The government of the Republic of Azerbaijan, led by Ilham Aliyev, has banned women wearing the hijab in places such as schools and government offices, citing concerns that many of these women have been influenced by toxic ISIS ideologies and are acting against the state's interests.

 

 #Azerbaijan_president_Ilham`_Aliyev

#Azerbaijan’s_Secular_Constitution. 

The government of the Republic of Azerbaijan, led by Ilham Aliyev, has banned women wearing the hijab in places such as schools and government offices, citing concerns that many of these women have been influenced by toxic ISIS ideologies and are acting against the state's interests.

 

In September 2026, the government of the Republic of Azerbaijan, led by Ilham Aliyev (son of Heydar Aliyev), tightened regulations regarding public school dress codes and uniforms; in practice, this has resulted in a ban on girls wearing the hijab entering these schools.
The details and scope of this regulation are as follows:
Provisions of the new decree (September 2026)
• Emphasis on secularism: Decree No. 309 of the Cabinet of Ministers of Azerbaijan, signed on September 21, 2026, prohibited the wearing of any additional items that disrupt the uniformity of school attire or conflict with the principles of "secular public education."
• No direct mention of "hijab": The official text of the regulation does not explicitly mention the words "hijab" or "headscarf"; however, the manner in which school pedagogical councils have implemented the rule has effectively barred students wearing the Islamic hijab from entering.
• Reactions and protests: In the days following the implementation of this regulation, numerous images and videos circulated showing girls wearing the hijab being denied entry to schools (particularly in the city of Sumgayit) and returning home in tears; this sparked a wave of criticism and protest within Azerbaijan and in neighboring countries such as Turkey.
Status of the hijab in government offices and universities
The Republic of Azerbaijan is legally a secular state. The country's constitution guarantees freedom of religion, and there is no absolute, official ban on women's attire across society at large. However, due to its strictly secular stance, the government has consistently imposed stringent restrictions on religious expressions within official institutions—such as public schools—over the years, prioritizing standard, administrative uniforms devoid of religious symbols.
If you wish, I can provide further information on the following topics:
• The history of tensions surrounding the hijab law in Azerbaijan over the years
• The official response of Baku government authorities to recent protests
• The status of religious freedoms within the country's constitution

 Azerbaijan’s Secular Constitution.
Under the Constitution of the Republic of Azerbaijan, the country is a secular, democratic, and unitary state; despite the fact that Muslims constitute over 97 percent of the population, no official state religion is defined. Based on the constitutional principle of secularism, religious institutions and religion are entirely independent of the state and the education system.
Key provisions regarding secularism in Azerbaijan’s Constitution and subsidiary laws are as follows:
Fundamental Principles of Secularism in Azerbaijan
• Separation of religion and politics: The state system is founded on the rule of law and the complete separation of religious affairs from sovereign state functions.
• Religious neutrality in public education: In accordance with the education system defined in the Constitution and relevant laws, education in public schools is strictly democratic and secular in nature.
Recent Developments and Implementation Challenges (Autumn 2026)
The concept of secularism in Azerbaijan has recently faced challenges and stricter implementation measures. In late September 2026, the country’s Cabinet of Ministers issued Directive No. 309, introducing an amendment to public school dress code regulations.
• Ban on religious attire in schools: This decree prohibits the use of any religious attire or symbols that conflict with the "principle of secularism in public education" and the uniformity of school uniforms. • Social Crisis and Protests: Although the term "hijab" is not explicitly used in the text of the law, its rigid, military-style enforcement has prevented girls wearing the hijab from attending classes in cities such as Sumgayit, sparking widespread reactions within civil society—including among non-religious and secular groups who view this measure as a violation of human rights and the freedom to choose one's attire.

حکومەتی کۆماری ئازەربایجان بە سەرۆکایەتی ئیلهام عەلیێڤ لە شوێنەکانی وەک قوتابخانە و فەرمانگە حکومییەکاندا حیجاب لەبەرکردنی ئافرەتانی قەدەغە کرد، چونکە زۆرێک لەو ژنانە تووشی ئایدۆلۆژیای داعش بوون و دژی خۆیان مامەڵە دەکەن.
حکومەتی کۆماری ئازەربایجان بە سەرۆکایەتی ئیلهام عەلیێڤ (کوڕی حەیدەر عەلیێڤ) لە مانگی ئەیلولی ٢٠٢٦دا یاساکانی تایبەت بە جل و بەرگ و جلوبەرگی قوتابخانە حکومییەکانی توندتر کرد، ئەمەش بە کردەوە بووەتە هۆی قەدەغەکردنی چوونە ژوورەوەی کچانی حیجاب لەبەرکردنی ئەو قوتابخانانە.
وردەکاری و ڕەهەندەکانی ئەم یاسایە بەم شێوەیەن:
مادەکانی بڕیارنامەی نوێ (ئەیلوولی ٢٠٢٦)
• جەختکردنەوە لەسەر عەلمانیەت: بڕیارنامەی ژمارە ٣٠٩ی ئەنجومەنی وەزیرانی ئازەربایجان کە لە ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ واژۆی لەسەر کراوە، لەبەرکردنی هەر شتێکی زیادە قەدەغە دەکات کە یەکپارچەیی جلوبەرگی قوتابخانە تێکبدات یان پێچەوانەی بنەماکانی "عەلمانییەتی پەروەردەی گشتی" بێت.
• هیچ ئاماژەیەکی ڕاستەوخۆی حیجاب: لە دەقی فەرمی یاساکەدا ڕاستەوخۆ باسی وشەی "حیجاب" یان "سەر داپۆشینی" نەکراوە، بەڵام شێوازی جێبەجێکردنی لەلایەن ئەنجومەنی پێداگۆژی قوتابخانەکانەوە بە شێوەیەکی کاریگەر ڕێگری کردووە لە چوونە ژوورەوەی خوێندکاران بە حیجابی ئیسلامییەوە بۆ قوتابخانەکان.
• کاردانەوە و ناڕەزایەتیەکان: لە ڕۆژانی دوای جێبەجێکردنی ئەم یاسایە، ژمارەیەکی زۆر وێنە و ڤیدیۆی ڕێگری کردن لە کچانی پەردەپۆش لە قوتابخانەکان (بەتایبەت لە شاری سومقەییت) و گەڕانەوەیان بە گریان بڵاوکرانەوە، ئەمەش بووە هۆی دروستبوونی شەپۆلێکی ڕەخنە و ناڕەزایەتی لەناو ئازەربایجان و هەندێک وڵاتی دراوسێی وەک تورکیا.
دۆخی حیجاب لە فەرمانگە حکومییەکان و زانکۆکان
کۆماری ئازەربایجان لە ڕووی یاساییەوە وڵاتێکی عەلمانییە. دەستووری وڵات گەرەنتی ئازادی ئایین دەکات و قەدەغەکردنی ڕەها و فەرمی لەسەر پەردەپۆشکردنی ژنان لەسەر ئاستی کۆمەڵگا بە گشتی نییە. به ڵام به هۆی ڕێبازی به توندی عه لمانیه وه ، حکوومه ت به ڕده وام له ماوه ی چه ند ساڵی ڕابردوودا به ڕده وام سنووردارکردنی توندی به سه ڕ ده ڕکه وتنی ئایینی له داموده زگا فه ڕمییه کانی وه ک قوتابخانه کانی ده وڵه تدا داناوه و له پێشینه ی پۆشینی جلوبه ڕگی ستاندارد و فه ڕمی به بێ سیمبولی ئایینی داناوه .
ئەگەر ئارەزووی ئەوەت هەیە دەتوانم زانیاری زیاترت پێ بدەم لەسەر ئەمانەی خوارەوە:
• مێژووی گرژی و ئاڵۆزییەکان لەسەر یاسای حیجاب لە ئازەربایجان لە ساڵانی ڕابردوودا • وەڵامی فەرمی بەرپرسانی حکومەتی باکۆ بۆ ناڕەزایەتییەکانی ئەم دواییە • پێگەی ئازادییە ئایینییەکان لە دەستووری وڵاتدا

دەستووری عەلمانی ئازەربایجان.
بەگوێرەی دەستووری کۆماری ئازەربایجان، ئەو وڵاتە دەوڵەتێکی عەلمانی و دیموکراسی و یەکگرتووە و هەرچەندە زیاتر لە 97%ی دانیشتووانی موسڵمانن، بەڵام هیچ ئایینێکی فەرمی بۆ ئەو وڵاتە دیاری نەکراوە. بە پشتبەستن بە پرەنسیپی عەلمانیەت لە دەستووردا، دامەزراوە ئایینییەکان و ئایین بە تەواوی سەربەخۆن لە دەوڵەت و سیستەمی پەروەردە.
بڕگە سەرەکییەکانی پەیوەست بە عەلمانیەت لە دەستوور و یاساکانی ژێردەستەی ئازەربایجان بەم شێوەیەن:
بنەما بنەڕەتییەکانی عەلمانیەت لە ئازەربایجان
• جیاکردنەوەی ئایین لە سیاسەت: سیستەمی دەوڵەت لەسەر بنەمای سەروەری یاسا و جیاکردنەوەی تەواوەتی کاروباری ئایینی لە ئەرکە حکومییەکان دامەزراوە.
• بێلایەنی ئایینی لە پەروەردەی گشتی: بە پشتبەستن بە سیستەمی پەروەردە کە لە دەستووردا دیاری کراوە و یاساکانی تایبەت بە سیستەمی پەروەردە، پەروەردە لە قوتابخانە حکومییەکان سروشتێکی تەواو دیموکراسی و عەلمانی هەیە.
پێشهاتەکانی ئەم دواییە و ئاستەنگەکانی جێبەجێکردن (پایزی ٢٠٢٦)
چەمکی عەلمانیەت لە ئازەربایجان لەم دواییانەدا تەحەددای توندتر و جێبەجێکردنی لەگەڵدا بووە. لە کۆتایی مانگی ئەیلولی ساڵی ٢٠٢٦ ئەنجومەنی وەزیرانی وڵات فەرماننامەی ژمارە ٣٠٩ی دەرکرد، کە ڕێسای پۆشینی جلوبەرگی قوتابخانە حکومییەکانی هەموارکردەوە.
• قەدەغەکردنی جلوبەرگی ئایینی لە قوتابخانەکاندا: ئەم فەرمانە بەکارهێنانی هەر جۆرە جلوبەرگێکی ئایینی یان هێمایەک قەدەغە دەکات کە دژایەتی "بنەمای عەلمانیەت لە پەروەردەی گشتیدا" و یەکپارچەیی جلوبەرگی قوتابخانەکان بکات.
• قەیرانی کۆمەڵایەتی و ناڕەزایەتیەکان: هەرچەندە لە دەقی یاساکەدا وشەی "حیجاب" بە ئاشکرا بەکارنەهاتووە، بەڵام جێبەجێکردنی توند و گاریسۆنی وایکردووە کچانی پەردەپۆش لە شارەکانی وەک سومقەییت بچنە ناو پۆلەکانەوە و کاردانەوەی بەربڵاوی لە کۆمەڵگەی مەدەنیدا لێکەوتووەتەوە (تەنانەت لەنێو کەرتە نا ئایینی و عەلمانییەکان، کە ئەم ڕێکارە بە پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ و ئازادی هەڵبژاردن دەزانن لە جل و بەرگ). 

Hikûmeta Komara Azerbaycanê, bi serokatiya Îlham Eliyev, li xwekirina hîcabê li cihên wekî dibistan û ofîsên hikûmetê ji bo jinan qedexe kir, ji ber ku gelek ji van jinan bi îdeolojiya DAIŞê vegirtî ne û li dijî xwe tevdigerin.

Hikûmeta Komara Azerbaycanê, bi serokatiya Îlham Eliyev (kurê Heydar Eliyev), di Îlona 2026an de rêzikên li ser rêziknameya cil û berg û cilên yekreng ên dibistanên giştî tundtir kir, ku ev yek bi pratîkî bûye sedema qedexekirina ketina van dibistanan ji bo keçên ku hîcab li xwe dikin.

Hûrgulî û pîvanên vê qanûnê wiha ne:
Bendên biryara nû (Îlona 2026)
• Tekez li ser sekularîzmê: Biryara Hejmar 309 a Lijneya Wezîran a Azerbaycanê, ku di 21ê Îlona 2026an de hat îmzekirin, lixwekirina her tiştên din ên ku yekparçeyiya cilên yekreng ên dibistanê têk didin an jî li dijî prensîbên "sekularîzma perwerdehiya giştî" ne, qedexe kir.
• Behsa rasterast a hicabê tune: Metna fermî ya qanûnê rasterast peyva "hicab" an "serpoş" nabêje, lê awayê ku ji hêla encumena pedagojîk a dibistanê ve tê bicîhanîn bi bandor rê li ber xwendekaran girtiye ku bi hicaba îslamî bikevin dibistanan.
• Bertek û nerazîbûn: Di rojên piştî bicîhanîna vê qanûnê de, gelek wêne û vîdyoyên keçên pêçayî yên ku ji ketina dibistanan (bi taybetî li bajarê Sumqayit) û bi girîn vedigeriyan hatin weşandin, ku ev yek bû sedema pêlek rexne û nerazîbûnan ​​li Azerbaycanê û hin welatên cîran ên wekî Tirkiyeyê.
Rewşa hicabê li ofîsên hikûmetê û zanîngehan
Komara Azerbaycanê ji hêla qanûnî ve welatek laîk e. Destûra welêt azadiya olî garantî dike û di asta civakê de qedexeyek mutleq û fermî li ser pêçandina jinan tune. Lêbelê, ji ber nêzîkatiya xwe ya laîk a tund, hikûmetê di salên borî de bi berdewamî sînorkirinên hişk li ser xwepêşandanên olî li saziyên fermî yên wekî dibistanên dewletê ferz kiriye, û pêşîniya lixwekirina cilên standard û fermî bêyî sembolên olî daye.
Eger hûn eleqedar bin, ez dikarim li ser van xalan bêtir agahdarî bidim we:
• Dîroka aloziyên li ser qanûna hicabê li Azerbaycanê di salên borî de
• Bersiva fermî ya rayedarên hikûmeta Bakûyê ji bo xwepêşandanên dawî

• Rewşa azadiyên olî di destûra welêt de

 Destûra Bingehîn a Laîk a Azerbaycanê.
Li gorî Destûra Bingehîn a Komara Azerbaycanê, welat dewletek laîk, demokratîk û yekgirtî ye, û her çend ji %97 zêdetir nifûsa wê Misilman be jî, ji bo welêt ti olek fermî nehatiye destnîşankirin. Li gorî prensîba laîkbûnê di Destûrê de, saziyên olî û ol bi tevahî ji dewlet û pergala perwerdehiyê serbixwe ne.
Xalên sereke yên têkildarî laîkbûnê di Destûr û qanûnên jêrîn ên Azerbaycanê de ev in:
Prensîbên bingehîn ên laîkbûnê li Azerbaycanê
• Cudakirina ol ji siyasetê: Pergala dewletê li ser bingeha serdestiya hiqûqê û veqetandina tevahî ya karûbarên olî ji fonksiyonên hikûmetê ye.
• Bêalîbûna olî ya perwerdehiya giştî: Li gorî pergala perwerdehiyê ya ku di Destûrê de û qanûnên li ser pergala perwerdehiyê de hatî destnîşankirin, perwerdehiya li dibistanên giştî xwedî xwezayek bi tevahî demokratîk û laîk e.
Geşedanên dawî û pirsgirêkên pêkanînê (payîza 2026)
Têgeha laîkbûnê li Azerbaycanê di demên dawî de bi dijwarî û pêkanînên dijwartir re rû bi rû maye. Di dawiya Îlona 2026an de, Kabîneya Dewletê Derbasnameya Hejmar 309 derxist, ku rêziknameyên li ser rêziknameya cil û bergên dibistanên giştî guherand.
• Qedexekirina cilên olî li dibistanan: Ev ferman bikaranîna her cil û berg an sembolek olî qedexe dike ku bi "prensîba sekularîzmê di perwerdehiya giştî de" û yekparçeyiya cilên dibistanê re nakok be.
• Krîza civakî û xwepêşandan: Her çend peyva "hîcab" bi eşkere di metna qanûnê de nayê bikar anîn jî, pêkanîna wê ya hişk û mîna garnîzonê rê li ber keçên pêçayî girtiye ku li bajarên wekî Sumqayitê bikevin polên dersê û bûye sedema bertekên berfireh di civaka sivîl de (heta di nav sektorên ne-olî û sekuler de jî, ku vê tedbîrê wekî binpêkirina mafên mirovan û azadiya hilbijartina cil û bergan dibînin).

دولت جمهوری آذربایجان به رهبری الهام علی‌اف در کشورش زنان با حجاب را ممنوع کرد در اماکن مثل مدارس و ادارات دولتی چون خیلی از ای زنان به افکار مسوم داعشی ابتلا شده اند  و علیه خود عمل میکنند. 
دولت جمهوری آذربایجان به رهبری الهام علی‌اف (فرزند حیدر علی‌اف)، در سپتامبر ۲۰۲۶ قوانین مربوط به پوشش و یونیفرم مدارس دولتی را تشدید کرد که به صورت عملی منجر به ممنوعیت ورود دختران محجبه به این مدارس شده است.
جزئیات و ابعاد این قانون به شرح زیر است:
مفاد مصوبه جدید (سپتامبر ۲۰۲۶)
• تأکید بر سکولاریسم: مصوبه شماره ۳۰۹ مجلس وزرای آذربایجان که در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ به امضا رسید، پوشیدن هرگونه آیتم اضافی که یکپارچگی لباس فرم مدارس را مختل کند یا با اصول «سکولار بودن آموزش عمومی» مغایرت داشته باشد، ممنوع اعلام کرد.
• عدم ذکر نام حجاب به صورت مستقیم: در متن رسمی قانون کلمه «حجاب» یا «پوشش سر» به طور مستقیم ذکر نشده است، اما شیوه اجرای آن توسط شورای پداگوژیک مدارس عملاً مانع ورود دانش‌آموزان با حجاب اسلامی شده است.
• واکنش‌ها و اعتراضات: در روزهای پس از اجرای این قانون، تصاویر و ویدئوهای متعددی از ممانعت ورود دختران محجبه به مدارس (به ویژه در شهر سومقاییت) و بازگشت آن‌ها با گریه منتشر شد که موجی از انتقادها و اعتراضات را در داخل آذربایجان و برخی کشورهای همسایه مانند ترکیه به همراه داشت.
وضعیت حجاب در ادارات دولتی و دانشگاه‌ها
جمهوری آذربایجان قانوناً یک کشور سکولار است. قانون اساسی این کشور آزادی مذهب را تضمین می‌کند و ممنوعیت مطلق و رسمی برای پوشش زنان در سطح کل جامعه وجود ندارد. با این حال، دولت به دلیل رویکرد به شدت سکولار خود، در طول سال‌های گذشته همواره محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌ای را بر مظاهر مذهبی در نهادهای رسمی نظیر مدارس دولتی اعمال کرده و پوشش فرم استاندارد و اداری فاقد علائم مذهبی را در اولویت قرار داده است.
اگر مایل هستید، می‌توانم در زمینه‌های زیر اطلاعات بیشتری در اختیارتان بگذارم:
• تاریخچه تنش‌ها بر سر قانون حجاب در آذربایجان طی سال‌های گذشته
• واکنش رسمی مقامات دولتی باکو به اعتراضات اخیر
• وضعیت آزادی‌های مذهبی در قانون اساسی این کشور
قانون اساسی سکولار آذربایجان.
طبق قانون اساسی جمهوری آذربایجان، این کشور یک حکومت سکولار، دموکراتیک و واحد است و با وجود اینکه بیش از ۹۷ درصد از جمعیت آن را مسلمانان تشکیل می‌دهند، هیچ دین رسمی برای کشور تعریف نشده است. بر مبنای اصل سکولاریسم در قانون اساسی، نهادهای مذهبی و دین از دولت و سیستم آموزشی کاملاً مستقل هستند.
بندهای کلیدی مرتبط با سکولاریسم در قانون اساسی و قوانین تابعه آذربایجان به شرح زیر است:
اصول بنیادین سکولاریسم در آذربایجان
• جدایی دین از سیاست: نظام دولتی بر پایه حاکمیت قانون و تفکیک کامل امور مذهبی از وظایف حاکمیتی بنا شده است.
• بی‌طرفی دینی آموزش عمومی: بر اساس نظام آموزشی تعریف‌شده در قانون اساسی و قوانین نظام آموزشی، آموزش در مدارس دولتی ماهیتی کاملاً دموکراتیک و سکولار دارد.
تحولات اخیر و چالش‌های اجرایی (پاییز ۲۰۲۶)
مفهوم سکولاریسم در آذربایجان اخیراً با چالش‌ها و پیاده‌سازی‌های سخت‌گیرانه‌تری همراه شده است. در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶، هیئت وزیران این کشور با صدور بخشنامه شماره ۳۰۹ اصلاحیه‌ای را در مقررات پوشش مدارس دولتی اعمال کرد.
• ممنوعیت پوشش مذهبی در مدارس: این مصوبه استفاده از هرگونه پوشش یا نماد مذهبی را که با «اصل سکولاریسم در آموزش عمومی» و یکپارچگی یونیفرم مدارس مغایرت داشته باشد، ممنوع اعلام کرده است.
• بحران اجتماعی و اعتراضات: اگرچه در متن قانون صراحتاً از واژه «حجاب» استفاده نشده است، اما اجرای پادگانی و سخت‌گیرانه آن مانع از ورود دختران محجبه به کلاس‌های درس در شهرهایی مانند سومقاییت شده و واکنش‌های گسترده‌ای را در جامعه مدنی (حتی در میان قشر غیرمذهبی و سکولار که این اقدام را نقض حقوق بشر و آزادی انتخاب پوشش می‌دانند) به همراه داشته است. 

 İlham Əliyevin rəhbərlik etdiyi Azərbaycan Respublikası hökuməti, qadınların məktəblər və dövlət idarələri kimi yerlərdə hicab taxmasını qadağan etdi, çünki bu qadınların çoxu İŞİD ideologiyasına yoluxub və özlərinə qarşı hərəkət ediblər.
İlham Əliyevin (Heydər Əliyevin oğlu) rəhbərlik etdiyi Azərbaycan Respublikası hökuməti 2026-cı ilin sentyabr ayında dövlət məktəblərinin geyim qaydaları və forması ilə bağlı qaydaları sərtləşdirdi ki, bu da faktiki olaraq hicablı qızların bu məktəblərə girməsinin qadağan edilməsinə gətirib çıxardı.
Bu qanunun təfərrüatları və ölçüləri aşağıdakılardır:
Yeni qətnamənin maddələri (sentyabr 2026)
• Dünyəviliyə vurğu: 21 sentyabr 2026-cı ildə imzalanmış Azərbaycan Nazirlər Şurasının 309 nömrəli qərarı məktəb formalarının bütövlüyünü pozan və ya "dövlət təhsilinin dünyəviliyi" prinsiplərinə zidd olan hər hansı əlavə əşyaların taxılmasını qadağan edirdi.
• Hicabdan birbaşa bəhs edilmir: Qanunun rəsmi mətnində "hicab" və ya "baş örtüyü" sözü birbaşa qeyd olunmur, lakin məktəb pedaqoji şurası tərəfindən tətbiq olunma tərzi şagirdlərin İslam hicabı ilə məktəblərə girməsinin qarşısını effektiv şəkildə alıb.
• Reaksiyalar və etirazlar: Bu qanunun tətbiqindən sonrakı günlərdə (xüsusən Sumqayıt şəhərində) hicablı qızların məktəblərə girməsinə mane olan və ağlayan çoxsaylı şəkillər və videolar dərc edildi ki, bu da Azərbaycan və Türkiyə kimi bəzi qonşu ölkələrdə tənqid və etiraz dalğasına səbəb oldu.
Dövlət idarələrində və universitetlərdə hicabın vəziyyəti
Azərbaycan Respublikası qanuni olaraq dünyəvi bir ölkədir. Ölkə konstitusiyası din azadlığını təmin edir və qadınların hicab taxmasına cəmiyyət səviyyəsində mütləq və rəsmi qadağa yoxdur. Lakin, güclü dünyəvi yanaşmasına görə, hökumət son illərdə dövlət məktəbləri kimi rəsmi qurumlarda dini təzahürlərə davamlı olaraq sərt məhdudiyyətlər tətbiq edərək, dini simvollar olmadan standart və rəsmi formaların geyinilməsinə üstünlük verib.
Əgər maraqlanırsınızsa, sizə aşağıdakılar haqqında daha çox məlumat verə bilərəm:
• Son illərdə Azərbaycanda hicab qanunu ilə bağlı gərginliyin tarixi
• Bakı hökumət rəsmilərinin son etirazlara rəsmi reaksiyası
• Ölkə konstitusiyasında dini azadlıqların statusu

 Azərbaycanın dünyəvi Konstitusiyası.
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına görə, ölkə dünyəvi, demokratik və unitar dövlətdir və əhalisinin 97%-dən çoxu müsəlman olsa da, ölkə üçün rəsmi din müəyyən edilməyib. Konstitusiyada dünyəvilik prinsipinə əsasən, dini qurumlar və din dövlətdən və təhsil sistemindən tamamilə müstəqildir.
Azərbaycan Konstitusiyasında və ona tabe olan qanunlarda dünyəviliklə bağlı əsas müddəalar aşağıdakılardır:
Azərbaycanda dünyəviliyin əsas prinsipləri
• Dinin siyasətdən ayrılması: Dövlət sistemi qanunun aliliyinə və dini işlərin dövlət funksiyalarından tamamilə ayrılmasına əsaslanır.
• Dövlət təhsilinin dini neytrallığı: Konstitusiyada və təhsil sistemi haqqında qanunlarda müəyyən edilmiş təhsil sisteminə əsasən, dövlət məktəblərində təhsil tamamilə demokratik və dünyəvi xarakter daşıyır.
Son inkişaflar və tətbiq çətinlikləri (2026-cı ilin payızı)
Azərbaycanda dünyəvilik konsepsiyası son zamanlar daha sərt çətinliklər və tətbiq ilə müşayiət olunur. 2026-cı ilin sentyabr ayının sonlarında ölkənin Nazirlər Kabineti dövlət məktəbləri üçün geyim qaydalarına dair qaydalarda dəyişiklik edən 309 nömrəli sərəncam imzaladı.
• Məktəblərdə dini geyimlərin qadağan edilməsi: Bu fərman "dövlət təhsilində dünyəvilik prinsipi"nə və məktəbli formalarının bütövlüyünə zidd olan hər hansı bir dini geyim və ya simvolun istifadəsini qadağan edir.
• Sosial böhran və etirazlar: Qanunun mətnində "hicab" sözü açıq şəkildə istifadə edilməsə də, onun sərt və qarnizon tipli tətbiqi Sumqayıt kimi şəhərlərdə hicablı qızların sinif otaqlarına girməsinin qarşısını alıb və vətəndaş cəmiyyətində (hətta bu tədbiri insan hüquqlarının və geyim seçimi azadlığının pozulması hesab edən qeyri-dindar və dünyəvi sektorlar arasında belə) geniş reaksiyalara səbəb olub.