human rights watch

måndag 16 mars 2026

16 במרץ 2026 מציין את יום השנה להפצצה הכימית על חלבג'ה ולטבח של יותר מ-5,000 נשים, גברים וילדים כורדים, בהוראת סדאם חוסיין ומשטר הבעת' הפושע בעיראק במלחמת איראן-עיראק.


אנחנו_אף_פעם_לא_שוכחים,_אנחנו אף_פעם_לא_סולחים.#.

 #We_never_forget,_we_never_forgive.

 חלאבג'ה#

16 במרץ 2026 מציין את יום השנה להפצצה הכימית על חלבג'ה ולטבח של יותר מ-5,000 נשים, גברים וילדים כורדים, בהוראת סדאם חוסיין ומשטר הבעת' הפושע בעיראק במלחמת איראן-עיראק

 

.

אנחנו לא שוכחים ולא סולחים
אנחנו הכורדים צריכים לארגן ציונות כורדית עולמית
16.03.1988 המשטר העיראקי בוצע הפעם על פשעים נגד האנושות.
ידה של הרפובליקה האסלאמית, כמו סדאם, מוכתמת בדם אנשי חלבג'ה.
לפני 38 שנה, ביום זה, בוצע פשע נורא נגד האומה הכורדית על ידי מוסלמים ערבים בהנהגת מאה אום חוסיין, פשע שהשפעותיו עדיין נראות על גופם של אנשי חלבג'ה.
אנשים חפים מפשע בחלבג'ה נפלו קורבן למלחמה בין חומייני לסדאם.

לעולם לא נשכח את חלבג'ה, לעולם לא נשכח את רצח העם נגד הכורדים במדינות הכובשות, עיראק, איראן, טורקיה וסורים. עלינו ללכת יד ביד וכל הכורדים בעלי דעות פוליטיות שונות יתאחדו וילחמו לשחרור כורדיסטן ממדינות הכובשות.
לעולם לא נשכח את השואה, לעולם לא נסלח לאלה שהרגו את עמנו, לעולם לא נשכח את חלבג'ה, לעולם לא נסלח לאלה שהרגו את עמנו.

היום 16/03/2026, אתם יודעים מה קורה היום? כן, אני רוצה לומר לכם שהיום הוא יום אבל לכורדים בעולם. היום הוא יום אבל לעם כורדיסטן. אתם יודעים למה? בגלל שמשטרו של סדאם חוסיין כינה את הכורדים "אויבו", ועם השקפות הקוראן נגד האויב המוסלמי, המכונות "סורע אל-אנפל" מספר 8, מוסלמים יכולים לקחת כל מה שיש לאויבם. מוסלמים יכולים גם להרוג את אויביהם, וגם לקחת את ילדותיהם וחפצי הערך שלהם. כן, באותו יום שבו מטוסי הקרב של המשטר העיראקי תקפו נגד את חלבג'ה, עיר שבה נהרגו בין 7000 ל-8000 איש, באמצעות גז רעיל ונשק כימי. אותו דבר היום כפי שקורה היום. 16-03-1988, מטוסי קרב עיראקיים עם נשק כימי הרגו יותר מ-5,000 איש, ילדים מגיל חודשיים ועד גיל 80 ו-90. סדאם חוסיין בחר הרבה נערות כורדיות ומכר אותן למדינות ערב. יותר מ-24 מהן מכר אותן לערבים, לאנשי עסקים מצריים, יותר מ-30 לסעודיה, יאמאן ומדינות ערביות אחרות. הכורדים עצמם מספרים שסדאם חוסיין מכר יותר מ-2,500 נערות כורדיות למדינות ערביות ללא תותבות נגד סדאם, כל מדינות ערב שיתפו פעולה עם סדאם באותה תקופה, והיה נגד העם הכורדי שאף אחד לא עשה זאת.

טבח אכזרי זה נגד העם הכורדי נמשך באזורים שונים בכורדיסטן. לא מזמן, מעין קמפיין אנפאל של פשעים אסלאמיים נגד הכורדים התרחש בסוריה. בשנת 2014, דאעש תקף את הכורדים היזידים בהתאם לפסוקי הקוראן, טבח באלפי אנשים, אנס באכזריות אלפי נערות ונשים, ולקח אלפי נערות וילדים כורדיים ומכר אותם לרשתות פדופילים כמו אפשטיין, בשיתוף פעולה של ח'ליפה ארדואן. כיום, איומים נגד הכורדים מושמעים על ידי הטרוריסטים המלוכנים והמשטר האסלאמי, דהיינו השאה והשייח', שתי שושלות מלוכלכות מבחינה היסטורית באזור.
טבח חלבג'ה היה מתקפה בנשק כימי שבוצעה על ידי המשטר העיראקי תחת סדאם חוסיין ב-16 במרץ 1988. המתקפה הייתה חלק ממבצע אנפאל, מבצע שיטתי שכוון נגד האוכלוסייה הכורדית בצפון עיראק בשלבים הסופיים של מלחמת איראן-עיראק.
פרטים מרכזיים על האירוע:
פשע: כ-5,000 אזרחים נהרגו מיד או זמן קצר לאחר המתקפה, ו-10,000 נוספים נפצעו.
נשק: נעשה שימוש בתערובת של גזים רעילים, כולל גז חרדל וחומרי העצבים סארין, טאבון ו-VX.
האחראים: ההתקפה הוזמן על ידי עלי חסן אל-מג'יד, הידוע יותר כ"עלי הכימי", שהוצא להורג מאוחר יותר בגין פשעי מלחמה ורצח עם.
השלכות:
השלכות בריאותיות: ניצולים עדיין סובלים מבעיות בריאותיות חמורות כגון בעיות נשימה, נגעים בעור, סרטן ופגמים גנטיים.
אתרי זיכרון: בחלאבג'ה יש כיום אנדרטה ומוזיאון לזכר הקורבנות.

הליכים משפטיים: בנוסף למשפטים של מנהיגים עיראקים, נחקרו גם חברות אירופאיות על אספקת כימיקלים וטכנולוגיה המשמשים לייצור הגזים.

16 במרץ מצוין מדי שנה כיום זיכרון לקורבנות הן בכורדיסטן העיראקית והן בעולם.

מאת סמואל כרמשאני  

 March 16 marks 2026  the anniversary of the chemical bombing of Halabja and the massacre of more than 5,000 Kurdish women, men and children, ordered by Saddam Hussein and the criminal Ba'athist regime in Iraq in the Iran-Iraq war.
We neither forget nor forgive
We Kurds need to organize a global Kurdish Zionism
16.03.1988 Iraqi regime has been committed  for crimes against humnaity this times.
The hand of the Islamic Republic, like Saddam, is stained with the blood of the people of Halabja.
38 years ago, on this day, a horrific crime was committed against the Kurdish nation by Arab Muslims led by the Hundred Umm Hussein, a crime whose effects are still visible on the bodies of the people of Halabja.
Innocent people of Halabja fell victim to the war between Khomeini and Saddam.

We will never forget Halabja we will never forget the genocide against the Kurds into them occupying countries, iraq, iran, turkey and Syriacs we need to go hand in hand and all Kurds with different political opinions get together and fight to free Kurdistan from the occupying countries.
We will never forget the Holocaust, we will never forgive those who killed our people, we will never forget Halabja we will never forgive those who killed our people.

Today 03/16/2026 do you know what does today? yes I want to tell you today is a mourning day for Kurds in the world today is the day that is the day of mourning for the people of Kurdistan, you know why because the regime of Saddam Hussein called the Kurds, his enemy, and with the Qur'anic views against Muslim enemy called sore al Anfal number 8 in the Quran that Muslims can take everything that their enemy has also Muslims can kill their enemy also takes the dears girls and their valuables, yes the same day as today the Iraqi regime's warplanes counter-attacked Halabja, a town that as there is between 7000 and 8000 people with poison gas and chemical weapons attack on Halabja same today as being today, 16-03-1988 Iraqi war planes with chemical weapons killed more than 5,000 people, children from 2 months old until people 80 and 90 years old. Saddam Hussein picked lots Kurdish young girls and sold to Arab countries for more than 24 of them girls who sold to the Arabs he sold to Egyptian business man, more than 30 to Saudia Arabian and Yaman and other Arab countries that the Kurds themselves tell of saddam hussein sold more than 2,500 Kurdish girls to those Arab countries without them prosthetic thing against saddam all Arab countries cooperated with Saddam at the time and was against Kurdish people no one even had.
This brutal massacre against the Kurdish people continues in various regions of Kurdistan. Not long ago, a kind of Anfal campaign of Islamic crimes against the Kurds took place in Syria. In 2014, ISIS attacked the Yazidi Kurds in accordance with Quranic verses, massacred thousands of people, brutally raped thousands of girls and women, and took thousands of Kurdish girls and children and sold them to pedophile networks like Epstein, with the cooperation of Khalifa Erdogan.Currently, threats against the Kurds are being made by the monarchist terrorists and the Islamic regime, namely the Shah and Sheikh, two historically dirty dynasties in the region.
The Halabja massacre was a chemical weapons attack carried out by the Iraqi regime under Saddam Hussein on March 16, 1988. The attack was part of the Anfal Campaign, a systematic operation targeting the Kurdish population of northern Iraq during the final stages of the Iran–Iraq War.
Key details about the incident:
Crime: An estimated 5,000 civilians died immediately or shortly after the attack, and an additional 10,000 were injured.
Weapons: A mixture of poison gases was used, including mustard gas and the nerve agents sarin, tabun, and VX.
Those responsible: The attack was ordered by Ali Hassan al-Majid, better known as "Chemical Ali," who was later executed for war crimes and genocide.Aftermath:
Health consequences: Survivors still suffer from serious health problems such as respiratory problems, skin lesions, cancer and genetic defects.
Memorials: Halabja now has a monument and a museum commemorating the victims.
Legal processes: In addition to the trials of Iraqi leaders, European companies have also been investigated for supplying chemicals and technology used to produce the gases.
March 16 is observed annually as a day of remembrance for the victims in both Iraqi Kurdistan and internationally.
By Samuel kermashani

١٦ی ئادار ساڵی ٢٠٢٦ ساڵڕۆژی کیمیابارانکردنی هەڵەبجە و کۆمەڵکوژی زیاتر لە پێنج هەزار ژن و پیاو و منداڵی کورد، بە فەرمانی سەدام حسێن و ڕژێمی تاوانکاری بەعسی لە عێراق لە شەڕی ئێران و عێراقدا تێدەپەڕێت.
ئێمە نە لەبیرمان دەچێت و نە لێمان خۆش دەبین
ئێمەی کورد پێویستمان بە ڕێکخستنی زایۆنیزمێکی جیهانی کوردی هەیە
16.03.1988 ڕژێمی عێراق ئەمجارە لەسەر تاوانی دژ بە دەسەڵاتی ئەنجامدراوە.
دەستی کۆماری ئیسلامی وەک سەدام بە خوێنی خەڵکی هەڵەبجە پەڵە پەڵە.
٣٨ ساڵ لەمەوبەر و لە ڕۆژێکی وەک ئەمڕۆدا، تاوانێکی ترسناک لە لایەن موسڵمانانی عەرەب بە سەرکردایەتی سەد ئوم حسێن لە دژی نەتەوەی کورد ئەنجامدرا، تاوانێک کە تا ئێستاش کاریگەرییەکانی لەسەر جەستەی خەڵکی هەڵەبجە دیارە.
خەڵکی بێتاوانی هەڵەبجە بوونە قوربانی شەڕی خومەینی و سەدام.

قەت هەڵەبجە لەبیر ناکەین قەت جینۆسایدی کورد لەبیر ناکەین بۆ ئەوان وڵاتی داگیرکەر و عێراق و ئێران و کەڵەشێر و سریانی پێویستمانە دەست بە دەست بچین و هەموو کوردانی خاوەن بیروڕای سیاسی جیاواز کۆببنەوە و شەڕ بکەن بۆ ئازادکردنی کوردستان لە دەست وڵاتانی داگیرکەر.
هەرگیز هۆلۆکۆست لەبیر ناکەین، هەرگیز لەو کەسانە خۆش نابین کە گەلەکەمانیان کوشت، هەرگیز هەڵەبجە لەبیر ناکەین هەرگیز لەو کەسانە خۆش نابین کە گەلەکەمانیان کوشت.

ئەمڕۆ 03/16/2026 دەزانن ئەمڕۆ چی دەکات؟ بەڵێ دەمەوێت پێتان بڵێم ئەمڕۆ ڕۆژی ماتەمینە بۆ کورد لە جیهاندا ئەمڕۆ ئەو ڕۆژەیە کە ڕۆژی ماتەمینی بۆ خەڵکی کوردستانە ، دەزانن بۆچی چونکە ڕژێمی سەدام حسێن بە کورد ناوی دەبرد دوژمنی خۆی ، وە لەگەڵ تێڕوانینە قورئانییەکانی دژ بە دوژمنی موسڵمان پێی دەوترێت سۆرە الئەنفال ژمارە ٨ لە قورئاندا کە موسڵمانان دەتوانن هەموو شتێک ببەن کە دوژمنەکەیان هەیەتی موسوڵمانەکانیش دەتوانن دوژمنەکەیان بکوژن بەهەمان شێوە ئەو کچانی ئازیز و کەلوپەلی بەنرخەکانیان، بەڵێ هەمان ڕۆژ کە ئەمڕۆ فڕۆکە جەنگییەکانی ڕژێمی عێراق بەرپەرچدانەوەی هێرشی هەڵەبجەیان کرد، شارۆچکەیەک کە وەک چۆن لە نێوان ٧٠٠٠ بۆ ٨٠٠٠ کەس هەیە بە گازی ژەهراوی و چەکی کیمیایی هێرشیان کردە سەر هەڵەبجە هەمان ئەمڕۆ وەک ئەمڕۆ، ١٦-٠٣-١٩٨٨ فڕۆکە جەنگییەکانی عێراق بە چەکی کیمیاوی زیاتر لە ٥ هەزار کەسیان کوشت، منداڵانی... تەمەنی ٢ مانگ تا تەمەنی کەسانی ٨٠ و ٩٠ ساڵ. سەدام حسێن زۆر کچی گەنجی کوردی هەڵبژارد و بە وڵاتانی عەرەبی فرۆشت بۆ زیاتر لە 24 لەوانە کچان کە بە عەرەبەکانی فرۆشتووە بە پیاوی بازرگانی میسری، زیاتر لە 30 بە سعودیە عەرەبی و یامان و وڵاتانی تری عەرەبی کە کورد خۆیان باسی سەدام حسێن دەڵێن زیاتر لە 2500 کچی کوردی بەو وڵاتە عەرەبیانە فرۆشتووە بەبێ ئەوان شتێکی دەستکردی دژ بە سەدام هەموو وڵاتانی عەرەبی هاوکاری سەدامیان کردووە لەو کاتەدا و دژی گەلی کورد بوو کەس تەنانەت نەیبوو.
ئەم کۆمەڵکوژییە دڕندانەیە لە دژی گەلی کورد لە ناوچە جیاجیاکانی کوردستان بەردەوامە. ماوەیەکی زۆر نەبوو، جۆرێک لە هەڵمەتی ئەنفالکردنی تاوانە ئیسلامییەکان دژ بە کورد لە سوریا ڕوویدا. لە ساڵی ٢٠١٤دا داعش بە پێی ئایەتەکانی قورئان هێرشی کردە سەر کوردانی ئێزیدی و هەزاران کەسی کۆمەڵکوژ کرد و بە شێوەیەکی دڕندانە دەستدرێژی سێکسی کردە سەر هەزاران کچ و ژن و هەزاران کچ و منداڵی کوردی برد و فرۆشتیان بە تۆڕە منداڵفرۆشەکانی وەک ئێپشتاین، بە هاوکاری خەلیفە ئەردۆغان.لە ئێستادا هەڕەشە لە کورد دەکرێت لەلایەن... تیرۆریستە پاشایەتییەکان و ڕژێمی ئیسلامی، واتە شا ​​و شێخ، دوو خانەدانێکی مێژوویی پیس لە ناوچەکەدا.
کۆمەڵکوژی هەڵەبجە هێرشێکی کیمیاوی بوو کە لەلایەن ڕژێمی عێراقەوە لە سەردەمی سەدام حوسێن لە ١٦ی ئازاری ١٩٨٨ ئەنجامدرا، هێرشەکە بەشێک بوو لە هەڵمەتی ئەنفال، کە ئۆپەراسیۆنێکی سیستماتیکی دانیشتوانی باکووری عێراقی کردە ئامانج لە قۆناغە کۆتاییەکانی جەنگی ئێران – عێراق.
وردەکاری سەرەکی سەبارەت بە ڕووداوەکە:
تاوان: بە مەزەندە 5 هەزار هاوڵاتی مەدەنی دەستبەجێ یان ماوەیەکی کەم دوای هێرشەکە گیانیان لەدەستداوە و 10 هەزاری دیکەش بریندار بوون.
چەک: تێکەڵەیەک لە گازی ژەهراوی بەکارهێنرا، لەوانە گازی خەردەل و ماددە دەمارییەکانی سارین و تابون و ڤی ئێکس.
ئەوانەی بەرپرسیارن: هێرشەکە بە فەرمانی عەلی حەسەن ئەلمەجید ناسراو بە "عەلی کیمیایی" بووە، کە دواتر بە تاوانی جەنگ و جینۆساید لە سێدارە دراوە.دواتر:
لێکەوتە تەندروستییەکان: هێشتا ڕزگاربووان بەدەست کێشەی تەندروستیی جددی وەک کێشەی هەناسەدان و برینەکانی پێست و شێرپەنجە و کەموکوڕی بۆماوەییەکان دەناڵێنن.
یادگاریەکان: ئێستا هەڵەبجە خاوەنی مۆنۆمێنت و مۆزەخانەیە بۆ یادکردنەوەی قوربانییەکان.
پرۆسەی یاسایی: جگە لە دادگاییکردنی سەرکردە عێراقییەکان، لێکۆڵینەوە لە کۆمپانیا ئەوروپییەکانیش کراوە بۆ دابینکردنی ماددەی کیمیایی و تەکنەلۆجیا کە بۆ بەرهەمهێنانی گازەکان بەکاردەهێنرێن.
١٦ی ئادار ساڵانە وەک ڕۆژی یادکردنەوەی قوربانییەکان لە هەردوو وڵاتی کوردستانی عێراق و لە ئاستی نێودەوڵەتیدا بەڕێوەدەچێت.
لەلایەن ساموێل کرماشانی

 16ê Adarê sala 2026an salvegera bombebarana kîmyayî ya Helebçeyê û komkujiya zêdetirî 5,000 jin, mêr û zarokên Kurd e, ku ji aliyê Sedam Huseyîn û rejîma sûcdar a Baasê ya Iraqê ve di şerê Îran-Iraqê de hatibû ferman kirin.
Em ne ji bîr dikin û ne jî efû dikin.
Em Kurd hewce ne ku Siyonîzmek Kurd a cîhanî organîze bikin.
16.03.1988 Rejîma Iraqê vê carê ji ber sûcên li dijî mirovahiyê hatiye cezakirin.
Destê Komara Îslamî, mîna Sedam, bi xwîna gelê Helebçeyê hatiye rijandin.
38 sal berê, di vê rojê de, ji aliyê Misilmanên Ereb ve bi pêşengiya Sed Umm Huseyîn sûcek tirsnak li dijî neteweya Kurd hate kirin, sûcek ku bandorên wê hîn jî li ser laşên gelê Helebçeyê xuya dibin.
Xelkê bêguneh ê Helebçeyê bûn qurbanê şerê di navbera Xumeynî û Sedam de.

Em ê qet Helebçeyê ji bîr nekin, em ê qet jenosîda li dijî Kurdan, di nav welatên dagirker de, Iraq, Îran, Tirkiye û Suryaniyan ji bîr nekin, divê em mil bi mil biçin û hemû Kurdên xwedî ramanên siyasî yên cuda bi hev re şer bikin da ku Kurdistanê ji welatên dagirker rizgar bikin.

Em ê qet Holokostê ji bîr nekin, em ê qet wan kesên ku gelê me kuştine efû nekin, em ê qet Helebçeyê ji bîr nekin, em ê qet wan kesên ku gelê me kuştine efû nekin.

Îro 03/16/2026 hûn dizanin îro çi dike? Belê, ez dixwazim ji we re bibêjim ku îro ji bo Kurdan li cîhanê rojek şînê ye, îro roja şînê ye ji bo gelê Kurdistanê, hûn dizanin çima, ji ber ku rejîma Sedam Huseyîn Kurdan wek dijminên xwe bi nav kir, û li gorî nerînên Quranê yên li dijî Misilmanan wek Enfal jimara 8an di Quranê de bi nav kir ku Misilman dikarin her tiştê dijminê xwe bigirin, Misilman dikarin dijminê xwe bikujin, keç û tiştên wan ên hêja jî bigirin, Erê, di heman rojê de, balafirên şer ên rejîma Iraqê êrîşî Helebçeyê kirin, bajarekî ku di navbera 7000 û 8000 kesan de jiyana xwe ji dest dane. Bi gazên jehrî û çekên kîmyewî êrîşî Helebçeyê kirin, wekî îro, 16-03-1988. Balafirên şer ên Iraqê bi çekên kîmyewî zêdetirî 5000 kes kuştin, zarokên ji 2 mehî heta kesên 80 û 90 salî. Sedam Huseyîn gelek keçên ciwan ên Kurd hildan û firotin welatên Ereb, ji wan zêdetirî 24 keç firotin Ereban, ji wan firotin karsazê Misrî, zêdetirî 30 firotin Erebistana Siûdî û Yemen û welatên din ên Ereb ku Kurd bi xwe dibêjin, Sedam Huseyîn zêdetirî 2500 keçên Kurd firotin wan welatên Ereb bêyî ku tiştekî protez li dijî Sedam bikin, li dijî wî hemû welatên Ereb di wê demê de bi Sedam re hevkarî kirin û li dijî gelê Kurd bûn, kesî jî nekir.

Ev komkujiya hovane ya li dijî gelê Kurd li herêmên cûda yên Kurdistanê berdewam dike. Ne demek dirêj berê, li Sûriyeyê cureyek kampanyaya Enfalê ya sûcên Îslamî li dijî Kurdan pêk hat. Di sala 2014an de, DAIŞê li gorî ayetên Quranê êrîşî Kurdên Êzîdî kir, bi hezaran kes qetil kir, bi hovane tecawiz li bi hezaran keç û jinan kir, û bi hezaran keç û zarokên Kurd birin û firotin torên pedofîl ên mîna Epstein, bi hevkariya Xelîfe Erdogan. Niha, gef li Kurdan dixwin ji aliyê terorîstên monarşîst û rejîma Îslamî, ango Şah û Şêx, du xanedanên qirêj ên dîrokî li herêmê. Komkujiya Helebçeyê êrîşeke çekên kîmyewî bû ku ji aliyê rejîma Iraqê ve di bin serokatiya Sedam Huseyîn de di 16ê Adara 1988an de pêk hat. Êrîş beşek ji Kampanyaya Enfalê bû, operasyoneke sîstematîk ku di qonaxên dawî yên Şerê Îran-Iraqê de li dijî gelê Kurd ê bakurê Iraqê bû.
Hûrguliyên sereke yên derbarê bûyerê de:
Sûc: Tê texmînkirin ku 5,000 sivîl di cih de an jî di demek kurt de piştî êrîşê mirin, û 10,000 kesên din jî birîndar bûn.
Çek: Têkeliyek ji gazên jehrî hat bikaranîn, di nav de gaza xerdelê û ajanên demarî sarîn, tabûn û VX.
Berpirsiyar: Êrîş ji aliyê Elî Hesen el-Mecîd ve hat fermankirin, ku bi navê "Eliyê Kîmyewî" tê nasîn, ku paşê ji ber sûcên şer û qirkirinê hat îdamkirin.Paşveçûn:
Encamên tenduristiyê: Kesên sax mane hîn jî ji pirsgirêkên tenduristiyê yên cidî yên wekî pirsgirêkên nefesê, birînên çerm, penceşêr û kêmasiyên genetîkî dikişînin.
Bîrdarî: Helebçe niha xwedî abîdeyek û muzexaneyek e ku qurbaniyan bi bîr tîne.
Pêvajoyên yasayî: Ji bilî darizandinên serokên Iraqî, li ser şîrketên Ewropî jî lêpirsîn hatiye kirin ji ber dabînkirina kîmyewî û teknolojiya ku ji bo hilberîna gazan tê bikar anîn.

16ê Adarê her sal wekî roja bîranîna qurbaniyan hem li Kurdistana Iraqê û hem jî li seranserê cîhanê tê pîrozkirin.
Ji hêla Samuel Kermashani ve

Inga kommentarer:

Skicka en kommentar