human rights watch

söndag 5 april 2026

Genocide against the Filei Kurds of the Goran Kurds in Iraq.

 

 



#Genocide_against_the_Filei_Kurds

 #the_Goran_Kurds

Genocide against the Filei Kurds of the Goran Kurds in Iraq.
 Every year on April 4, the genocide of the Goran Kurds, known as the Filei Kurds in Iraq, is carried out by the dictatorial government of Saddam Hussein. 46 years after the genocide of the Failis Kurds

 


The Iraqi government, led by Saddam Hussein, carried out the genocide of the Goran Kurds and buried some of the Goran Kurds alive and deported another part to Iran and canceled the residency and Iraqi passports of this part of the Kurds in Iraq. This action was carried out in the years 1980 to 1989. 
From 1989 onwards, Saddam asked the Goran Kurds to keep their Iraqi passports and ID cards if they were transferred to Arab areas, and if they did not accept, they would be deported to Iran.The genocide of the Filili Kurds was a brutal and destructive operation that successive Iraqi governments carried out against the Filili Kurds in several stages, and reached its peak of brutality during the Baath regime...


 



The Anfal victim who was hidden by the Barzani Party in Erbil died of a stroke
The US paid 1 million dinars to find him, but the barzani traitors party  had hidden that he was one of the men who had sexually assaulted Kurdish women and girls in Goran

 A large portion of the Kurdish girls from the Gorran Kurds were sold in the human trafficking market by the Iraqi government to the sheikhs of the Gulf countries, such as Qatar, Saudi Arabia, Bahrain, Kuwait, and Yemen. These Kurdish Gorran girls were also sold by the Saddam regime.

 Today, we commemorate the 46th painful anniversary of the series of crimes of genocide, deportation, and enforced disappearance of our Kurdish brothers and sisters in the Fili region; the oppressed who, in the brutal onslaught of the then Iraqi regime, faced execution, killing, detention, disappearance, and deportation, and were stripped of their identity cards, property, and assets, solely for the crime of being Kurdish and defending the identity and legitimate rights of their people.

The deportation of hundreds of thousands of Kurdish Kurds in the Fili region and the disappearance of tens of thousands of others was a racist genocide by the Baath Party that left Iraq with a dark history and a bitter past full of mistakes. In this commemoration, we emphasize that the Iraqi federal government must fulfill its duty and, based on the ruling of the Iraqi Supreme Criminal Court, which recognized this crime as genocide, compensate the victims and injured for their material and moral damages and return their identity cards, property, and assets to them.

The struggle, sincerity and sacrifice of the Kurdish brothers and sisters of Fili will forever be a source of pride for our nation. This bitter past should be a lesson for all of us to benefit from for a better future based on coexistence and acceptance of each other in Iraq; for this purpose, we will always strive and strive and cooperate in whatever way is necessary.

Peace be upon the memory and pure souls of the martyrs of Fili and all the martyrs of Kurdistan. Peace and respect to their proud families and relatives.

 

 Kurds commemorate today the 46th anniversary of the persecution of the #Feylî Kurds.

The Feyli Kurds are a minority in Iraq who are both Kurds and Shia Muslims with their own dialect. They live mainly in Baghdad, and the Diyala province in Iraq around Xaneqîn (Khanaqin) and Mandali, and from there across the Iranian border, in the provinces of Ilam, Kirmaşan (Kermanshah) and Luristan.

In 1980, nearly half a million Feyli Kurds as well as 10-20,000 young men, old people, children and women were expelled by the Iraqi regime on the grounds that they had “Iranian roots”.

Their houses and homes were confiscated. On this long road, thousands were subjected to unprecedented brutality and oppression. Thousands of elderly people, women and children were killed.

An underlying reason for the deportation may have been the moral, financial and military support of the Feylî Kurds for the Kurdish uprising in Iraq between 1961 and 1975.

Furthermore, due to their Shiite faith, they were suspected of supporting the clerical regime in Iran against Iraq.

Following the US-led invasion of Iraq in 2003, the Feylî Kurds have claimed their confiscated properties and fought to prosecute the architects of the expulsions and to get to the bottom of the fate of the abducted and arrested Feylî Kurds.

Some of the bodies of the disappeared Feylî Kurds have been found and identified, but the fate of many Feylî Kurds after their disappearance still awaits clarification. A number of expelled families have had their properties returned, but many confiscation cases still await resolution. Many Feylî Kurds still live in Iran as refugees.
Samuel kermashani 
0404.2026

جینۆساید دژی کوردانی فیلێی کوردانی گۆران لە عێراق. 
هەموو ساڵێک لە ٤ی نیسان، جینۆسایدی کوردانی گۆران کە بە کوردانی فیلەی لە عێراق ناسراوە، لە لایەن حکوومەتی دیکتاتۆری سەدام حوسێنەوە ئەنجام دەدرێت.
حکومەتی عێراق بە سەرۆکایەتی سەدام حوسێن جینۆسایدی کوردی گۆڕانی ئەنجامدا و بەشێک لە کوردانی گۆڕانی بە زیندووی بەخاک سپێردرا و بەشێکی دیکەی دیپۆرتی ئێران کردەوە و ئیقامە و پاسپۆرتی عێراقی ئەم بەشەی کوردی لە عێراق هەڵوەشاندەوە. ئەم کارە لە ساڵانی ١٩٨٠ تا ١٩٨٩ ئەنجام دراوە.
لە ساڵی 1989 بەدواوە سەدام داوای لە کوردانی گۆران کرد کە پاسپۆرت و ناسنامەی عێراقی لە ئەگەری گواستنەوەیان بۆ ناوچە عەرەبییەکان هەڵبگرن و ئەگەر قبوڵیان نەکرد ئەوا دیپۆرتی ئێران دەکرێنەوە

ئەو ئەنفالچییەی پارتی بارزانیەوە  لەهەولێر شاردییەوە بە جەڵدە مرد
ئەمریکا بڕی یەک ملیۆن دیناری داوە بۆ دۆزینەوەی بەڵام پارتی شاردبوویەوە ئەم کابرا یەکیک لە ئەو کەسانە بووە کە دەستدریژی سیکسی کردوەتە سەر ژنان و کچەانی کوردی گوران .

ئەمڕۆ یادی چل و شەشەمین ساڵیادی پڕ لە ئازاری زنجیرە تاوانەکانی جینۆساید و ڕاگواستن و بێسەروشوێنکردنی زۆرەملێی خوشک و برا کوردەکانمان لە ناوچەی فیلی دەکەینەوە؛ ئەو ستەملێکراوانەی کە لە هێرشی دڕندانەی ڕژێمی ئەوکاتی عێراقدا ڕووبەڕووی لەسێدارەدان و کوشتن و ڕاگرتن و بێسەروشوێنکردن و ڕاگواستن بوونەتەوە و ناسنامە و ماڵ و سامانیان لێسەندرایەوە، تەنها لەسەر تاوانی کوردبوون و بەرگریکردن لە ناسنامە و مافە ڕەواکانی گەلەکەیان.

ڕاگواستنی سەدان هەزار کوردی کورد لە ناوچەی فیلی و دیارنەمانی دەیان هەزاری دیکە جینۆسایدێکی ڕەگەزپەرستانە بوو لەلایەن پارتی بەعسەوە کە عێراقی بە مێژوویەکی تاریک و ڕابردوویەکی تاڵ و پڕ لە هەڵە بەجێهێشت. لەم یادەدا جەخت دەکەینەوە کە دەبێت حکوومەتی فیدراڵی عێراق ئەرکی خۆی جێبەجێ بکات و بە پشتبەستن بە حوکمی دادگای باڵای تاوانەکانی عێراق، کە ئەم تاوانەی بە جینۆساید ناساند، قەرەبووی زیانە ماددی و ئەخلاقییەکانی قوربانیان و برینداران بکاتەوە و ناسنامە و ماڵ و سامانیان بۆ بگەڕێنێتەوە.

خەبات و دڵسۆزی و قوربانیدانی خوشک و برا کوردەکانی فیلی بۆ هەمیشە جێگای شانازی بۆ میللەتەکەمان دەبێت. ئەم ڕابردووە تاڵە دەبێت وانەیەک بێت بۆ ئەوەی هەموومان سوودی لێ ببینین بۆ داهاتوویەکی باشتر لەسەر بنەمای پێکەوەژیان و قبوڵکردنی یەکتر لە عێراقدا؛ بۆ ئەم مەبەستە هەمیشە هەوڵدەدەین و هەوڵدەدەین و بە هەر شێوەیەک پێویست بێت هاوکاری دەکەین.

درود بۆ یاد و ڕۆحی پاکی شەهیدانی فیلی و سەرجەم شەهیدانی کوردستان. ئارامی و ڕێز بۆ خانەوادە و کەسوکارە سەربەرزەکانیان

بەشێکی زۆری کچە کوردەکانی کوردانی فیلیلی لە بازاڕی بازرگانیکردن بە مرۆڤەوە لەلایەن حکومەتی عێراقەوە بە شێخەکانی وڵاتانی کەنداو وەک قەتەر، سعودیە، بەحرەین، کوەیت و یەمەن فرۆشران. ئەم کچە کوردانەش لەلایەن ڕژێمی سەدامەوە فرۆشران.
جینۆسایدی کوردانی فیلیلی ئۆپەراسیۆنێکی دڕندانە و وێرانکەر بوو کە حکومەتە یەک لە دوای یەکەکانی عێراق بە چەند قۆناغێک دژی کوردانی فیلیلی ئەنجامیان دا، و لە سەردەمی ڕژێمی بەعسدا گەیشتە لوتکەی دڕندەیی...

ئەمڕۆ کورد یادی ٤٦ ساڵەی گۆشەگیریی سەر کوردانی #فەیلی دەکاتەوە.

کوردی فەیلی کەمینەیەکن لە عێراق کە هەم کوردن و هەم موسڵمانی شیعەن بە شێوەزاری خۆیان. ئەوان بە شێوەیەکی سەرەکی لە بەغدا، و پارێزگای دیالەی عێراق لە دەوروبەری خەنەقین (خانەقین) و مەندەلی و لەوێشەوە لەودیو سنووری ئێران، لە پارێزگاکانی ئیلام، کرماشان (کرماشان) و لورستان دەژین.

ساڵی 1980 نزیکەی نیو ملیۆن کوردی فەیلی، هەروەها 10-20 هەزار لاو، پیر، منداڵ و ژن، لەلایەن ڕژێمی عێراقەوە دەرکراون بە بیانووی ئەوەی “ڕەگ و ڕیشەی ئێرانیان هەیە”.

ماڵ و ماڵەکانیان دەستی بەسەردا گیرا. لەم ڕێگا دوور و درێژەدا هەزاران کەس تووشی دڕندەیی و چەوساندنەوەی بێ وێنە بوون. هەزاران کەسی بەساڵاچوو و ژن و منداڵ کوژران.

ڕەنگە هۆکارێکی بنەڕەتی دیپۆرتکردنەوەکە، پشتیوانی ئەخلاقی و دارایی و سەربازیی کوردانی فەیلی بووبێت بۆ ڕاپەڕینی کورد لە عێراق لە نێوان ساڵانی ١٩٦١ بۆ ١٩٧٥.

جگە لەوەش بەهۆی باوەڕی شیعەیانەوە گومانیان لێدەکرا کە پشتیوانی لە ڕژێمی ڕۆحانیی لە ئێران دژی عێراق بکەن.

دوابەدوای لەشکرکێشی سەرکردایەتی ئەمریکا بۆ سەر عێراق لە ساڵی 2003، کوردانی فەیلی ئیدیعای موڵک و ماڵە دەستبەسەرداگیراوەکانی خۆیان کردووە و شەڕیان کردووە بۆ لێپێچینەوە لە تەلارسازەکانی دەرکردنەکان و بۆ ئەوەی بگەنە بنی چارەنووسی کوردانی فەیلی ڕفێنراو و دەستگیرکراو.

بەشێک لە تەرمی کوردە فەیلی بێسەروشوێنکراوەکان دۆزراونەتەوە و دەستنیشانکراون، بەڵام چارەنووسی زۆرێک لە کوردانی فەیلی دوای دیارنەمانیان هێشتا چاوەڕێی ڕوونکردنەوە دەکات. ژمارەیەک خێزانی دەرکراو ماڵ و سامانیان گەڕاوەتەوە، بەڵام زۆرێک لە دۆسیەکانی دەستبەسەرداگرتن هێشتا چاوەڕێی چارەسەرکردنن. ئێستاش زۆرێک لە کوردانی فەیلی وەک پەنابەر لە ئێران دەژین..
ساموێل کرماشانی
0404.2026  

Jenosîda li dijî Kurdên Filei yên Kurdên Goran li Iraqê.
Her sal di 4ê Nîsanê de, jenosîda Kurdên Goran, ku wekî Kurdên Filei li Iraqê têne zanîn, ji hêla hikûmeta dîktator a Sedam Huseyîn ve tê kirin.
Hikûmeta Iraqê, bi serokatiya Sedam Huseyîn, jenosîda Kurdên Goran pêk anî û hin ji Kurdên Goran sax veşartin û beşek din sirgûnî Îranê kir û pasaportên rûniştinê û Iraqî yên vê beşê ji Kurdan li Iraqê betal kir. Ev kiryar di salên 1980 heta 1989 de hate kirin.
Ji sala 1989an û pê ve, Sedam ji Kurdên Goran xwest ku pasaport û nasnameyên xwe yên Iraqî biparêzin ger ew werin veguheztin deverên Erebî, û ger ew qebûl nekin, ew ê werin sirgûnkirin Îranê.
Qurbanê Enfalê ku ji aliyê Partiya Barzaniyan ve li Hewlêrê hatibû veşartin, ji ber felcê mir.
Amerîkayê ji bo dîtina wî 1 milyon dînar da, lê barzanie xain ê veşartibû ku ew yek ji wan zilaman e ku li Goranê destdirêjiya cinsî li jin û keçên Kurd kiriye.
Îro, em salvegera 46emîn a bi êş a rêze sûcên jenosîd, sirgûnkirin û windakirina bi zorê ya birayên me yên Kurd li herêma Filî bi bîr tînin; bindestên ku di êrîşa hovane ya rejîma wê demê ya Iraqê de, bi darvekirin, kuştin, binçavkirin, windakirin û sirgûnkirinê re rû bi rû man, û tenê ji ber sûcê Kurdbûnê û parastina nasname û mafên rewa yên gelê xwe, nasname, milk û milkên wan ji wan hatin standin.

Sîrgûnkirina bi sed hezaran Kurdên Kurd li herêma Filî û windabûna bi deh hezaran kesên din jenosîdeke nijadperestî bû ji aliyê Partiya Baas ve ku Iraq bi dîrokeke tarî û rabirdûyeke tal a tijî şaşiyan hişt. Di vê bîranînê de, em tekez dikin ku divê hikûmeta federal a Iraqê erkê xwe bicîh bîne û li gorî biryara Dadgeha Bilind a Cezayê Iraqê, ku ev sûc wekî jenosîd nas kiriye, zirara wan a madî û exlaqî ji qurbaniyan û birîndaran re tezmîn bike û nasname, milk û milkên wan vegerîne wan.

Têkoşîn, dilsozî û fedakariya xwişk û birayên Kurd ên Filî dê her û her ji bo neteweya me çavkaniya serbilindiyê be. Ev rabirdûya tal divê ji bo me hemûyan ders be ku em ji bo pêşerojeke çêtir a li ser bingeha jiyana hevbeş û qebûlkirina hevdu li Iraqê sûd werbigirin; ji bo vê armancê, em ê her gav hewl bidin û hewl bidin û bi her awayî hevkariyê bikin.

Aştî li ser bîranîn û giyanên pak ên şehîdên Filî û hemû şehîdên Kurdistanê be. Aştî û rêz ji bo malbat û xizmên wan ên serbilind.

Beşek mezin ji keçên Kurd ên Kurdên Filîlî ji aliyê hikûmeta Iraqê ve di bazara bazirganiya mirovan de ji şêxên welatên Kendavê yên wekî Qeter, Erebistana Siûdî, Behrêyn, Kuweyt û Yemenê re hatine firotin. Ev keçên Kurd jî ji aliyê rejîma Sedam ve hatine firotin.
Jenosîda Kurdên Filîlî operasyoneke hovane û wêranker bû ku hikûmetên Iraqê yên li pey hev di çend qonaxan de li dijî Kurdên Filîlî pêk anîn, û di dema rejîma Baasê de gihîştiye lûtkeya hovîtiya xwe...

Kurd îro salvegera 46emîn a zulma li ser Kurdên #Feylî bi bîr tînin.

Kurdên Feylî li Iraqê kêmneteweyek in ku hem Kurd in û hem jî Misilmanên Şîe ne û zaravayê wan ê taybet heye. Ew bi piranî li Bexdayê û parêzgeha Diyala ya Iraqê li dora Xaneqîn (Xaneqîn) û Mandaliyê dijîn, û ji wir jî li seranserê sînorê Îranê, li parêzgehên Îlam, Kirmaşan (Kermanşah) û Luristanê dijîn.

Di sala 1980an de, nêzîkî nîv milyon Kurdên Feylî, û her weha 10-20,000 xort, kal, zarok û jin, ji aliyê rejîma Iraqê ve bi hinceta ku "kokên wan Îranî ne" hatin derxistin.

Xanî û malên wan hatin desteserkirin. Li ser vê rêya dirêj, bi hezaran rastî hovîtî û zilmeke bêhempa hatin. Bi hezaran kal û pîr, jin û zarok hatin kuştin.

Sedemeke bingehîn a sirgûnkirinê dibe ku piştgiriya exlaqî, darayî û leşkerî ya Kurdên Feylî ji bo serhildana Kurdan li Iraqê di navbera salên 1961 û 1975an de be.

Wekî din, ji ber baweriya wan a Şîe, guman li ser wan dihat kirin ku ew piştgirî didin rejîma olî ya Îranê li dijî Iraqê.

Piştî dagirkirina Iraqê ya bi pêşengiya Amerîkayê di sala 2003an de, Kurdên Feylî milkên xwe yên desteserkirî xwestin û ji bo darizandina mîmarên sirgûnkirinê û ji bo dîtina çarenûsa Kurdên Feylî yên revandin û girtin şer kirin.

Hin ji cenazeyên Kurdên Feylî yên windabûyî hatine dîtin û nasname hatine destnîşankirin, lê çarenûsa gelek Kurdên Feylî piştî windabûna wan hîn jî li benda zelalkirinê ye. Milkên hejmarek malbatên ku hatine sirgûnkirin hatine vegerandin, lê gelek dozên desteserkirinê hîn jî li benda çareseriyê ne. Gelek Kurdên Feylî hîn jî li Îranê wekî penaber dijîn.
Samûêl Kermaşanî
0404.2026

Inga kommentarer:

Skicka en kommentar