.jpg)
According to reliable information, Mahmoud Ahmadinejad is under house arrest and is not allowed to use a phone or computer. He is under strict security and cannot even travel.
The New York Times has written an article about Ahmadinejad's role, saying that he has become one of the United States' options for the new leadership of Iran.
The reason for this article is that Ahmadinejad is originally from Iranian Jews who later converted to Islam, and Ahmadinejad's second role during his presidency was to provide gas pipes to many villages in Iran, pave the streets of these villages, and build the Mehr Center, which was a service for the poor and underprivileged to be able to live there.
Early War Goal Was to Install Hard-Line Former President as Iran’s Leader
An Israeli strike designed to free Mahmoud Ahmadinejad from house arrest in Tehran, U.S. officials said, was part of an effort to bring about regime change and put him in power.
Days after Israeli strikes killed Iran’s supreme leader and other top officials in the opening salvos of the war, President Trump mused publicly that it would be best if “someone from within” Iran took over the country.
It turns out that the United States and Israel went into the conflict with a particular and very surprising someone in mind: Mahmoud Ahmadinejad, the former Iranian president known for his hard-line, anti-Israel and anti-American views.
But the audacious plan, developed by the Israelis and which Mr. Ahmadinejad had been consulted about, quickly went awry, according to the U.S. officials who were briefed on it.
Mr. Ahmadinejad was injured on the war’s first day by an Israeli strike at his home in Tehran that had been designed to free him from house arrest, the American officials and an associate of Mr. Ahmadinejad said. He survived the strike, they said, but after the near miss he became disillusioned with the regime change plan.
He has not been seen publicly since then and his current whereabouts and condition are unknown.
To say that Mr. Ahmadinejad was an unusual choice would be a vast understatement. While he had increasingly clashed with the regime’s leaders and had been placed under close watch by the Iranian authorities, he was known during his term as president, from 2005 to 2013, for his calls to “wipe Israel off the map.” He was a strong supporter of Iran’s nuclear program, a fierce critic of the United States and known for violently cracking down on internal dissent.
How Mr. Ahmadinejad was recruited to take part remains unknown.
The existence of the effort, which has not been previously reported, was part of a multistage plan developed by Israel to topple Iran’s theocratic government. It underscores how Mr. Trump and Prime Minister Benjamin Netanyahu of Israel went into the war not only misjudging how quickly they could achieve their objectives but also gambling to some degree on a risky plan for leadership change in Iran that even some of Mr. Trump’s aides found implausible. Some American officials were skeptical in particular about the viability of putting Mr. Ahmadinejad back into power.
“From the outset, President Trump was clear about his goals for Operation Epic Fury: destroy Iran’s ballistic missiles, dismantle their production facilities, sink their navy, and weaken their proxy,” Anna Kelly, a White House spokeswoman, said in response to a request for comment about the regime change plan and Ahmadinejad. “The United States military met or exceeded all of its objectives, and now, our negotiators are working to make a deal that would end Iran’s nuclear capabilities for good.”
A spokesperson for Mossad, the Israeli foreign intelligence agency, declined to comment.
U.S. officials spoke during the early days of the war about plans developed with Israel to identify a pragmatist who could take over the country. Officials insisted that there was intelligence that some within the Iranian regime would be willing to work with the United States, even if those people couldn’t be described as “moderates.”
Mr. Trump was enjoying the success of the raid by U.S. forces to capture Venezuela’s leader, Nicolas Maduro, and the willingness of his interim replacement to work with the White House — a model that Mr. Trump appeared to think could be replicated elsewhere.
Want to stay updated on what’s happening in Iran and Israel? Sign up for Your Places: Global Update, and we’ll send our latest coverage to your inbox.
In recent years, Mr. Ahmadinejad has clashed with regime leaders, accusing them of corruption, and rumors have swirled about his loyalties. He was disqualified from numerous presidential elections, his aides were arrested and Mr. Ahmadinejad’s movements were increasingly restricted to his home in the Narmak section of eastern Tehran.
Former Iranian President Mahmoud Ahmadinejad speaks to supporters and receives letters requesting help outside his home at “Square 72” in the working-class Narmak district in Tehran, Iran in 2014.Credit...Scott Peterson/Getty Images
That American and Israeli officials saw Mr. Ahmadinejad as a potential leader of a new government in Iran is further evidence that the war in February was launched with the hopes of installing more pliable leadership in Tehran. Mr. Trump and members of his cabinet have said that the goals of the war were narrowly focused on destroying Iran’s nuclear, missile and military capabilities.
There are many unanswered questions about how Israel and the United States planned to put Mr. Ahmadinejad in power, and the circumstances surrounding the airstrike that injured him. American officials said that the strike — carried out by the Israeli Air Force — was meant to kill the guards watching over Mr. Ahmadinejad as part of a plan to release him from house arrest.
On the first day of the war, Israeli strikes killed Ayatollah Ali Khamenei, Iran’s supreme leader. The strike at Ayatollah Khamenei’s compound in central Tehran also blew up a meeting of Iranian officials, killing some officials whom the White House had identified as more willing to negotiate over a change in government than their bosses.
There were also initial reports at the time in the Iranian media that Mr. Ahmadinejad had been killed in the strike on his home.
The strike did not significantly damage Mr. Ahmadinejad’s house at the end of a dead-end street. But the security outpost at the entrance to the street was struck. Satellite imagery shows that building was destroyed.
In the days that followed, official news agencies clarified that he had survived but that his “bodyguards” — in actuality Islamic Revolutionary Guard Corps members who were both guarding him and holding him under house arrest — were killed.
A Basij Paramilitary group holding flags and photos of Mojtaba Khamenei, the new Supreme Leader, last month.Credit...Arash Khamooshi/Polaris for The New York Times
An article in The Atlantic in March, citing anonymous associates of Mr. Ahmadinejad, said that the former president had been freed from government confinement after the strike at his house, which the article described as “in effect a jailbreak operation.”
After that article, an associate of Mr. Ahmadinejad confirmed to The New York Times that Mr. Ahmadinejad saw the strike as an attempt to free him. The associate said the Americans viewed Mr. Ahmadinejad as someone who could lead Iran, and had the capability to manage “Iran’s political, social and military situation.”
Mr. Ahmadinejad would have been able to “play a very important role” in Iran in the near future, the associate said, suggesting that the United States saw him as similar to Delcy Rodriguez, who took power in Venezuela after American forces seized Mr. Maduro and has since worked closely with the Trump administration, the person said.
During his presidency, Mr. Ahmadinejad was known both for his hard-line policies and his often outlandish fundamentalist pronouncements, such as his declaration that there was not a single gay person in Iran and his denial of the Holocaust. He spoke at a conference in Tehran called “A World Without Zionism.”
Western satirists lampooned these views, and Mr. Ahmadinejad became something of an unwitting pop culture curiosity, even the subject of Saturday Night Live parodies.
He also presided over the country at a time when Iran was accelerating the enrichment of uranium it could one day use for making a nuclear bomb should it choose to weaponize its program. An American intelligence assessment in 2007 concluded that Iran had, years earlier, frozen its work on building a nuclear device but was continuing the enrichment of nuclear fuel it could use for a nuclear weapon if it changed its mind.
Mr. Ahmadinejad before addressing the United Nations General Assembly in New York in 2012.Credit...Chang W. Lee/The New York Times
After Mr. Ahmadinejad left office he gradually became something of an open critic of the theocratic government, or at least at odds with Ayatollah Khamenei.
Three times — 2017, 2021, and 2024 — Mr. Ahmadinejad tried to run for his previous job, but each time Iran’s Guardian Council, a group of civilian and Islamic jurists, blocked his presidential campaign. Mr. Ahmadinejad has accused senior Iranian officials of corruption or bad governance and become a critic of the government in Tehran. While he never was an overt dissident, the regime began to treat him as a potentially destabilizing element.
Mr. Ahmadinejad’s ties to the West are far murkier.
In a 2019 interview with The New York Times, Mr. Ahmadinejad praised President Trump and argued for a rapprochement between Iran and the United States.
Mr. Trump is a man of action,” Mr. Ahmadinejad said. “He is a businessman and therefore he is capable of calculating cost-benefits and making a decision. We say to him, let’s calculate the long-term cost-benefit of our two nations and not be shortsighted.”
People close to Mr. Ahmadinejad have been accused of having too close ties to the West, or even spying for Israel. Esfandiar Rahim Mashai, Mr. Ahmadinejad’s former chief of staff, was put on trial in 2018 and the judge in the case publicly asked about his links to British and Israeli spy agencies, an accusation publicized by state media.
In the past few years Mr. Ahmadinejad has made trips out of Iran that further fueled speculation.
In 2023, he traveled to Guatemala and in 2024 and 2025 he went to Hungary, trips detailed by New Lines magazine. Both countries have close ties to Israel.
The Hungarian prime minister at the time, Viktor Orban, has a close relationship with Mr. Netanyahu. During the trips to Hungary, Mr. Ahmadinejad spoke at a university connected to Mr. Orban.
He returned from Budapest just days before Israel began attacking Iran last June. When that war broke out, he kept a low public profile and posted only few statements on social media. His relative silence about a war with a country that Mr. Ahmadinejad had long viewed as Iran’s main enemy was noted by many on Iranian social media.
Discussion of Mr. Ahmadinejad on Iranian social media picked up after reports of his death, according to an analysis by FilterLabs, a company that tracks public sentiment. But the discussion declined in the weeks following, mainly amounting to confusion about his whereabouts.
At the outset, Israel envisioned the war unfolding in several phases, starting with air assaults by the United States and Israel plus the killing of Iran’s supreme leaders and the mobilization of Kurds to fight Iranian forces, according to two Israeli defense officials familiar with the operational planning.
Then, the Israeli plan foresaw a combination of influence campaigns carried out by Israel and the Kurdish invasion creating political instability in Iran and a sense that the regime was losing control. In a third stage, the regime, under intense political pressure and the weight of damage to key infrastructure like electricity, would collapse, allowing for what the Israelis referred to as an “alternative government” to be established.
Other than the air campaign and the killing of the supreme leader, little of the plan played out as the Israelis had hoped, and much of it appears in retrospect to have profoundly misjudged Iran’s resilience and the capacity of the United States and Israel to exert their will.
But even after it became clear that Iran’s theocratic government had survived the first months of the war, some Israeli officials continued to express belief in their vision of imposing regime change in Tehran.
David Barnea, Mossad’s chief, told associates in several discussions that he still thought that the agency’s plan, based on decades of intelligence collection and operational activity in Iran, had a very good chance of succeeding had it received approval to move forward.
https://www.nytimes.com/2026/05/19/us/politics/iran-israel-us-leader-ahmadinejad.html
ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز بابەتێکی لەسەر ڕۆڵی ئەحمەدی نەژاد نووسیوە و ڕایگەیاندووە کە ئەو بۆتە یەکێک لە بژاردەکانی ئەمریکا بۆ سەرکردایەتی نوێی ئێران. هۆکاری ئەم نووسینە ئەوەیە کە ئەحمەدی نژاد لە بنەڕەتدا لە جوولەکە ئێرانییەکانە کە دواتر موسڵمان بوون و ڕۆڵی دووەمی ئەحمەدی نژاد لە سەردەمی سەرۆکایەتییەکەیدا دابینکردنی بۆری غاز بوو بۆ زۆرێک لە گوندەکانی ئێران و قیرتاوکردنی شەقامی ئەو گوندانە و دروستکردنی ناوەندی مێهر کە خزمەتێک بوو بۆ خەڵکی هەژار و کەمدەرامەت بۆ ئەوەی بتوانن لەوێ بژین.
ئامانجی سەرەتای جەنگ دامەزراندنی سەرۆکی پێشووی هێڵی توند بوو وەک ڕێبەری ئێران
بەرپرسانی ئەمریکا دەڵێن، هێرشێکی ئیسرائیل کە بۆ ئازادکردنی مەحمود ئەحمەدی نژاد لە دەستبەسەری ماڵەوە لە تاران داڕێژرابوو، بەشێک بووە لە هەوڵێک بۆ هێنانەدی گۆڕانی ڕژێم و خستنە سەر دەسەڵات.
چەند ڕۆژێک دوای ئەوەی هێرشەکانی ئیسرائیل ڕێبەری باڵای ئێران و بەرپرسانی باڵای دیکەی لە سەلڤۆی کردنەوەی شەڕەکەدا کوشت، سەرۆک ترامپ بە ئاشکرا بیری لەوە کردەوە کە باشترە ئەگەر ئێران "کەسێک لە ناوەوە" دەستی بەسەر وڵاتەکەدا بگرێت.
دەرکەوت کە ئەمریکا و ئیسرائیل بە کەسێکی تایبەت و زۆر سەرسوڕهێنەرەوە چوونە ناو ململانێکانەوە: مەحمود ئەحمەدی نژاد، سەرۆک کۆماری پێشووی ئێران کە بە تێڕوانینی توندڕەو و دژە ئیسرائیل و دژە ئەمریکا ناسراوە.
بەڵام ئەو پلانە بوێرانەی کە لەلایەن ئیسرائیلییەکانەوە پەرەی پێدرا و ڕاوێژ بە بەڕێز ئەحمەدی نژاد کرابوو، بە خێرایی بە هەڵەدا چوو، بەپێی ئەو بەرپرسە ئەمریکییانەی کە لەبارەیەوە ئاگادارکراونەتەوە.
بەرپرسانی ئەمریکی و هاوکارێکی بەڕێز ئەحمەدی نژاد دەڵێن، بەڕێز ئەحمەدی نژاد لە یەکەم ڕۆژی شەڕدا بەهۆی لێدانی ئیسرائیلەوە لە ماڵەکەی خۆی لە تاران بریندار بووە کە بۆ ڕزگارکردنی لە دەستبەسەرکردنی ماڵەوە داڕێژرابوو. ئەوان دەڵێن، لە مانگرتنەکە ڕزگاری بووە، بەڵام دوای لەدەستدانی نزیک لە پلانی گۆڕینی ڕژێم بێهیوا بووە.
لەو کاتەوە تا ئێستا بە ئاشکرا نەبینراوە و شوێنی ئێستا و بارودۆخی نادیارە.
ئەگەر بڵێین کاک ئەحمەدی نژاد هەڵبژاردەیەکی نائاسایی بووە، کەمکردنەوەیەکی بەرفراوان دەبێت. لە کاتێکدا کە تادێت لەگەڵ سەرکردەکانی ڕێژیم پێکدادانێکی زیاتری هەبوو و لەلایەن دەسەڵاتدارانی ڕێژیمەوە خرایە ژێر چاودێری وردەوە، بەڵام لە ماوەی خولی سەرۆکایەتییەکەیدا، لە ساڵی ٢٠٠٥ تا ٢٠١٣، بەهۆی بانگەوازەکانی بۆ "سڕینەوەی ئیسرائیل لەسەر نەخشە" ناسرابوو. ئەو لایەنگری سەرسەختی بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران بوو، ڕەخنەگرێکی توندی ئەمریکا بوو و بە سەرکوتکردنی توندوتیژانەی ناڕەزایەتییە ناوخۆییەکان ناسرابوو.
تا ئێستا نازانرێت کاک ئەحمەدی نژاد چۆن وەرگیراوە بۆ بەشداریکردن.
بوونی ئەو هەوڵە کە پێشتر باس نەکراوە، بەشێک بووە لە پلانێکی فرە قۆناغی کە لەلایەن ئیسرائیلەوە بۆ ڕووخاندنی حکومەتی تیۆکراتی ئێران پەرەی پێدراوە. جەخت لەوە دەکاتەوە کە چۆن بەڕێز ترەمپ و سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل بنیامین ناتانیاهۆ، نەک هەر بە هەڵە حوکمدانیان بۆ ئەوەی کە چەندە خێرا دەتوانن ئامانجەکانیان بگەن، بەڵکو تا ڕادەیەک قوماریان لەسەر پلانێکی مەترسیدار بۆ گۆڕینی سەرکردایەتی لە ئێراندا کردووە کە تەنانەت هەندێک لە یاریدەدەرانی بەڕێز ترەمپیش بە ناباوەریان زانی. هەندێک لە بەرپرسانی ئەمریکی بە تایبەتی گومانیان هەبوو لە توانای خستنەوەی بەڕێز ئەحمەدی نژاد بۆ سەر دەسەڵات.
ئانا کێلی، وتەبێژی کۆشکی سپی لە وەڵامی داواکارییەک بۆ لێدوان سەبارەت بە پلانی گۆڕینی ڕژێم و ئەحمەدی نەژاد وتی: “هەر لەسەرەتاوە سەرۆک ترامپ لە ئامانجەکانیدا بۆ ئۆپەراسیۆنی ئیپیک فیری ڕوون بوو: لەناوبردنی مووشەکی بالیستیکی ئێران، هەڵوەشاندنەوەی دامەزراوە بەرهەمهێنانەکانیان، نوقمکردنی هێزی دەریایی خۆیان و لاوازکردنی بە وەکالەتیان”. “سوپای ئەمریکا هەموو ئامانجەکانی بەدیهێنا یان تێپەڕاند، ئێستاش، دانوستانکارانمان کاردەکەن بۆ ئەنجامدانی ڕێککەوتنێک کە بۆ هەمیشە کۆتایی بە توانا ئەتۆمییەکانی ئێران بهێنێت.”
وتەبێژی دەزگای هەواڵگری دەرەوەی ئیسرائیلی مۆساد ئامادەنەبوو هیچ لێدوانێک بدات.
بەرپرسانی ئەمریکا لە ڕۆژانی سەرەتای شەڕەکەدا باسیان لەو پلانانە کرد کە لەگەڵ ئیسرائیل داڕێژراون بۆ دەستنیشانکردنی پراگماتیستێک کە بتوانێت دەست بەسەر وڵاتەکەدا بگرێت. بەرپرسان پێداگرییان لەسەر ئەوە کرد کە زانیاری هەواڵگری هەیە کە هەندێک لە ناو ڕژێمی ئێراندا ئامادەن لەگەڵ ئەمریکا کار بکەن، تەنانەت ئەگەر ئەو کەسانەش نەتوانرێت بە "میانڕەو" وەسف بکرێن.
بەڕێز ترەمپ چێژ لە سەرکەوتنی هەڵمەتی هێزەکانی ئەمریکا بۆ گرتنی سەرۆکی ڤەنزوێلا، نیکۆلاس مادۆرۆ و ئامادەیی جێگرەوەی کاتی بۆ کارکردن لەگەڵ کۆشکی سپی دەبینی - مۆدێلێک کە پێدەچێت بەڕێز ترەمپ پێیوابێ دەتوانرێت لە شوێنێکی دیکەدا دووبارە بکرێتەوە.
دەتەوێت ئاگاداری ئەوە بیت کە لە ئێران و ئیسرائیل چی ڕوودەدات؟ ناوت تۆمار بکە بۆ شوێنەکانت: نوێکردنەوەی جیهانی، و ئێمە نوێترین ڕووماڵمان دەنێرین بۆ ئیمەیڵەکەت.
لە ساڵانی ڕابردوودا کاک ئەحمەدی نژاد لەگەڵ ڕێبەرانی ڕێژیمدا تێکهەڵچوون و بە گەندەڵی تۆمەتباریان کرد و دەنگۆ لەسەر دڵسۆزیەکانی دەسووڕانەوە. لە چەندین هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیدا بێبەش کرا، یاریدەدەرەکانی دەستگیرکران و جموجۆڵەکانی کاک ئەحمەدی نژاد زیاتر لە ماڵەکەی خۆی لە بەشی نەرمەک لە ڕۆژهەڵاتی تاران سنووردار کرا.
مەحمود ئەحمەدی نژاد، سەرۆک کۆماری پێشووی ئێران لە ساڵی 2014 لەگەڵ لایەنگرانی قسە دەکات و نامەی داوای یارمەتی لە دەرەوەی ماڵەکەی خۆی لە “چوارچێوەی 72” لە ناوچەی نەرمەکی چینی کرێکار لە تارانی پایتەختی ئێران لە ساڵی 2014 وەردەگرێت
ئەوەی کە بەرپرسانی ئەمریکی و ئیسرائیل بەڕێز ئەحمەدی نژادیان وەک سەرکردەیەکی پۆتانسێلی حکومەتێکی نوێ لە ئێران بینیوە، بەڵگەی زیاترە لەسەر ئەوەی کە شەڕی مانگی شوبات بە هیوای دانانی سەرکردایەتییەکی نەرمتر لە تاران دەستیپێکردووە. بەڕێز ترەمپ و ئەندامانی کابینەکەی ڕایانگەیاندووە کە ئامانجەکانی شەڕەکە بە تەسکییەوە لەسەر لەناوبردنی توانا ئەتۆمی و مووشەکی و سەربازییەکانی ئێران بووە.
زۆر پرسیاری بێ وەڵام هەیە سەبارەت بەوەی کە ئیسرائیل و ئەمریکا چۆن پلانیان دانابوو کاک ئەحمەدی نژاد بخەنە سەر دەسەڵات، هەروەها بارودۆخی دەوروبەری ئەو هێرشە ئاسمانییەی کە برینداری کرد. بەرپرسانی ئەمریکی ڕایانگەیاند کە هێرشەکە - کە لەلایەن هێزی ئاسمانی ئیسرائیلەوە ئەنجامدراوە - مەبەست لێی کوشتنی ئەو پاسەوانانە بووە کە چاودێری بەڕێز ئەحمەدی نژاد دەکەن وەک بەشێک لە پلانێک بۆ ئازادکردنی لە دەستبەسەرکردنی ماڵەوە.
لە یەکەم ڕۆژی شەڕەکەدا، هێرشەکانی ئیسرائیل ئایەتوڵڵا خامنەیی، ڕێبەری باڵای ئێرانی کوشت. هەروەها مانگرتنەکە لە کۆمەڵگەی ئایەتوڵڵا خامنەیی لە ناوەڕاستی تاران، کۆبوونەوەی بەرپرسانی ئێرانی تەقاندەوە و بەشێک لە بەرپرسانی ئێرانی کوژران کە کۆشکی سپی بە زیاتر لە سەرۆکەکانیان ئامادەیی دانوستان لەسەر گۆڕینی حکومەتیان دەستنیشان کردبوو.
هه ڕوه ها هه واڵی سه ڕه تایی له و کاته دا له مێدیاکانی ئێراندا هه بوو که کاک ئه حمه دی نژاد له لێدانی ماڵه که یدا کوژراوه .
مانگرتنەکە زیانێکی بەرچاوی بە ماڵی کاک ئەحمەدی نژاد لە کۆتایی شەقامێکی بنبەست نەبوو. بەڵام بنکەی ئاسایشی دەروازەی شەقامەکە لێی درا. وێنەی مانگی دەستکرد دەریدەخات کە بینایەک وێران بووە.
لە ڕۆژانی دواتردا، ئاژانسە هەواڵییە فەرمییەکان ڕوونیان کردەوە کە ئەو ڕزگاری بووە بەڵام "پاسەوانەکانی" - لە ڕاستیدا ئەندامانی سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی کە هەم پاسەوانییان دەکرد و هەم لە ژێر دەستبەسەری ماڵەوەدا دەیانگرت - کوژران.
999پ
گروپێکی نیمچە سەربازی بەسیج مانگی ڕابردوو ئاڵا و وێنەی موجتەبا خامنەیی، ڕێبەری نوێی مەزنی باڵایان بەدەستەوە بوو
لە وتارێکدا لە ڕۆژنامەی ئەتڵەنتیک لە مانگی ئازاردا، بە پشتبەستن بە هاوکارە بێناوەکانی بەڕێز ئەحمەدی نژاد، ئاماژەی بەوەدا کە سەرۆکی پێشووی ئەمریکا دوای مانگرتنەکەی لە ماڵەکەیدا لە زیندانی حکومەت ڕزگاری بووە، کە بابەتەکە بە "لە ڕاستیدا ئۆپەراسیۆنێکی زیندانی شکاندن" وەسفی کردووە.
دوای ئەو نووسینە، هاوکارێکی کاک ئەحمەدی نژاد بۆ ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمزی پشتڕاست کردەوە کە کاک ئەحمەدی نژاد مانگرتنەکەی وەک هەوڵێک بۆ ئازادکردنی دەبینی. ئەو هاوکارە وتی ئەمریکییەکان وەک کەسێک سەیری بەڕێز ئەحمەدی نژاد دەکەن کە بتوانێت سەرکردایەتی ئێران بکات، و توانای بەڕێوەبردنی "دۆخی سیاسی، کۆمەڵایەتی و سەربازی ئێران"ی هەیە.
ئەو هاوکارە دەڵێت، بەڕێز ئەحمەدی نژاد دەیتوانی لە ئایندەیەکی نزیکدا "ڕۆڵێکی زۆر گرنگ" لە ئێراندا بگێڕێت، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە ئەمریکا بە هاوشێوەی دێلسی ڕۆدریگێز دەبینی کە دوای ئەوەی هێزە ئەمریکییەکان دەستیان بەسەر بەڕێز مادورۆدا گرت، دەسەڵاتی لە ڤەنزوێلا وەرگرت و لەو کاتەوە لە نزیکەوە لەگەڵ ئیدارەی ترەمپ کاریان کردووە.
کاک ئەحمەدی نژاد لە سەردەمی سەرۆکایەتیدا، هەم بە سیاسەتە توندڕەوەکانی و هەم بە ڕاگەیاندنە بناژۆخوازە زۆرجار نامۆکانی، وەک ڕاگەیاندنی ئەوەی کە یەک کەسی هاوڕەگەزباز لە ئێراندا نییە و ئینکاری هۆلۆکۆست دەکات، ناسرابوو. ناوبراو لە کۆنفڕانسێکدا لە تاران بە ناوی “جیهانێک بێ زایۆنیزم” قسەی کرد.
تەنزنووسانی ڕۆژئاوایی ئەم بۆچوونانەیان بە قسەی ناشرین و کاک ئەحمەدی نژاد بوو بە شتێک لە کنجکاوییەکی بێئاگا لە کولتوری پۆپ، تەنانەت بابەتی پارۆدیەکانی شەوی شەممە.
هەروەها سەرۆکایەتی ئەو وڵاتەی کرد لە کاتێکدا کە ئێران پیتاندنی یۆرانیۆمی خێراتر دەکرد کە دەتوانێت ڕۆژێک بۆ دروستکردنی بۆمبی ئەتۆمی بەکاری بهێنێت ئەگەر هەڵبژێرێت بۆ چەککردنی بەرنامەکەی. هەڵسەنگاندنێکی هەواڵگری ئەمریکی لە ساڵی ٢٠٠٧دا گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە ئێران ساڵانێک پێشتر کارەکانی خۆی لە دروستکردنی ئامێرێکی ئەتۆمی بەستبوو بەڵام بەردەوامە لە پیتاندنی سووتەمەنی ئەتۆمی کە دەتوانێت بۆ چەکی ئەتۆمی بەکاریبهێنێت ئەگەر بیرۆکەکەی بگۆڕێت.
بەڕێز ئەحمەدی نژاد پێش ئەوەی لە ساڵی ٢٠١٢ لە کۆبوونەوەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە نیویۆرک وتار بدات
دوای جێهێشتنی پۆستەکەی کاک ئەحمەدی نژاد وردە وردە بوو بە شتێک لە ڕەخنەگرێکی ئاشکرای حکومەتی تیۆکراتی، یان لانیکەم لەگەڵ ئایەتوڵڵا خامنەیی ناکۆک بوو.
سێ جار - ساڵی ٢٠١٧، ٢٠٢١ و ٢٠٢٤ - بەڕێز ئەحمەدی نژاد هەوڵیدا خۆی بۆ پۆستی پێشووی خۆی کاندید بکات، بەڵام هەر جارێک ئەنجومەنی پارێزەرانی ئێران کە کۆمەڵێک فەقێی مەدەنی و ئیسلامی بوو، ڕێگرییان لە هەڵمەتی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی دەکرد. کاک ئەحمەدی نژاد بەرپرسانی باڵای ئێرانی بە گەندەڵی یان حوکمڕانی خراپ تۆمەتبار کردووە و بووەتە ڕەخنەگرێک لە حکومەت لە تاران. لە کاتێکدا کە ئەو هەرگیز ناڕازییەکی ئاشکرا نەبووە، ڕژێم دەستی کرد بە مامەڵەکردن لەگەڵیدا وەک توخمێکی ئەگەری ناسەقامگیری.
پەیوەندییەکانی کاک ئەحمەدی نژاد لەگەڵ ڕۆژئاوا زۆر تاریکترن.
بەڕێز ئەحمەدی نژاد لە چاوپێکەوتنێکی ساڵی ٢٠١٩ لەگەڵ ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز، ستایشی سەرۆک ترامپی کرد و بانگەشەی لێکنزیکبوونەوەی ئێران و ئەمریکای کرد.
بەڕێز ترەمپ پیاوێکی کردارە” بەڕێز ئەحمەدی نژاد وتی: “ئەو بازرگانێکە و بۆیە توانای حیسابکردنی تێچوون-سود و بڕیاردانی هەیە. ئێمە پێی دەڵێین، با تێچوون-سودی درێژخایەنی دوو نەتەوەکەمان حیساب بکەین و کورتبین نەبین”.
کەسانی نزیک لە کاک ئەحمەدی نژاد تۆمەتبار کراون بەوەی کە پەیوەندییەکی زۆر نزیکیان لەگەڵ ڕۆژئاوا هەیە، یان تەنانەت سیخوڕیکردن بۆ ئیسرائیل. ئەسفەندیار ڕەحیم مەشای، سەرۆکی پێشووی ئەرکانی بەڕێز ئەحمەدی نژاد، لە ساڵی ٢٠١٨ دادگایی کرا و دادوەری دۆسیەکە بە ئاشکرا پرسیاری پەیوەندییەکانی لەگەڵ دەزگا سیخوڕیەکانی بەریتانیا و ئیسرائیل کرد، تۆمەتێک کە لەلایەن میدیای دەوڵەتییەوە بڵاوکرایەوە.
لە چەند ساڵی ڕابردوودا بەڕێز ئەحمەدی نژاد گەشتێکی لە دەرەوەی ئێران ئەنجامداوە کە زیاتر سووتەمەنی بۆ قسە و باسەکان بووە.
لە ساڵی ٢٠٢٣ گەشتێکی بۆ گواتیمالا کردووە و لە ساڵی ٢٠٢٤ و ٢٠٢٥ چووەتە هەنگاریا، ئەو گەشتانە بە وردی لەلایەن گۆڤاری نیو لاینزەوە باسکراوە. هەردوو وڵات پەیوەندییەکی نزیکیان لەگەڵ ئیسرائیل هەیە.
سەرۆک وەزیرانی هەنگاریا لەو کاتەدا ڤیکتۆر ئۆربان پەیوەندییەکی نزیکی لەگەڵ بەڕێز نەتانیاهۆ هەیە. لە کاتی گەشتەکانی بۆ هەنگاریا کاک ئەحمەدی نژاد لە زانکۆیەکی پەیوەست بە کاک ئۆربان قسەی کرد.
تەنها چەند ڕۆژێک پێش ئەوەی ئیسرائیل دەست بە هێرشکردنە سەر ئێران بکات لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ڕابردووەوە لە بوداپێستەوە گەڕایەوە. کاتێک ئەو شەڕە سەریهەڵدا، ناوبانگی گشتی کەمی هێشتەوە و تەنها چەند لێدوانێکی کەمی لە سۆشیال میدیا بڵاوکردەوە. بێدەنگی ڕێژەیی ئەو سەبارەت بە شەڕێک لەگەڵ وڵاتێک کە بەڕێز ئەحمەدی نژاد لە مێژە وەک دوژمنی سەرەکی ئێران سەیری دەکرد، لەلایەن زۆر کەسەوە لە سۆشیال میدیای ئێراندا سەرنجی ڕاکێشرا.
گفتوگۆی بەڕێز ئەحمەدی نژاد لە سۆشیال میدیای ئێراندا دوای بڵاوبوونەوەی هەواڵی مردنی بەرزبووەوە، بەپێی شیکارییەکی کۆمپانیای فیلتەر لابس کە بەدواداچوون بۆ هەستی گشتی دەکات. بەڵام باسەکە لە هەفتەکانی دواتردا دابەزی، بە شێوەیەکی سەرەکیش سەرلێشێواوی بوو سەبارەت بە شوێنی ئەو.
لە سەرەتاوە ئیسرائیل پێشبینیی کردبوو کە شەڕەکە بە چەند قۆناغێکەوە سەرهەڵبدات، سەرەتا بە هێرشی ئاسمانی لەلایەن ئەمریکا و ئیسرائیلەوە دەستیپێکرد لەگەڵ کوشتنی سەرکردە باڵاکانی ئێران و کۆکردنەوەی کوردەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی هێزەکانی ئێران، بەپێی دوو بەرپرسی بەرگری ئیسرائیل کە ئاشنان بە پلانی ئۆپەراسیۆنەکە.
پاشان، پلانی ئیسرائیل پێشبینی تێکەڵەیەک لە هەڵمەتە کاریگەرییەکانی ئیسرائیل و لەشکرکێشی کوردەکانی کرد کە ناسەقامگیری سیاسی لە ئێراندا دروست بکات و هەستکردن بەوەی کە ڕژێم کۆنترۆڵی لەدەست دەدات. لە قۆناغی سێیەمدا، ڕژێم لە ژێر فشاری سیاسی توند و قورسایی زیانەکانی ژێرخانی سەرەکی وەک کارەبادا دەڕوخێت، ئەمەش ڕێگەی بە دامەزراندنی ئەو شتە دەدا کە ئیسرائیلییەکان بە "حکومەتێکی بەدیل" ناویان دەبرد.
جگە لە هەڵمەتی ئاسمانی و کوشتنی ڕێبەری باڵا، کەمێک لە پلانەکە بەو شێوەیەی کە ئیسرائیلییەکان هیوایان بۆ دەخواست، دەرکەوتووە و بەشێکی زۆری لە چاوپێکەوتنێکدا وا دیارە کە بە قووڵی هەڵسەنگاندنی هەڵەی لەسەر خۆڕاگری ئێران و توانای ئەمریکا و ئیسرائیل کردووە بۆ جێبەجێکردنی ئیرادەی خۆیان.
بەڵام تەنانەت دوای ئەوەی دەرکەوت کە حکومەتی تیۆکراتی ئێران لە مانگەکانی یەکەمی شەڕەکەدا ڕزگاری بووە، هەندێک لە بەرپرسانی ئیسرائیل بەردەوام بوون لە دەربڕینی باوەڕیان بە دیدگاکەیان بۆ سەپاندنی گۆڕانی ڕژێم لە تاران.
دەیڤید بارنیا، سەرۆکی مۆساد، لە چەندین گفتوگۆدا بە هاوکارەکانی گوتووە کە هێشتا پێی وایە پلانی دەزگاکە کە لەسەر بنەمای دەیان ساڵەی کۆکردنەوەی هەواڵگری و چالاکیی ئۆپەراسیۆن لە ئێران دامەزراوە، ئەگەر ڕەزامەندی وەرگرتبێت بۆ بەرەوپێشچوون، ئەگەری سەرکەوتنی زۆر باشی هەیە.
rrojnameî nîwîork taîmz babetêkî leser rrollî ieḧmedî nejad nûsîwe w rraîgeîandûe ke iew bote îekêk le bjardekanî iemrîka bo serkrdaîetî nwêî iêran. hokarî iem nûsîne ieweîe ke ieḧmedî njad le bnerretda le cûleke iêranîîekane ke dwatr mwsllman bûn w rrollî dûemî ieḧmedî njad le serdemî serokaîetîîekeîda dabînkrdnî borî ẍaz bû bo zorêk le gwndekanî iêran w qîrtawkrdnî şeqamî iew gwndane w drwstkrdnî nawendî mêhr ke xzmetêk bû bo xellkî hejar w kemderamet bo ieweî btwann lewê bjîn.
iamancî seretaî ceň damezrandnî serokî pêşûî hêllî twnd bû wek rrêberî iêran
berprsanî iemrîka dellên, hêrşêkî iîsraiîl ke bo iazadkrdnî meḧmwd ieḧmedî njad le destbeserî mallewe le taran darrêjrabû, beşêk bûe le hewllêk bo hênanedî gorranî rrjêm w xstne ser desellat.
çend rrojêk dwaî ieweî hêrşekanî iîsraiîl rrêberî ballaî iêran w berprsanî ballaî dîkeî le selvoî krdneweî şerrekeda kwşt, serok tramp be iaşkra bîrî lewe krdewe ke baştre ieger iêran "kesêk le nawewe" destî beser wllatekeda bgrêt.
derkewt ke iemrîka w iîsraiîl be kesêkî taîbet w zor serswrrhênerewe çûne naw mlmlanêkanewe: meḧmwd ieḧmedî njad, serok komarî pêşûî iêran ke be têrrwanînî twndrrew w dje iîsraiîl w dje iemrîka nasrawe.
bellam iew plane bwêraneî ke lelaîen iîsraiîlîîekanewe pereî pêdra w rrawêj be berrêz ieḧmedî njad krabû, be xêraîî be helleda çû, bepêî iew berprse iemrîkîîaneî ke lebareîewe iagadarkrawnetewe.
berprsanî iemrîkî w hawkarêkî berrêz ieḧmedî njad dellên, berrêz ieḧmedî njad le îekem rrojî şerrda behoî lêdanî iîsraiîlewe le mallekeî xoî le taran brîndar bûe ke bo rrzgarkrdnî le destbeserkrdnî mallewe darrêjrabû. iewan dellên, le maňrtneke rrzgarî bûe, bellam dwaî ledestdanî nzîk le planî gorrînî rrjêm bêhîwa bûe.
lew katewe ta iêsta be iaşkra nebînrawe w şwênî iêsta w barwdoxî nadîare.
ieger bllêîn kak ieḧmedî njad hellbjardeîekî naiasaîî bûe, kemkrdneweîekî berfrawan debêt. le katêkda ke tadêt legell serkrdekanî rrêjîm pêkdadanêkî zîatrî hebû w lelaîen desellatdaranî rrêjîmewe xraîe jêr çawdêrî wrdewe, bellam le maweî xwlî serokaîetîîekeîda, le sallî 2005 ta 2013, behoî baňewazekanî bo "srrîneweî iîsraiîl leser nexşe" nasrabû. iew laîeňrî sersextî bername ietomîîekeî iêran bû, rrexnegrêkî twndî iemrîka bû w be serkwtkrdnî twndwtîjaneî narrezaîetîîe nawxoîîekan nasrabû.
ta iêsta nazanrêt kak ieḧmedî njad çon wergîrawe bo beşdarîkrdn.
bûnî iew hewlle ke pêştr bas nekrawe, beşêk bûe le planêkî fre qonaẍî ke lelaîen iîsraiîlewe bo rrûxandnî ḧkwmetî tîokratî iêran pereî pêdrawe. cext lewe dekatewe ke çon berrêz tremp w serokwezîranî iîsraiîl bnîamîn natanîaho, nek her be helle ḧwkmdanîan bo ieweî ke çende xêra detwann iamancekanîan bgen, bellkw ta rradeîek qwmarîan leser planêkî metrsîdar bo gorrînî serkrdaîetî le iêranda krdûe ke tenanet hendêk le îarîdederanî berrêz trempîş be nabawerîan zanî. hendêk le berprsanî iemrîkî be taîbetî gwmanîan hebû le twanaî xstneweî berrêz ieḧmedî njad bo ser desellat.
iana kêlî, wtebêjî koşkî spî le wellamî dawakarîîek bo lêdwan sebaret be planî gorrînî rrjêm w ieḧmedî nejad wtî: “her leseretawe serok tramp le iamancekanîda bo ioperasîonî iîpîk fîrî rrûn bû: lenawbrdnî mûşekî balîstîkî iêran, hellweşandneweî damezrawe berhemhênanekanîan, nwqmkrdnî hêzî derîaîî xoîan w lawazkrdnî be wekaletîan”. “swpaî iemrîka hemû iamancekanî bedîhêna îan têperrand, iêstaş, danwstankaranman kardeken bo iencamdanî rrêkkewtnêk ke bo hemîşe kotaîî be twana ietomîîekanî iêran bhênêt.”
wtebêjî dezgaî hewallgrî dereweî iîsraiîlî mosad iamadenebû hîç lêdwanêk bdat.
berprsanî iemrîka le rrojanî seretaî şerrekeda basîan lew planane krd ke legell iîsraiîl darrêjrawn bo destnîşankrdnî pragmatîstêk ke btwanêt dest beser wllatekeda bgrêt. berprsan pêdagrîîan leser iewe krd ke zanîarî hewallgrî heîe ke hendêk le naw rrjêmî iêranda iamaden legell iemrîka kar bken, tenanet ieger iew kesaneş netwanrêt be "mîanrrew" wesf bkrên.
berrêz tremp çêj le serkewtnî hellmetî hêzekanî iemrîka bo grtnî serokî venzwêla, nîkolas madoro w iamadeîî cêgreweî katî bo karkrdn legell koşkî spî debînî - modêlêk ke pêdeçêt berrêz tremp pêîwabê detwanrêt le şwênêkî dîkeda dûbare bkrêtewe.
detewêt iagadarî iewe bît ke le iêran w iîsraiîl çî rrûdedat? nawt tomar bke bo şwênekant: nwêkrdneweî cîhanî, w iême nwêtrîn rrûmallman denêrîn bo iîmeîlleket.
le sallanî rrabrdûda kak ieḧmedî njad legell rrêberanî rrêjîmda têkhellçûn w be gendellî tometbarîan krd w deňo leser dllsozîekanî desûrranewe. le çendîn hellbjardnî serokaîetîda bêbeş kra, îarîdederekanî destgîrkran w cmwcollekanî kak ieḧmedî njad zîatr le mallekeî xoî le beşî nermek le rrojhellatî taran snûrdar kra.
meḧmwd ieḧmedî njad, serok komarî pêşûî iêran le sallî 2014 legell laîeňranî qse dekat w nameî dawaî îarmetî le dereweî mallekeî xoî le “çwarçêweî 72” le nawçeî nermekî çînî krêkar le taranî paîtextî iêran le sallî 2014 werdegrêt
ieweî ke berprsanî iemrîkî w iîsraiîl berrêz ieḧmedî njadîan wek serkrdeîekî potansêlî ḧkwmetêkî nwê le iêran bînîwe, bellgeî zîatre leser ieweî ke şerrî maňî şwbat be hîwaî dananî serkrdaîetîîekî nermtr le taran destîpêkrdûe. berrêz tremp w iendamanî kabînekeî rraîaňeîandûe ke iamancekanî şerreke be teskîîewe leser lenawbrdnî twana ietomî w mûşekî w serbazîîekanî iêran bûe.
zor prsîarî bê wellam heîe sebaret beweî ke iîsraiîl w iemrîka çon planîan danabû kak ieḧmedî njad bxene ser desellat, herweha barwdoxî dewrwberî iew hêrşe iasmanîîeî ke brîndarî krd. berprsanî iemrîkî rraîaňeîand ke hêrşeke - ke lelaîen hêzî iasmanî iîsraiîlewe iencamdrawe - mebest lêî kwştnî iew pasewanane bûe ke çawdêrî berrêz ieḧmedî njad deken wek beşêk le planêk bo iazadkrdnî le destbeserkrdnî mallewe.
le îekem rrojî şerrekeda, hêrşekanî iîsraiîl iaîetwlllla xamneîî, rrêberî ballaî iêranî kwşt. herweha maňrtneke le komellgeî iaîetwlllla xamneîî le nawerrastî taran, kobûneweî berprsanî iêranî teqandewe w beşêk le berprsanî iêranî kwjran ke koşkî spî be zîatr le serokekanîan iamadeîî danwstan leser gorrînî ḧkwmetîan destnîşan krdbû.
hh rrwh ha hh wallî sh rrh taîî lh w kath da lh mêdîakanî iêranda hh bû kh kak ih ḧmh dî njad lh lêdanî mallh kh îda kwjrawh .
maňrtneke zîanêkî berçawî be mallî kak ieḧmedî njad le kotaîî şeqamêkî bnbest nebû. bellam bnkeî iasaîşî derwazeî şeqameke lêî dra. wêneî maňî destkrd derîdexat ke bînaîek wêran bûe.
le rrojanî dwatrda, iajanse hewallîîe fermîîekan rrûnîan krdewe ke iew rrzgarî bûe bellam "pasewanekanî" - le rrastîda iendamanî spaî pasdaranî şorrşî iîslamî ke hem pasewanîîan dekrd w hem le jêr destbeserî malleweda deîaňrt - kwjran.
999p
grwpêkî nîmçe serbazî besîc maňî rrabrdû ialla w wêneî mwcteba xamneîî, rrêberî nwêî meznî ballaîan bedestewe bû
le wtarêkda le rrojnameî ietllentîk le maňî iazarda, be pştbestn be hawkare bênawekanî berrêz ieḧmedî njad, iamajeî beweda ke serokî pêşûî iemrîka dwaî maňrtnekeî le mallekeîda le zîndanî ḧkwmet rrzgarî bûe, ke babeteke be "le rrastîda ioperasîonêkî zîndanî şkandn" wesfî krdûe.
dwaî iew nûsîne, hawkarêkî kak ieḧmedî njad bo rrojnameî nîwîork taîmzî pştrrast krdewe ke kak ieḧmedî njad maňrtnekeî wek hewllêk bo iazadkrdnî debînî. iew hawkare wtî iemrîkîîekan wek kesêk seîrî berrêz ieḧmedî njad deken ke btwanêt serkrdaîetî iêran bkat, w twanaî berrêwebrdnî "doxî sîasî, komellaîetî w serbazî iêran"î heîe.
iew hawkare dellêt, berrêz ieḧmedî njad deîtwanî le iaîndeîekî nzîkda "rrollêkî zor grň" le iêranda bgêrrêt, iemeş iamajeîe bo ieweî ke iemrîka be hawşêweî dêlsî rrodrîgêz debînî ke dwaî ieweî hêze iemrîkîîekan destîan beser berrêz madwroda grt, desellatî le venzwêla wergrt w lew katewe le nzîkewe legell iîdareî tremp karîan krdûe.
kak ieḧmedî njad le serdemî serokaîetîda, hem be sîasete twndrrewekanî w hem be rrageîandne bnajoxwaze zorcar namokanî, wek rrageîandnî ieweî ke îek kesî hawrregezbaz le iêranda nîîe w iînkarî holokost dekat, nasrabû. nawbraw le konfrransêkda le taran be nawî “cîhanêk bê zaîonîzm” qseî krd.
tenznûsanî rrojiawaîî iem boçûnaneîan be qseî naşrîn w kak ieḧmedî njad bû be ştêk le knckawîîekî bêiaga le kwltwrî pop, tenanet babetî parodîekanî şewî şemme.
herweha serokaîetî iew wllateî krd le katêkda ke iêran pîtandnî îoranîomî xêratr dekrd ke detwanêt rrojêk bo drwstkrdnî bombî ietomî bekarî bhênêt ieger hellbjêrêt bo çekkrdnî bernamekeî. hellseňandnêkî hewallgrî iemrîkî le sallî 2007da geîşte iew iencameî ke iêran sallanêk pêştr karekanî xoî le drwstkrdnî iamêrêkî ietomî bestbû bellam berdewame le pîtandnî sûtemenî ietomî ke detwanêt bo çekî ietomî bekarîbhênêt ieger bîrokekeî bgorrêt.
berrêz ieḧmedî njad pêş ieweî le sallî 2012 le kobûneweî gştî netewe îekgrtûekan le nîwîork wtar bdat
dwaî cêhêştnî postekeî kak ieḧmedî njad wrde wrde bû be ştêk le rrexnegrêkî iaşkraî ḧkwmetî tîokratî, îan lanîkem legell iaîetwlllla xamneîî nakok bû.
sê car - sallî 2017, 2021 w 2024 - berrêz ieḧmedî njad hewllîda xoî bo postî pêşûî xoî kandîd bkat, bellam her carêk iencwmenî parêzeranî iêran ke komellêk feqêî medenî w iîslamî bû, rrêgrîîan le hellmetî hellbjardnî serokaîetî dekrd. kak ieḧmedî njad berprsanî ballaî iêranî be gendellî îan ḧwkmrranî xrap tometbar krdûe w bûete rrexnegrêk le ḧkwmet le taran. le katêkda ke iew hergîz narrazîîekî iaşkra nebûe, rrjêm destî krd be mamellekrdn legellîda wek twxmêkî iegerî naseqamgîrî.
peîwendîîekanî kak ieḧmedî njad legell rrojiawa zor tarîktrn.
berrêz ieḧmedî njad le çawpêkewtnêkî sallî 2019 legell rrojnameî nîwîork taîmz, staîşî serok trampî krd w baňeşeî lêknzîkbûneweî iêran w iemrîkaî krd.
berrêz tremp pîawêkî krdare” berrêz ieḧmedî njad wtî: “iew bazrganêke w boîe twanaî ḧîsabkrdnî têçûn-swd w brrîardanî heîe. iême pêî dellêîn, ba têçûn-swdî drêjxaîenî dû netewekeman ḧîsab bkeîn w kwrtbîn nebîn”.
kesanî nzîk le kak ieḧmedî njad tometbar krawn beweî ke peîwendîîekî zor nzîkîan legell rrojiawa heîe, îan tenanet sîxwrrîkrdn bo iîsraiîl. iesfendîar rreḧîm meşaî, serokî pêşûî ierkanî berrêz ieḧmedî njad, le sallî 2018 dadgaîî kra w dadwerî dosîeke be iaşkra prsîarî peîwendîîekanî legell dezga sîxwrrîekanî berîtanîa w iîsraiîl krd, tometêk ke lelaîen mîdîaî dewlletîîewe bllawkraîewe.
le çend sallî rrabrdûda berrêz ieḧmedî njad geştêkî le dereweî iêran iencamdawe ke zîatr sûtemenî bo qse w basekan bûe.
le sallî 2023 geştêkî bo gwatîmala krdûe w le sallî 2024 w 2025 çûete heňarîa, iew geştane be wrdî lelaîen govarî nîw laînzewe baskrawe. herdû wllat peîwendîîekî nzîkîan legell iîsraiîl heîe.
serok wezîranî heňarîa lew kateda vîktor iorban peîwendîîekî nzîkî legell berrêz netanîaho heîe. le katî geştekanî bo heňarîa kak ieḧmedî njad le zankoîekî peîwest be kak iorban qseî krd.
tenha çend rrojêk pêş ieweî iîsraiîl dest be hêrşkrdne ser iêran bkat le maňî ḧwzeîranî sallî rrabrdûewe le bwdapêstewe gerraîewe. katêk iew şerre serîhellda, nawbaňî gştî kemî hêştewe w tenha çend lêdwanêkî kemî le soşîal mîdîa bllawkrdewe. bêdeňî rrêjeîî iew sebaret be şerrêk legell wllatêk ke berrêz ieḧmedî njad le mêje wek dwjmnî serekî iêran seîrî dekrd, lelaîen zor kesewe le soşîal mîdîaî iêranda serncî rrakêşra.
gftwgoî berrêz ieḧmedî njad le soşîal mîdîaî iêranda dwaî bllawbûneweî hewallî mrdnî berzbûewe, bepêî şîkarîîekî kompanîaî fîlter labs ke bedwadaçûn bo hestî gştî dekat. bellam baseke le heftekanî dwatrda dabezî, be şêweîekî serekîş serlêşêwawî bû sebaret be şwênî iew.
le seretawe iîsraiîl pêşbînîî krdbû ke şerreke be çend qonaẍêkewe serhellbdat, sereta be hêrşî iasmanî lelaîen iemrîka w iîsraiîlewe destîpêkrd legell kwştnî serkrde ballakanî iêran w kokrdneweî kwrdekan bo bereňarbûneweî hêzekanî iêran, bepêî dû berprsî bergrî iîsraiîl ke iaşnan be planî ioperasîoneke.
paşan, planî iîsraiîl pêşbînî têkelleîek le hellmete karîgerîîekanî iîsraiîl w leşkrkêşî kwrdekanî krd ke naseqamgîrî sîasî le iêranda drwst bkat w hestkrdn beweî ke rrjêm kontrollî ledest dedat. le qonaẍî sêîemda, rrjêm le jêr fşarî sîasî twnd w qwrsaîî zîanekanî jêrxanî serekî wek karebada derrwxêt, iemeş rrêgeî be damezrandnî iew şte deda ke iîsraiîlîîekan be "ḧkwmetêkî bedîl" nawîan debrd.
cge le hellmetî iasmanî w kwştnî rrêberî balla, kemêk le planeke bew şêweîeî ke iîsraiîlîîekan hîwaîan bo dexwast, derkewtûe w beşêkî zorî le çawpêkewtnêkda wa dîare ke be qûllî hellseňandnî helleî leser xorragrî iêran w twanaî iemrîka w iîsraiîl krdûe bo cêbecêkrdnî iîradeî xoîan.
bellam tenanet dwaî ieweî derkewt ke ḧkwmetî tîokratî iêran le maňekanî îekemî şerrekeda rrzgarî bûe, hendêk le berprsanî iîsraiîl berdewam bûn le derbrrînî bawerrîan be dîdgakeîan bo sepandnî gorranî rrjêm le taran.
deîvîd barnîa, serokî mosad, le çendîn gftwgoda be hawkarekanî gwtûe ke hêşta pêî waîe planî dezgake ke leser bnemaî deîan salleî kokrdneweî hewallgrî w çalakîî ioperasîon le iêran damezrawe, ieger rrezamendî wergrtbêt bo berewpêşçûn, iegerî serkewtnî zor başî heîe.
Inga kommentarer:
Skicka en kommentar