The Shah's Great Betrayal of the Barzani Family The book "The Great Satan, the Little Satan" by Eliezer Tesferrer, the last Israeli intelligence representative in Iran before the Islamic Revolution in 1979, is one of the most important unofficial documents about the hidden triangle of relations between Israel, Iran and the Iraqi Kurds in the 1970s.

 

 #The_Shah's_Great_Betrayal_of_the_Barzani_Family
The book "The Great Satan, the Little Satan" by Eliezer Tesferrer, the last Israeli intelligence representative in Iran before the Islamic Revolution in 1979, is one of the most important unofficial documents about the hidden triangle of relations between Israel, Iran and the Iraqi Kurds in the 1970s.

 

Tesferrer, who had worked for years as a Mossad liaison in Iraqi Kurdistan and alongside Mullah Mustafa Barzani before his mission in Tehran, witnessed firsthand the rise and then the sudden collapse of the Kurdish movement, which, according to him, had its roots in a political decision made in Tehran with the personal consent of the Shah.

Since the early 1960s, and especially after the Baath Party came to power in Iraq, Israel, Iran and the United States have secretly supported the Kurdish uprising in Iraq, led by Mullah Mustafa Barzani.

The common goal of these three actors was simple: to weaken Baghdad by keeping it engaged in a corrosive civil war.
In his memoirs, Tasferrer described this cooperation as an effective triangle that allowed the Kurds to resist the Iraqi army and to somewhat contain the aggressive nature of the Iraqi central government.

Within this framework, Israel provided Barzani’s peshmerga with weapons, military training, and advisors, but the main route of this aid, from equipment to communications, passed through Iranian territory and was coordinated by SAVAK. It was this geographical and logistical dependence that later tied the fate of the Kurds completely to Tehran’s decisions.

In March 1975, Mohammad Reza Shah met with Saddam Hussein, then the vice president of Iraq, on the sidelines of the OPEC summit in Algiers and signed an agreement that became known as the Algiers Agreement.

Under this agreement, in exchange for concessions on the demarcation of the Arvand Rud, or, as the Arabs call it, the Shatt al-Arab, Iran agreed to immediately cut off all military and logistical aid to the Iraqi Kurds and close its borders to the Peshmerga.
The consequences of this decision were disastrous. Within days, the supply line on which Barzani and his forces relied was completely cut off.

The Iraqi army, no longer worried about Iranian interference, attacked Kurdish positions with full force. Tens of thousands of Kurds fled towards the Iranian border, and Barzani’s armed movement, which had continued for nearly a decade with the covert support of Tehran, Israel, and Washington, collapsed.

Read the rest of this note on the Arena News website.

خیانەتی گەورەی شا لە بنەماڵەی بارزانی
کتێبی "شەیتانی گەورە، شەیتانی بچووک" لە نووسینی ئەلیزەر تێسفێرەر، دوا نوێنەری هەواڵگری ئیسرائیل لە ئێران پێش شۆڕشی ئیسلامی لە ساڵی 1979، یەکێکە لە گرنگترین بەڵگەنامە نافەرمییەکان سەبارەت بە سێگۆشەی شاراوەی پەیوەندییەکانی نێوان ئیسرائیل و ئێران و کوردەکانی عێراق لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا.

تێسفێرەر کە ساڵانێک بوو وەک پەیوەندیی مۆساد لە کوردستانی عێراق و شانبەشانی مەلا مستەفا بارزانی پێش ئەرکەکەی لە تاران کاری کردبوو، بە چاوی خۆی شاهیدی سەرهەڵدان و دواتر داڕمانی کتوپڕی بزووتنەوەی کوردی بوو، کە بە گوتەی ئەو، ڕەگ و ڕیشەی لە بڕیارێکی سیاسیدا بوو کە بە ڕەزامەندی شەخسیی شا لە تاران درابوو.

لە سەرەتای شەستەکانی سەدەی ڕابردووەوە و بەتایبەتی دوای هاتنە سەرکاری پارتی بەعس لە عێراق، ئیسرائیل و ئێران و ئەمریکا بە نهێنی پشتیوانییان لە ڕاپەڕینی کورد لە عێراق کردووە کە مەلا مستەفا بارزانی سەرۆکایەتی دەکات.

ئامانجی هاوبەشی ئەم سێ ئەکتەرە سادە بوو: لاوازکردنی بەغدا بە هێشتنەوەی بە سەرقاڵی شەڕێکی ناوخۆی ژەنگاوی.
تاسفێرەر لە بیرەوەرییەکانیدا ئەم هاوکارییەی بە سێگۆشەیەکی کاریگەر وەسف کردووە کە ڕێگەی بە کورد دەدا بەرەنگاری سوپای عێراق ببنەوە و تا ڕادەیەک سروشتی شەڕانگێزی حکومەتی ناوەندی عێراق لەخۆ بگرن.

لەم چوارچێوەیەشدا ئیسرائیل چەک و مەشقی سەربازی و ڕاوێژکاری بۆ پێشمەرگەی بارزانی دابین کرد، بەڵام ڕێگای سەرەکی ئەم هاوکارییە لە کەرەستەی پەیوەندییەوە تا پەیوەندییەکان بە خاکی ئێراندا تێپەڕی و لەلایەن ساڤاکەوە هەماهەنگی دەکرا. هەر ئەم وابەستەییە جوگرافی و لۆجستییە بوو کە دواتر چارەنووسی کوردی بە تەواوی بە بڕیارەکانی تارانەوە بەستەوە.

محەممەد ڕەزا شا لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٧٥ لە پەراوێزی لوتکەی ئۆپێک لە جەزائیر لەگەڵ سەدام حسێن کە ئەوکات جێگری سەرۆک کۆماری عێراق بوو کۆبووەوە و ڕێککەوتنێکی واژۆ کرد کە بە ڕێککەوتنی جەزائیر ناسرا.

به پێی ئه م ڕێککه وتنه ، له به ڕامبه ڕ ئیمتیازدان له سه ڕ دیاریکردنی سنووری ئاروه ند ڕود، یان وه ک عه ڕه ب پێی ده ڵێن، شه تولعه ڕه ب، ئێران ڕازی بوو که ده ستبه جێ هه موو هاوکارییه سه ڕبازی و لۆجستییه کان بۆ کوردی عێراق ببڕێت و سنووره کانی به ڕووی پێشمه ڕگه دابخات.
دەرئەنجامەکانی ئەم بڕیارە کارەساتبار بوون. لە ماوەی چەند ڕۆژێکدا ئەو هێڵەی دابینکردن کە بارزانی و هێزەکانی پشتیان پێ بەستبوو بە تەواوی پچڕا.

سوپای عێراق کە چیتر نیگەران نەبوو لە دەستوەردانەکانی ئێران، بە هێزێکی تەواوەوە هێرشی کردە سەر پێگەکانی کورد. دەیان هەزار کورد بەرەو سنووری ئێران هەڵاتن و بزووتنەوەی چەکداری بارزانی کە نزیکەی دە ساڵ بوو بە پشتیوانیی شاراوەی تاران و ئیسرائیل و واشنتۆن بەردەوام بوو، داڕما.

بەردەوامی ئەم تێبینییە لە ماڵپەڕی ئارێنا نیوز بخوێنەرەوە.

 Xiyaneta Mezin a Şah li Malbata Barzaniyan
Pirtûka "Şeytanê Mezin, Şeytanê Biçûk" a Eliezer Tesferrer, nûnerê dawî yê îstîxbarata Îsraîlê li Îranê berî Şoreşa Îslamî ya 1979an, yek ji belgeyên nefermî yên herî girîng e li ser sêgoşeya veşartî ya têkiliyên di navbera Îsraîl, Îran û Kurdên Iraqê de di salên 1970an de.

Tesferrer, ku bi salan wekî girêdanek Mossadê li Kurdistana Iraqê û li kêleka Mela Mistefa Barzanî berî mîsyona xwe ya li Tehranê xebitî, bi çavên xwe şahidê bilindbûn û dûv re hilweşîna ji nişka ve ya tevgera Kurd bû, ku li gorî wî, kokên wê di biryareke siyasî de bûn ku li Tehranê bi razîbûna şexsî ya Şah hatibû girtin.

Ji destpêka salên 1960an vir ve, û bi taybetî piştî ku Partiya Baas li Iraqê hat ser desthilatê, Îsraîl, Îran û Dewletên Yekbûyî bi dizî piştgirî dan serhildana Kurdan li Iraqê, ku ji hêla Mela Mistefa Barzanî ve dihat rêvebirin.

Armanca hevpar a van her sê aktoran hêsan bû: qelskirina Bexdayê bi domandina wê di şerekî navxweyî yê xerab de.
Tasferrer di bîranînên xwe de vê hevkariyê wekî sêgoşeyek bi bandor bi nav kir ku rê da Kurdan ku li hember artêşa Iraqê li ber xwe bidin û xwezaya êrîşkar a hikûmeta navendî ya Iraqê hinekî kontrol bikin.

Di vê çarçoveyê de, Îsraîlê çek, perwerdehiya leşkerî û şêwirmend da pêşmergeyên Barzaniyê nemir, lê rêya sereke ya vê alîkariyê, ji alav bigire heya ragihandinê, di nav axa Îranê re derbas dibû û ji hêla SAVAK ve dihat hevrêzkirin. Ev girêdayîbûna erdnîgarî û lojîstîkî bû ku paşê çarenûsa Kurdan bi tevahî bi biryarên Tehranê ve girêda.

Di Adara 1975an de, Mihemed Reza Şah li kêleka civîna OPECê ya li Cezayîrê bi Sedam Husên, ku wê demê cîgirê serokê Iraqê bû, re civiya û peymanek îmze kir ku wekî Peymana Cezayîrê tê zanîn.

Li gorî vê peymanê, di berdêla tawîzan de li ser destnîşankirina Arvand Rud, an jî, wekî ku Ereb jê re dibêjin, Şett el-Ereb, Îran razî bû ku tavilê hemî alîkariya leşkerî û lojîstîkî ya ji bo Kurdên Iraqê qut bike û sînorên xwe ji bo Pêşmerge bigire.
Encamên vê biryarê karesatbar bûn. Di nav çend rojan de, xeta dabînkirinê ya ku Barzani û hêzên wî pê ve girêdayî bûn bi tevahî qut bû.

Artêşa Iraqê, ku êdî ji destwerdana Îranê netirsiya, bi hemû hêza xwe êrîşî çeperên Kurdan kir. Bi deh hezaran Kurd ber bi sînorê Îranê ve reviyan û tevgera çekdarî ya Barzani, ku bi piştgiriya veşartî ya Tehran, Îsraîl û Washingtonê nêzîkî deh salan berdewam kiribû, hilweşiya.

Beşa mayî ya vê notê li ser malpera Arena News bixwînin.

خيانة الشاه الكبرى لعائلة بارزاني
يُعدّ كتاب "الشيطان الأكبر، الشيطان الأصغر" لإليعازر تسفيرر، آخر ممثل للمخابرات الإسرائيلية في إيران قبل الثورة الإسلامية عام ١٩٧٩، من أهم الوثائق غير الرسمية التي تُسلّط الضوء على العلاقات الثلاثية الخفية بين إسرائيل وإيران والأكراد العراقيين في سبعينيات القرن الماضي.

شهد تسفيرر، الذي عمل لسنوات كحلقة وصل بين الموساد وكردستان العراق، إلى جانب الملا مصطفى بارزاني قبل مهمته في طهران، صعود الحركة الكردية ثم انهيارها المفاجئ، والذي، بحسب قوله، كان نابعًا من قرار سياسي اتُخذ في طهران بموافقة شخصية من الشاه.

منذ أوائل ستينيات القرن الماضي، ولا سيما بعد وصول حزب البعث إلى السلطة في العراق، دعمت إسرائيل وإيران والولايات المتحدة سرًا الانتفاضة الكردية في العراق، بقيادة الملا مصطفى بارزاني.

كان الهدف المشترك لهذه الأطراف الثلاثة بسيطًا: إضعاف بغداد بإبقائها غارقة في حرب أهلية مدمرة.

وصف تسفيرر، في مذكراته، هذا التعاون بأنه مثلث فعال مكّن الأكراد من مقاومة الجيش العراقي وكبح جماح عدوانية الحكومة المركزية العراقية إلى حد ما.

في هذا الإطار، زودت إسرائيل قوات البيشمركة بقيادة بارزاني بالأسلحة والتدريب العسكري والمستشارين، إلا أن المسار الرئيسي لهذه المساعدات، من المعدات إلى الاتصالات، كان يمر عبر الأراضي الإيرانية، وكان جهاز السافاك يتولى تنسيقه. هذا الاعتماد الجغرافي واللوجستي هو ما ربط مصير الأكراد لاحقًا بقرارات طهران بشكل كامل.

في مارس/آذار 1975، التقى محمد رضا شاه بصدام حسين، نائب الرئيس العراقي آنذاك، على هامش قمة أوبك في الجزائر، ووقعا اتفاقية عُرفت باسم اتفاقية الجزائر.

بموجب هذا الاتفاق، وفي مقابل تنازلات بشأن ترسيم حدود شط العرب، وافقت إيران على قطع جميع المساعدات العسكرية واللوجستية عن الأكراد العراقيين فورًا، وإغلاق حدودها أمام قوات البيشمركة.

كانت عواقب هذا القرار كارثية. ففي غضون أيام، انقطع خط الإمداد الذي كان يعتمد عليه بارزاني وقواته تمامًا.

شنّ الجيش العراقي، الذي لم يعد يخشى التدخل الإيراني، هجومًا شاملًا على المواقع الكردية. فرّ عشرات الآلاف من الأكراد نحو الحدود الإيرانية، وانهارت حركة بارزاني المسلحة، التي استمرت قرابة عقد من الزمن بدعم سري من طهران وإسرائيل وواشنطن.

اقرأ بقية هذا التقرير على موقع أرينا نيوز.