human rights watch

tisdag 30 juni 2026

Turkish regime conditions residents of southern Kurdistan to return to their homes


 

 

 Turkish regime conditions residents of southern Kurdistan to return to their homes
Six years after the forced evacuation of nine border villages in Zakho county following a Turkish military operation, the country’s army has granted residents a limited return permit. The permit comes with a set of security conditions and continues to reflect Turkey’s military control over parts of northern Iraq. Zakho is located in the Kurdistan Region and near the Turkish border.

 



Kamran Osman, a member of the Kurdistan Region team at the CPT (Christ Peacekeeping Groups), said the permit was issued after weeks of follow-up and pressure from residents of 21 villages in the region, including nine villages in the Pasagh Valley, including Bazengir, Gunduk, Gorek, Kirkrank, Petrome, Klok, Marsis, Alanesh and Ire.

According to the conditions announced by the Turkish army, residents are only allowed to be in their villages from 6 a.m. to 7 p.m. and are prohibited from staying overnight. It is also prohibited to carry any weapons, including hunting weapons, and each household can only carry one day's worth of food.

According to these regulations, the identity information of all people is registered at Turkish military checkpoints.

Vehicle drivers are also responsible for returning all passengers at the end of the day and may be detained if any of them do not return.

Turkish forces are also checking the security records of villagers to check for any possible links to the Kurdistan Workers' Party (PKK).

According to residents and institutions in the Kurdistan Region, some of these villages, including Marsis, have been damaged during clashes and airstrikes. Reports also indicate the destruction of houses and the looting of some of the property of civilians.

Turkey has expanded its military presence in the border areas of the Kurdistan Region since 2020. Baghdad has repeatedly called Turkey's cross-border operations a violation of its sovereignty and demanded an end to Ankara's military presence on Iraqi soil.

ڕژێمی تورکیا مەرجی بۆ دانیشتوانی باشووری کوردستان دانا بۆ ئەوەی بگەڕێنەوە سەر ماڵ و حاڵی خۆیان
دوای شەش ساڵ لە چۆڵکردنی زۆرەملێی نۆ گوندی سنووری پارێزگای زاخۆ دوای ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی تورکیا، سوپای وڵات مۆڵەتی گەڕانەوەی سنوورداری بە دانیشتووان داوە. ئەم مۆڵەتە کۆمەڵێک مەرجی ئەمنی لەگەڵدایە و بەردەوامە لە ڕەنگدانەوەی کۆنترۆڵی سەربازی تورکیا بەسەر بەشێک لە باکووری عێراقدا. زاخۆ دەکەوێتە هەرێمی کوردستان و نزیک سنووری تورکیا.

کامەران عوسمان، ئەندامی تیمی هەرێمی کوردستان لە سی پی تی (گرووپەکانی ئاشتیپارێزی مەسیح) ڕایگەیاند، مۆڵەتەکە دوای چەند هەفتەیەک لە بەدواداچوون و فشاری دانیشتوانی ٢١ گوندی ناوچەکە دەرچووە، کە نۆ گوندی دۆڵی پاساغ لەنێویاندا بازنجیر، گوندوک، گۆرەک، کەرکرانک، پترۆم، کلۆک، مارسیس، ئالانیش و ئیرێ.

بەپێی ئەو مەرجانەی سوپای تورکیا ڕایدەگەیەنن، دانیشتوان تەنها لە کاتژمێر 6ی بەیانی تا 7ی ئێوارە لە گوندەکانیاندا ڕێگەیان پێدراوە. و مانەوەیان بۆ شەوێک قەدەغە کراوە. هەروەها هەڵگرتنی هەر جۆرە چەکێک قەدەغەیە، بە چەکی ڕاویشەوە، هەر ماڵێک تەنها دەتوانێت بە بەهای یەک ڕۆژ خۆراک هەڵبگرێت.

بە پێی ئەم ڕێسایانە، زانیاریی ناسنامەی هەموو کەسەکان لە خاڵە سەربازییەکانی تورکیا تۆمار دەکرێت.

هەروەها شۆفێرانی ئۆتۆمبێل بەرپرسیارن لە گەڕاندنەوەی سەرجەم سەرنشینەکان لە کۆتایی ڕۆژدا و ئەگەری هەریەکێکیان نەگەڕێنەوە لەوانەیە ڕابگیرێن.

هه ڕوه ها هێزه کانی تورکیا سه ڕقاڵی پشکنینی تۆماری ئه منی گوندنشینه کانن بۆ ئه وه ی بزانن هه ڕ په یوه ندییه کی ئه گه ڕی به پارتی کرێکارانی کوردستان (په که که ) هه یه .

بە گوتەی دانیشتوان و دامەزراوەکانی هەرێمی کوردستان، بەشێک لەو گوندانە لە نێویاندا مارسیس لە کاتی پێکدادان و هێرشە ئاسمانییەکان زیانیان بەرکەوتووە. هەروەها ڕاپۆرتەکان ئاماژە بە وێرانکردنی خانوو و تاڵانکردنی بەشێک لە موڵک و ماڵی خەڵکی سڤیل دەکەن.

تورکیا لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە بوونی سەربازیی خۆی لە ناوچە سنوورییەکانی هەرێمی کوردستان فراوانتر کردووە، بەغدا چەندین جار ئۆپەراسیۆنەکانی تورکیا لە سنوور بەزاندنی بە پێشێلکردنی سەروەری وڵاتەکەی ناوبردووە و خوازیاری کۆتایی هێنان بە بوونی سەربازی ئەنقەرە لەسەر خاکی عێراق بووە.

 Rejîma Tirkiyê ji niştecihên başûrê Kurdistanê re şert dike ku vegerin malên xwe
Şeş sal piştî valakirina bi zorê ya neh gundên sînorî yên li navçeya Zaxo piştî operasyoneke leşkerî ya Tirkiyê, artêşa welêt destûreke vegerê ya sînordar daye niştecihan. Destûr bi komek mercên ewlehiyê tê û kontrola leşkerî ya Tirkiyê li ser hin deverên bakurê Iraqê nîşan dide. Zaxo li Herêma Kurdistanê û nêzîkî sînorê Tirkiyê ye.

Kamran Osman, endamê tîma Herêma Kurdistanê li CPT (Komên Aştiyê yên Mesîh), got ku destûr piştî çend hefteyan şopandin û zextên ji niştecihên 21 gundên herêmê, di nav de neh gundên li Geliyê Pasagh, di nav de Bazengir, Gunduk, Gorek, Kirkrank, Petrome, Klok, Marsis, Alanesh û Îre, hatiye dayîn.

Li gorî mercên ku ji hêla artêşa Tirkiyê ve hatine ragihandin, niştecih tenê dikarin ji saet 6ê sibê heta 7ê êvarê li gundên xwe bin û qedexe ye ku bi şev li wir bimînin. Her wiha hilgirtina çekan, di nav de çekên nêçîrê jî, qedexe ye û her malbatek tenê dikare xwarina rojekê hilgire.

Li gorî van rêziknameyan, agahiyên nasnameya hemû kesan li xalên kontrolê yên artêşa Tirkiyeyê têne tomar kirin.

Ajokarên wesayîtan jî berpirsiyar in ku di dawiya rojê de hemû rêwiyan vegerînin û heke yek ji wan venegere, dibe ku werin girtin.

Hêzên Tirkiyeyê her wiha tomarên ewlehiyê yên gundiyan kontrol dikin da ku têkiliyên muhtemel bi Partiya Karkerên Kurdistanê (PKK) re kontrol bikin.

Li gorî niştecih û saziyên li Herêma Kurdistanê, hin ji van gundan, di nav de Marsîs jî, di dema pevçûn û êrîşên hewayî de zirar dîtine. Raport her wiha nîşan didin ku xanî hatine hilweşandin û hin milkên sivîlan hatine talankirin.

Tirkiyeyê ji sala 2020an vir ve hebûna xwe ya leşkerî li deverên sînorî yên Herêma Kurdistanê berfireh kiriye. Bexdayê bi berdewamî operasyonên Tirkiyeyê yên li ser sînor wekî binpêkirina serweriya xwe bi nav kiriye û daxwaza bidawîanîna hebûna leşkerî ya Tirkiyeyê li ser axa Iraqê kiriye.

Inga kommentarer:

Skicka en kommentar