاسییەکانی کوردستانیش فریو بدەن و لە بن پەردەوە خۆیان بۆ پێلانی شەیتانی خۆیان ئامادە بکەن.
لێکۆڵینەوە لە مەسەلەی دزرانی جەنازەی بارزانی هێندێک شتی سەرنجراکێشی خستە ڕوو. جارێ تەرمی بارزانی تەنیا بیست میتر دوورتر لە قەبرەکەی بە ساغ و سڵامەتی دۆزرابووە. ئەمجار دەرکەوت کابرایەک بە ناوی ڕحیم میران، کە لەلایەن ماڵی بارزانەوە ئاگاداری گۆڕستانەکەی پێ سپێراوە، سێ چوار مانگ بووە بەو نێوەدا نەهاتوە. تەنیا ڕۆژی پێش ئەو ڕووداوە پەیدابووە و پیاوێکی بەکرێ گرتوە کە سبەینێ بێ گیای سەر گۆڕی بارزانی بدروی. بۆ بەیانیش، پێش دنیا ڕووناک بوون، هەر ئەو کابرایە چوتە لای باوکی کرێکارەکە و گوتوویە: با کوڕەکەت نەیە، چونکە جەنازەی بارزانی دزراوە.
دوای ئەو شانۆسازییە، ڕەحیم میران چوتە مەرگەوەر خەبەری بە بارزانییەکان داوە. بەڵام لە ڕێگا تووشی هەرکەس بووە گوتویە دەچمە ورمێ، و کاتێک هاتوتەوە شنۆیش وای نیشان داوە کە ئاگای لە دزرانی تەرمی بارزانی نیە. پاشانیش هەڵاتوە و چوتە لای مەسعود بارزانی، و ئێستاش کە لە باوەشی خۆیان گرتوە، نەیان هێشتوە بێتەوە شنۆیە کە تەحقیقی لێ بکرێ.
بەڵام ڕووداوەکانی دواتر هێندی شتی تازەشیان دەرخست. جاری دەرکەوت کە کوڕانی بارزانی بۆ بردنە پێشی پیلانی دژی گەلی خۆیان زۆریان لەو ڕووداوە کەڵکی خراپ وەرگرتوە. ئەوان هێندێ لە کوردە پەنابەرە عێراقییەکان بەو جۆرە لە دەوری خۆیان کۆکردوەتەوە و لە دژی خەڵکی کوردستانی ئێران و بە تایبەتی حیزبی ئێمە هانیان داون. جگە لەوەش، سەرۆک عەشیرەتە کوردەکانی دەوروپشتی ورمێ، خائین و خۆفرۆشەکانی تاقمی بەکرێگیراوی حەوت کەسیشیان لە خۆیان هاڵاندوە و هەموویان پێکەوە نەخشەی هێرش بۆ سەر ناوچەکانی مەرگەوەر و تەرگەوەر و دە… و شنۆیان کێشاوە. ئەوە بوو کە بە کەڵک وەرگرتن لە دڵپاکی ئێمە و بە ئاگاداری لەو ڕاستییە کە پێشمەرگە خۆی بۆ شەڕێکی وا ئامادە نەکردوە، پێش جاش و پاسدار و ئەرتەشی ئێران، و بە کوشتدانی دەیان کەس لە کوردە-هەڵخەڵەتاوەکانی عێراق، لە پشتەوە خەنجەریان لە گەلی کورد دا. ناوچەی مەرگەوەر و شنۆیان لە دەستی پێشمەرگە دەرهێنا و دیانە دەستی دوژمنی فاشیست و کۆنەپەرستی گەلی کورد.
بەڵام دوای ئەو خیانەتەی قیادە، لە هێندێک سەرچاوەی باوەڕپێکراوی نێو خۆیانەوە چەند گۆشەیەکی دیکەی مەسەلەکەش ڕوون بوونەوە. دەرکەوت کە هەشت مانگ بووە ڕژێمی خومەینی جاشانەکەی نەداوە بە قیادە، بەڵام بە دەست خۆشانەی ئەو خیانەتە بێجگە لە چەک و تەقەمەنی، جاشانەی هەشت مانگیان لەسەریەک دوانێ کە ئەگەر زیادی نەکردبێ دەکاتە هەشتا میلیون تمەن. لەوخای بە زیاد بێ، بۆ کەسانێک کە دین و ئیمان و گەل و نیشتمانیان بە پوول فروشتووە، هەشتا میلیون تمەن گاڵتەی پێ ناکرێ.
جگە لەوە، ئیسپات بووە کە ئەمانە لەسەر دووپەت یاری دەکەن. ئێستا کە سەڵتەنەت خوازن لە تورکیەوە دەیانەوێ بێنەوە ئێران، دارودەستەی قیادە لەگەڵیان ڕێک کەوتوون کە بە یارمەتی ئەفسەرانی شا، دۆستی نێو ئەرتەشی حکوومەتی ئاخوندی، ناوچەی ورمێیان بۆ پاک بکەنەوە، بەو شەرتە کاتێک گەڕانەوە ئێران و دەسەڵاتیان بەدەستەوە گرت، جاشانەی ئەوان مەحفووز بێ. کەوابوو شانۆسازی دەرهێنانی تەرمی بارزانیش هەر لە خزمەتی ئەو ئامانجە شەیتانییەدا بووە و هەر بە دەستی چەپەلی دارودەستەی قیادە جێبەجێ کراوە.
لە کۆتاییدا دەمانەوێ دوو مەسەلە بخەینە بەرچاوان ئەو کوردە پەنابەرە عێراقییانە کە هێشتا هەستی پاکی کوردایەتی و نیشتمانپەروەرییان تێدا بەهێزە و بێ ئەوەی بۆ خۆیان بزانن کەوتوونە دوای ئەو تاقمە خۆفرۆش و بەکرێگیراوە. یەکەم، ئەو خوشک و برایانەی دەزانن کە کاتی خۆی لقی یەکی پارتی لە دهۆک، لقی دوو لە هەولێر، لقی سێ لە کەرکوک، لقی چوار لە سلێمانی و لقی پێنجیش لە بەغدا بوو. کەچی ئێستا بۆ خۆیان دەبینن کە مەرکەزی ئەو لقانەی پارتی کەوتوەتە پیرانشار و مەرگەوەر و کەرەج و شوێنەکانی دیکەی ئێران. سەرکردە خۆفرۆشەکانیان بەو پەڕی بێشەرمییەوە تابلۆی زەلام و قەبەشیان لە بەر دەرگای ئەو ناو لقانەی پارتی هەڵاوەسیوە. داخوا خوشک و برا کوردە عێراقییانەکان هیچ بیریان لەوە کردوەتەوە کە ئەو کارە مانای ئەوەیە بنەماڵەی بارزانی بە یەکجاری خواحافیزییان لە عێراق کردوە و دەیانەوێ بۆ هەمیشە لە ئێران بمێننەوە؟ ئەویتر نەک بۆ کوردایەتی، بەڵکو بۆ خیانەت و جاشەتی؟
دووهەم ئەوەیە کە هەرچەند ئەو خۆفرۆشانە بەکەڵک وەرگرتن لە نیازپاکی حیزب و پێشمەرگە توانیویانە هێندێ جێگا داگیر بکەن، بەڵام گەلی شەش میلیون کوردی ئێران هەرگیز ئەو خیانەتە نابەخشێ و لە داهاتوویەکی نزیکدا خیانەتکاران بە سزای خۆیان دەگەیەنێ.
کەوابێ باشتر نیە ئەو کوردە هەڵخەڵەتاوانە، پێش ئەوەی مۆری خیانەتیان بە نێوچاوانەوە بنووسێ و پێش ئەوەی دەستیان بە خوێنی برایانی خۆیان سوور بێ و بەرلەوەی بە ئاگرێک کە سەرۆکە خۆفرۆشەکانیان هەڵیان گیرساندووە بسوتێن، بەرگی جاشەتی و خیانەت فڕی بدەن و بێنەوە باوەشی گەرمی میللەتی کورد، جا چ لە عێراق چ لە ئێران؟
هیوادارین هەم ئەو خوشک و برا کوردە عێراقیانە کە کەوتوونە دوای قیادە و هەم کۆمەڵانی بەشەرەفی کوردی عێراق بەگشتی جارێک بۆ هەمیشە جەوهەری خۆفرۆشانەی دارودەستی قیادە بناسن و مۆری جاشەتی و خیانەتیان بە نێوچاوانەوە بنێن.
بە هیوای سەرکەوتنی بزوتنەوەی هەقخوازانەی گەلی کورد و ڕووڕەش بوونی هەرچی زیاتری بەکرێگیراوان و خۆفرۆشان.
بۆ هەموو حیزب و ڕێکخراوە دیموکرات و پێشکەوتنخواز و دژی ئیمپریالیستیەکانی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست. کۆمیتەی ناوەندی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران سڵاوێکی گەرمی شۆڕشگێڕانەتان پێشکەش دەکا.
هاوڕێیانی بەڕێز!
حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران وەک بەشێک لە هێزەکانی دژی ئیمپریالیستی و دژی کۆنەپەرستی ناوچە، ماوەی ٣٦ ساڵە لە پێناوی ئازادی و دیموکراسی و بۆ وەدەست هێنانی مافی ڕەوای گەلی کورد لە کوردستانی ئێران خەبات دەکا. حیزبی ئێمە جووڵانەوەی ڕزگاریخوازی گەلی کورد بە بەشێک لە جووڵانەوەی دژی ئیمپریالیستی و ڕزگاریخوازی گەلانی ئێران و هەموو ناوچەی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست دادەنێ و هەمیشە لەسەر ئەو باوەڕە بووە کە پێویستە هێزەکانی شۆڕشگێڕ و پێشکەوتنخواز لە بەسەر هات و ڕووداوەکانی ناوچە یەکتر ئاگادار بکەن و لەسەر گیروگرفتەکان بیروباوەڕ بگۆڕنەوە و لە چارەسەرکردنیاندا یارمەتی یەکتر بدەن.
هەر لەسەر ئەو ئەساسە، کۆمیتەی ناوەندی حیزبی ئێمە سەرنجی ئێوە بۆ هەڵوێست و کردەوەی بنەماڵەی بارزانی ڕادەکێشێت کە هێناوی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق یان لەسەر و ناوە.
ئێمە بە پێویستی نازانین لەبارەی ڕابردووی بەڕێوەبەرانی ئەم پارتییەوە خیانەتیان بە جووڵانەوەی ڕزگاریخوازی خەڵکی کوردستانی عێراق بدوێین، یان لەبارەی سەر بە ئیمپریالیزم بوونی سەرۆکایەتی بارزانی و کوڕەکانی شتێک بنووسین. چونکە پێمان وایە خیانەتی ئەو تاقمە کە جووڵانەوەی نیشتمانی کوردستانی عێراق فیدای قازانجی ڕژێمی شا و ئیمپریالیزمی ئەمریکا کرد لە ڕۆژ رووناکترە.
بەڵام ئێستا کە ئەم دارودەستەیە لە ڕابردوو دەرسیان وەرنەگرتوو و پاش بە فیڕۆدانی خوێنی هەزاران ڕۆڵەی کوردی عێراق، پێکەوە لەگەڵ ئەرتەش و پاسدارانی ڕژێمی خوێنمژی خومەینی هێرشیان هێناوەتە سەر گەلی کورد لە کوردستانی ئێران و هەتا ئێستا بەدەیان ژن و منداڵی بێگوناهیان کوشتووە، دەمانەوێ هێندێ مەسەلەتان بخەینە بەرچاو.
هەڵسوڕێنەرانی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق کە لە ساڵەکانی ١٩٧٥–١٩٦٦ و بە تایبەتی لە دوا ساڵەکانی بزوتنەوەی بارزانی دا بە ئاشکرا کەوتبوونە بن باڵی “ساواک” و “موساد” و “سیا”، بە دەستووری “شا” زۆر کەس لە ڕێبەران و ئەندامانی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێرانیان گرت و تەحویلی ساواکیان داوە کە لە دەست ڕژێمی شا پانایان بۆ عێراق بردبوو. ئەمانە پاشان لە ئێران ئیعدام کران. هەروەها چەند کەس لە ڕێبەرانی حیزبی ئێمە لە عێراق کوشت و تەرمەکانیان بە ساواک فرۆشت.
هەر لە سەرەتاوە هەڵسوڕاوانی پارتی بەم شەرتەوە لەگەڵ ڕیژێمی شا ڕێککەوتبوون کە نەهێڵن جووڵانەوەی دیموکراتی و نیشتمانی لە کوردستانی ئێران پەرەبسێنێ. لە ساڵەکانی ١٩٦٧–٦٨دا، کاتێک خەباتی چەکدارانە دژی ڕیژێمی شا لە کوردستانی ئێران دەستپێکرد، بارزانی جاشەکانی خۆی لەگەڵ ژاندارم و سەربازی ئێرانی وەدوای نیشتمانپەروەرانی کوردی ئێران خەست و تا سەرکوتکردنی ڕاپەڕینی شۆڕشگێڕانی کورد یارمەتی ڕیژێمی شا دا. لەو جەریانەدا بە دەیان ڕۆڵەی دیموکرات و شۆڕشگێڕی کوردستانی ئێران بەدەستی چەکدارەکانی بارزانی و ژاندارمەکانی ئێران شەهید کران.
بەرامبەر بەو خیانەت و جینایەتەی تاقمەکەی بارزانی نسیبەت بە کوردەکانی ئێران، کاتێک لە ساڵی ١٩٧٥ بەهۆی خیانەتی بارزانی و گریدانی سیاسەتی خۆی بە قازانجی ئەمریکایەوە جووڵانەوەی یازدەساڵەی گەلی کورد لە کوردستانی عێراق تێکشکا و دەیان هەزار خاوخێزان دەربەدەر بوون و ڕوویان کردە کوردستانی ئێران، گەلی کورد ئامادە بوون بۆ کردنەوە و بە دڵێکی ئاواڵە پێشوازیان کرد و پەنایان پێدا و بەخێویان کرد.
پاش سەرکەوتنی شۆڕشی ئێران لە ساڵی ١٩٧٩دا، کوڕەکانی بارزانی کە قیادەی مووەقەتیان پێکەهێنا بوو، وایان نیشاندا کە لە کردەوەی خیانەتکارانەی پێشوو پەشیمان بوونەوە و دەیانەوێ لە ڕیزی جووڵانەوەی نەوەی کورددا جێگایان بکرێتەوە. داوایان لە حیزبی ئێمە کرد کە ڕێگا بدات بێنەوە کوردستانی ئێران و لەو دەربەدەری و بڵاوییە ڕزگاربن. حیزبی ئێمەش نەک تەنیا ڕێگایان پێدا، بلکە یارمەتیشیان پێدا.
هەڵسوڕێنەرانی قیادەی مووەقەت لە ماوەی ئەو سێ ساڵەی پاش شۆڕش، نیشانیان داوە کە کاتێک خۆیان بە کز دەزانن دەکەونە پاڕانەوە دژی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران و تەنانەت بە بێ دەستووری حیزبی ئێمە ناچوولێنەوە. لەهەمان کاتدا، زۆرجار لەسەر داوای خۆیان چاویان بە بەڕێوەبەرانی حیزبی ئێمە کەوتبووە و وەفاداریان ڕاگەیاندبوو.
بەڵام لە ساڵی ١٩٧٩دا، کاتێک ڕیژێمی خومەینی ئیعلانکرد بە دژی خەڵکی کوردستانی ئێران جیهاد دەکات، هەڵسوڕێنەرانی قیادەی مووەقەت و چەکدارانی دارودەستەی بارزانی کە گەیشتن کە حیزبی ئێمە کز بووە، دەستپێکردن بە توندوتیژی. لە ناوچەی مەریوان شان بەشانی ژاندارمەکانی ئێران بە گژ پێشمەرگەکانی حیزبی ئێمە داچوون. لە شنۆ تەقەیان لە خۆپیشاندانی خەڵک کرد و شەش کەسیان کوشت. لە ناوچەی ورمێ، دەرەبەگ و کۆنەساواکیەکان بە پشتیوانی ئیدریس بارزانی نزیکەی هەزار ماڵی وەرزێر و زەحمەتکێش دەربەدەر کرد. بە پێشنیاری ئیدریس بارزانی چەند سەد نەفەر لەم ناوچەیەدا بە سەرۆکایەتی دەرەبەگ بوون بە جاشی ڕسمی ڕیژێمی خومەینی.
کۆمیتەی ناوەندی حیزبی دیموکرات چەندجار ئەم کردەوە نالەبارانەی بە چاو هەڵسوڕێنەرانی قیادەی مووەقەت دا داوە و داوایان لێکردوە واز لەم سیاسەتە چەوت و دژی گەڵ بێنن و دەست لە کاروباری کوردستانی ئێران وەرنەگرن. پاش سەرکەوتنی خەباتی گەلی کورد لە شەڕی سێ مانگی ١٩٧٩دا، دارودەستەی قیادەی مووەقەت دووبارە جلی گورگی خوێنمژیان گۆڕیەوە و خۆیان کردەوە بەرخی بێگوناه و پەنایان هێنا بۆ بەڕێوەبەرانی حیزبی ئێمە. حیزبی ئێمەش بۆ دواتر جار تۆبەی ئەوان قەبووڵ کرد بۆ پاراستنی هەزاران پەنابەری کوردی عێراقی.
بەڵام ئەو تاقمە کە ٢٠ ساڵە بازرگانی بە مەسەلەی کورد دەکەن و قازانجی دواڕۆژی نەتەوەی لێکراوی کوردیان داناوە، وەک ئەو جارەی تر بە فەرمانی ڕیژێمی خومەینی شان بە شانی لەسکەر و پاسدار بە ناوی ئیسلام ناوچەی شیمال کوردستانی ئێران خستوونە پەلامار و دەستیان بە کوشتاری خەڵکی بێدفاع کردووە. ئەوانە لە پشت ڕا خەنجەریان لە پێشمەرگەکانی کوردستان داوە. ئەمە لە کاتێکدا دەچێت کە ڕیژێمی خومەینی هەموو ڕۆژێک چەندین تێکۆشەر و ئازادیخواز بە بێ دادگا دەکوژێت. دارودەستەی قیادەی مووەقەت لەهەمان کاتدا بە پشتگیری پاسدارانی خومەینی جینایەت دەکەن و لەسەر پەیوەندییان لەگەڵ “سیا” هەوڵ دەدەن رێگا بۆ سەلتەنەتخوازانی هەڵاتووی شیمالی کوردستان خۆش بکەن و یارمەتیدانیان بدەن بۆ گەڕانەوەی دەسەڵات.
دیارە خەڵکی کوردستانی ئێران توانایەتیان هەیە سەرکوتی ئەم تاقمەی بەکرێگیراوەی سەر بە ئیمپریالیزم بکەن. بێگومان هەڵسوڕێنەرانی قیادەی مووەقەت بە توندی سزا دەدرێن و ئیجازەیان پێ نادرێ لە کوردستانی ئێران جێگیر بن و درێژە بە خیانەت بدەن. ئەم کارە لە ئێستاوە دەستپێکردووە.
کۆمیتەی ناوەندی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران ئەوە بە ئەرکی سەرشانی خۆی دەزانێ کە ئێوە لە کردەوەی خیانەتکارانەی قیادەی مووەقەت لە ئێران ئاگادار بکات و ئەم تاقمە سەر بە ئیمپریالیزم بناسێنێ و داواتان لێبکات هەڵوێستی پێویست بگرن دژ بە جینایەتە ئاشکرەکانی دارودەستەی بارزانی.
لەگەڵ سڵاو و ڕێز؛ کۆمیتەی ناوەندی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران
١٦/٩/١٩٨١ – ٢٥/٦/١٣٦٠
پاشکۆی ١ ـ بە قەڵەمی بەڕێز مەڵا ڕەسووڵ پێشنماز
بۆ مێژوو با ھەموو خەڵک ئەوە بزانێ، ئەو برادەرانەی پاش ماوەی جوڵانەوەی ١٩٦٧ و ٦٨، ئەگەر خۆیان نەگەیاندبا بە کرەجۆ لای مەکتەبی سیاسی کۆنی پارتی، ھەموویان بە دەردی ئەو برادەرانە دەچوون کە ڕادەست کرانەوە.
فەقێ ڕەسوڵ، ناسراو بە «پیرەباب»، خەڵکی گوندەکانی نێوچوان و ئەحمەدبریوی ناوچە، لە جوڵانەوەی ١٩٦٧ و ٦٨ دا بەشدار بوو. یەکێک لە نزیکترین کەسەکانی شەھید مەلا ئاوارە بوو.
بەدوای شەھیدبوونی شەھیدان کاک سولێمان و عەبدولا موعێنی و سولێمان شەریفزادەدا، لەگەڵ تێکرایی پێشمەرگەکان، لەسەر بەڵێنی بەڕێوەبەرانی شۆڕش، ھاتنەوە و خۆیان ڕادەستی بەرپرسانی شۆڕش کردەوە. ناردیانن بۆ ھێزی دەشتی ھەولێر. دوای گیران و ڕادەستکردنەوەی شەھید ساڵح لاجانی و ھەڤاڵەکانی، ئەگەر وریایی و تێبینی پیرەباب نەبایە، ئەویش و زۆر لە برادەرەکانی دیکەش بە دەردی باقی شەھیدەکان دەچوون کە ڕادەست کرانەوە.
بەڵام هەر ئەو شەوەی کە داوایان کردبوون بچن بۆ هێزی ھەولێر، ئەو بە ھەڤاڵە پێشمەرگەکان دەڵێ: «ئەمە بزانم ئەوە فێڵە، با خۆمان دەرباز بکەین.»
ئیتر هەر ئەو شەوە خۆیان دەگەینە دەورووبەری چەمچەماڵ و لەوێش ڕابوونە تا سلێما
پاشکۆی ٢ – بە قەڵەمی هێمن ئەحمەد هۆرێنی – پێشمەرگەی دێرینی یەکێتی نیشتمانی
ئاڵوەتان ئەو جێگایەیە کە ساڵی ١٩٨٢ لە مانگی ئۆکتۆبەردا هێزەکانی یەکێتی نیشتمانی کوردستان دەچنە هاوکاری پێشمەرگەکانی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ایران. ئەوکات سوپای پاسداران تەنگی بە پێشمەرگە هەڵچنی بوو.
هێزی پشتیوان کە کۆمەڵێک کوڕی مەیدانی خوێنگەرم بوون، لە ڕیزەکانی یەکێتی، بە هەستکردن بە ئەرکی هاوخوێنی، هاوزمانی و نەتەوەیی، دەچنە هاوکاری برا پێشمەرگەکانیان لە ناوچەی سەردەشت. ئەوکات ملازم عومەر سەرپەرشتی ئەو هێزەی یەکێتی نیشتمانی کوردستان دەکرد.
یەکێک لەو لاوانەی هەڵبژاردە کە لە مەیدانی شەڕەکەدا ڕۆڵێکی کارای دەبێت، کاک سەلامی کوێخا عزیزە کە ئەوکات لە هەڕەتی لاوی و جوانیدا بووە.
لێرەدا هەر وەسف و سەنای زیندوەکان لازم نیە. بە باشی دەزانم ناوی کۆمەڵێک لەو گیانبەختکردوانە بنوسین کە دەستمان کەوتووە، بۆ ئەوەی ناویان بە زیندووی بمێنێتەوە.
شەهیدانی ڕیزەکانی یەکێتی نیشتمانی کوردستان لە ناوچەی سەردەشت:
١– تالب عومەر شریف، ١٩٥٩ سلێمانی، چوارتا، پێشمەرگەی تیپی ٣٧ی شارباژێڕ، لە ٢٥ی ١٠ی ١٩٨٢ لە کونەمشکێ شەهید کراوە.
٢– حوسێن داوود ڕەشید، ١٩٥٣، پێشمەرگەی تیپی ٥١ی گەرمیان، ڕۆژی ٢٢ی ١٠ی ١٩٨٢ لە نزیک ئاڵوەتان شەهید کراوە.
٣– حوسێن مستەفا ڕەسووڵ، ١٩٥٧ بنگەرد، پێشمەرگەی تیپی ٤٧ی پیرە مەگرون، لە ڕۆژی ١٤ی ١٠ی ١٩٨٢ لە ڕەبەت شەهید کراوە.
٤– سەردار حوسێن عەبدولا، ١٩٥٨ هەولێر، پێشمەرگەی تیپی ٨٣ی هەورێ، ڕۆژی ٢٢ی ١٠ی ١٩٨٢ لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان شەهید کراوە.
٥– سەعدی بکر بایز، تەوێلە ـ هەڵەبجە، پێشمەرگەی تیپی ١١ی هەورامان، ڕۆژی ١٧ی ١٠ی ١٩٨٢ لە کونەمشکێ شەهید کراوە.
٦– عدنان عومەر ڕەسوڵ، ١٩٥٧ کرکوک، پێشمەرگەی کەرتەی یەکی ساڵەیی تیپی ٢١ی کرکوک، ڕۆژی ١٧ی ١٠ی ١٩٨٢ لە کونەمشکێ شەهید کراوە.
٧– عومەر محەمەد عەلی، ١٩٦٤ هەڵەبجە، پێشمەرگەی تیپی ١١ی هەورامان، ڕۆژی ١٧ی ١٠ی ١٩٨٢ لە کونەمشکێ شەهید کراوە.
٨– عێزەدین محێدین محەمەد، ١٩٥٩ سلێمانی ـ قەڵادزێ، پێشمەرگەی تیپی ١١ی هەورامان، ڕۆژی ٩ی ١٠ی ١٩٨٢ لە ئاڵوەتان شەهید کراوە.
٩– فاتیح ڕەئوف ڕەحیم سەنگاوی، ١٩٦٦ سلێمانی ـ سەنگاو، پێشمەرگەی کەرتی سێی هەمەوەندی تیپی ٥٧ی سەگرمە، ڕۆژی ٢٣ی ١٠ی ١٩٨٢ لەسەر شاخی کونەمشک شەهید کراوە.
١٠– فاتح مستەفا ئەمین، ١٩٤٩ سیروان ـ دوجەیلە، پێشمەرگەی تیپی ١١ی هەورامان، ڕۆژی ١٧ی ١٠ی ١٩٨٢ لە ئاڵوەتان شەهید کراوە.
١١– فەیسەڵ عەلی حەسەن، ناسراو بە فیسڵ مەلا عەلی، ١٩٥٧ هەڵەبجە، پێشمەرگەی تیپی ١١ی هەورامان، ڕۆژی ١٧ی ١٠ی ١٩٨٢ لە کونەمشکێ شەهید کراوە.
١٢– محەمەد خدر سەعید، کفری، پێشمەرگەی تیپی ٥١ی گەرمیان، ڕۆژی ٢٢ی ١٠ی ١٩٨٢ شەهید کراوە.
١٣– مستەفا عەلی ماروف، سلێمانی ـ هۆندەرێنە، پێشمەرگەی تیپی ٣٣ی سلێمانی، ڕۆژی ١٤ی ١٠ی ١٩٨٢ لە ئاڵوەتان شەهید کراوە.
١٤– نەزیر واحید محەمەد، ١٩٦٦ هەولێر ـ باڵەک، پێشمەرگەی تیپی ١٢ی سۆران، ڕۆژی ٢٢ی ١٠ی ١٩٨٢ هەر لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان شەهید کراوە.
ئەوەی لە نێوان ناوەکاندا سەرنجی ڕاکێشا، کۆتا ناوە: نەزیر واحید، کە تەمەنی زۆر منداڵ بووە؛ شانزە ساڵ بۆ بەرەکانی شەڕ زۆر منداڵە. دەبێت لە کاتی هەواڵی شەهیدبوونی کوڕەکەیان، باوک و دایکی چی هەست و ھەستیاریکان هەبووبێت.
یادی هەموو گیانبەختکردوان بەرزو پیرۆز، و سەلامەتی بۆ هەموو جەنگاوەرە خۆنەویستان و کاک سەلام دەخوازم.
لە شەڕی ئاڵوەتاندا، لە هاوکاری (حدکا)دا نزیک بە پەنجا پێشمەرگەی یەکێتی شەهید بوون و گیانیان بەخت کردوە، نزیک بە چهل و پێنج چەکداری قیادەی موەقەتەی پارتیش لە هاوکاری سوپای پاسدارانی ئیرانا کوژراون، کە ئێساش کەس و کارەکانیان لە مەلاکانی ئیران پارەکەیان وەرەگرن وە ناوی شەهیدانەوە:
مرۆڤی خوێڕیش جار جار راست ئەکات
ئەم خوێری پیاوە ناوی تۆفیق ڕەحیمی یە و ناوی خۆی گۆڕیوە بۆ مانی جەنگاوەر کوردستانی ههههههه پێشتر لە سەر دزی و قۆڵ بڕی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان ئەگیرێ.
زاواکەیان بە ناوی ئیسماعیل ئەحمەدی موقەدەم فەرماندەی سپای پاسدارانی شارەکەیان کە دواتر بوو بە فەرماندەی نیرو ئینتزامی ( پۆلیس ) ئێران لە زیندان دەری دێنێ و وەک نفوزی ئەنێرێت بۆ ناو کۆمەڵە .
تۆفیق لە لایەن کۆمەڵەوە دەر ئەکرێت و بە ئەمری سپای قودس ڕێگەی ئەوروپا ئەگرێتە بەرو لەوێ ماوەیە خۆی هەڵ ئەواسێ بە پ ک کەدا .
لای ئەوانیش پاش ئاشکرا بوونی پاشەڵی پیسی بە پەڕۆیە پیس ئەکەن بە کلکی یا و فڕێی ئەدەنە دەرەوە و دوری ئەخەنەوە.
ناوبراو ئێستا وەک جاشولکەیەکی سوپای قودس و نفوزی خۆی خزاندۆتە ناو سەربەخۆ خوازان کە لە راستی دا سەر بە دۆلار خوازن و فڕیان بە سەر ، سەر بە خۆ خوازییەوە نیە و یەک لە کاسە لێسەکانی پارتیە و لە ژێر ئەمرو ڕکێفی عەلی عەنی دا بە ڕێکخستن کراوە بۆ لێدان لە پ ک ک و پژاک.
تاکە قسەیەکی راست کە کردبێتی ئەو قسانەیە کە لەو کڵاپەدا ئەیکات .
ئێ جاشێ ناتوانێ قبوڵی بکات پێی بڵێن پژاک .
لای ئاساییە و بگرە شانازیشی پێوە ئەکات پێی بڵێن تۆ پارتیت ، بەڵام پێی تەحەمول ناکرێت بە پژاکی بزانن و گەر بە پژاکیان زانی خۆی ئەکوژێ .
ئەو کاتە ڕاستی پژاکم پێ سەلمێنرا کە بینیم زۆربەی دژبەرەکانی پاشەڵ پیس و کۆنە جاش و ئێستا جاش پارتی و بنەماڵەی بارزانین.
تێبینی :
ناو براو نەخۆشیەکی دەرونی هەیە کە ناوەکەی نازانم بەلام تووش بووان بەو نەخۆشینە گوشار ئەخەنە سەر هاوژینیان کە لە گەڵ پیاوێکیتر پێکەوە سێکسی لە گەڵ بکەن و تا ئێستا سێ خانم لێی جیا بوونەتەوە.
هەر وەها لە ئەوروپا لە سەر جاسوسی بۆ سپای قودس و دژ بە عەرەبستان گیراوە و ڕۆژنامەکانیش بە وردی باسیان کرد کە ئەگەر پێویست بکات وردەکاری و بەڵگەکان ئەخەمە بەر دەستی خەڵک
https://globalgovernment2012.blogspot.com/2014/12/blog-post.html
Inga kommentarer:
Skicka en kommentar